Otwórz menu główne

Most Władysława IV w Bydgoszczy

Most Władysława IV w Bydgoszczy – historyczny, nieistniejący most drogowo-tramwajowy na Kanale Bydgoskim, na zachodnim obrzeżu Śródmieścia Bydgoszczy.

Most Władysława IV w Bydgoszczy
Ilustracja
Most Władysława IV Wazy
Państwo  Polska
Miejscowość Bydgoszcz
Podstawowe dane
Przeszkoda Kanał Bydgoski
Długość 29,1[1] m
Szerokość:
• całkowita

10,4 m
Liczba torów 1
Liczba przęseł 2
Data budowy 1774, 1841
Data zburzenia 1972
Położenie na mapie Bydgoszczy
Mapa lokalizacyjna Bydgoszczy
Most Władysława IV w Bydgoszczy
Most Władysława IV w Bydgoszczy
Położenie na mapie Polski
Mapa lokalizacyjna Polski
Most Władysława IV w Bydgoszczy
Most Władysława IV w Bydgoszczy
Położenie na mapie województwa kujawsko-pomorskiego
Mapa lokalizacyjna województwa kujawsko-pomorskiego
Most Władysława IV w Bydgoszczy
Most Władysława IV w Bydgoszczy
Ziemia53°07′32″N 17°59′14″E/53,125556 17,987222

LokalizacjaEdytuj

Most Władysława IV spinał brzegi Kanału Bydgoskiego, powyżej Starego Miasta. Przechodziła przez niego ulica Świętej Trójcy aż do czasu budowy Węzła Grunwaldzkiego w 1971 r. Most był zlokalizowany w rejonie obecnych przystanków tramwajowych przy Rondzie Grunwaldzkim, pomiędzy II i III śluzą.

NazwyEdytuj

HistoriaEdytuj

Pierwszy drewniany most powstał po uruchomieniu Kanału Bydgoskiego w 1774 r., z konieczności utrzymania ciągu komunikacyjnego w kierunku Koronowa[2]. W końcu XVIII wieku, po modernizacji kanału i śluz, koryto kanału lekko przesunięto w kierunku południowym, ku nowym, murowanym śluzom. W miejscu starego mostu zbudowano ziemny nasyp z drogą prowadzącą do nowego, również drewnianego mostu nad przesuniętym korytem kanału. Funkcjonował on do roku 1841, kiedy to władze miasta z uwagi na nasilający się ruch i duże obciążenie starej konstrukcji, podjęły decyzję o wybudowaniu tym razem mostu kamiennego. Powstała masywna, dwuprzęsłowa konstrukcja spinająca brzegi Kanału Bydgoskiego, który w tym miejscu posiadał szerokość ponad 18 m. Długość mostu wynosiła 29,1 m, a szerokość ok. 10,4 m. Od dna kanału most wznosił się na wysokość 6,12 m. Przez most poprowadzono jezdnie i chodniki zabezpieczone metalowymi balustradami. Wjazd po obu stronach oświetlały lampy gazowe. Łuki przęseł wykonane były z cegły. Północne przęsło, szersze i wyższe od pozostałych, umożliwiało przepłynięcie barkom rzecznym. Masywność konstrukcji mostu umożliwiła na początku XX w. położenie na nim torowiska tramwajowego, dochodzącego do linii kolejowej przy zbiegu ul. Grunwaldzkiej z ul. Staroszkolną (linia nr 5).

W okresie międzywojennym most otrzymał imię króla Władysława IV, którego herb umieszczono od strony ulicy Grunwaldzkiej[1]. 4 września 1939 r. wycofujące się oddziały Wojska Polskiego wysadziły południowe przęsło, które zostało prowizorycznie naprawione w 1940 r. 22 stycznia 1945 roku most został ponownie zburzony. Odbudowano go rok później. Most posiadał drewniany pomost ułożony na zachowanym przęśle północnym (ceglano-kamiennym) oraz tymczasowym z dźwigarów stalowych. W takiej formie most dotrwał do początku lat 70. XX wieku. W 1970 roku przeprawę wyremontowano na podstawie projektu opracowanego przez Biuro Projektów Budownictwa Komunalnego.

Obiekt został wyburzony w 1972 r. wraz z fragmentem Kanału Bydgoskiego i dwoma śluzami podczas budowy węzła grunwaldzkiego. W jego miejscu położono torowisko tramwajowe wraz z przystankami w bliskim sąsiedztwie Ronda Grunwaldzkiego. Jedynym, niemym świadkiem minionych lat jest rozłożysty, ponad 300 letni dąb pamiętający czasy budowy kanału oraz wznoszenia mostu.

FormaEdytuj

Architektura mostu sprawiała wrażenie, że został wybudowany w wiekach średnich. Użyty do jego budowy materiał, jego kształt, a także nazwa rodziły przekonanie, że jest to budowla gotycka. Obiekt został wykonany w kamienno-ceglanej konstrukcji łukowej.

Zobacz teżEdytuj

PrzypisyEdytuj

  1. a b Monografia mostów województwa kujawsko-pomorskiego. Brda i Kanał Bydgoski. Tom II z serii: Mosty z biegiem rzek pod red. Krzysztofa Dudka. Bydgoszcz – Grudziądz 2012. Wydawca: Związek Mostowców Rzeczypospolitej Polskiej Oddział Pomorsko-Kujawski. ​ISBN 978-83-934160-2-8​.
  2. Bydgoszcz w stronę Okola, Daria Bręczewska-Kulesza, Bydgoszcz: Zakład Poligraficzny Kordruk - Bogdan Koronka, 2004, ISBN 83-921725-0-7, OCLC 69371545.

BibliografiaEdytuj

  • Bydgoszcz w stronę Okola, Daria Bręczewska-Kulesza, Bydgoszcz: Zakład Poligraficzny Kordruk - Bogdan Koronka, 2004, ISBN 83-921725-0-7, OCLC 69371545.
  • Derenda Jerzy. Piękna stara Bydgoszcz – tom I z serii Bydgoszcz miasto na Kujawach. Praca zbiorowa. Towarzystwo Miłośników Miasta Bydgoszczy. Bydgoszcz 2006
  • Jeleniewski K. Marek. .. której nie ma. Bydgoszcz na starej widokówce. Bydgoszcz 2001. ​ISBN 83-87586-17-X​.
  • Kajczuk Jacek. Mosty i wiadukty. [w:] Bydgoska Gospodarka Komunalna. Bydgoszcz 1996
  • Michalski Stanisław red.: Bydgoszcz wczoraj i dziś 1945-1980. Państwowe Wydawnictwo Naukowe. Warszawa-Poznań 1988
  • Monografia mostów województwa kujawsko-pomorskiego. Brda i Kanał Bydgoski. Tom II z serii: Mosty z biegiem rzek pod red. Krzysztofa Dudka. Bydgoszcz – Grudziądz 2012. Wydawca: Związek Mostowców Rzeczypospolitej Polskiej Oddział Pomorsko-Kujawski. ​ISBN 978-83-934160-2-8​.

Linki zewnętrzneEdytuj