Otwórz menu główne

Most kolejowy im. Ernesta Malinowskiego w Toruniu

Most kolejowy im. Ernesta Malinowskiego w Toruniu – most kolejowy na rzece Wiśle w Toruniu, w ciągu linii kolejowej nr 353: PoznańOlsztynSkandawa (GP).

Most kolejowy
im. Ernesta Malinowskiego
w Toruniu
Obiekt zabytkowy nr rej. 2154 (gminna ewidencja zabytków)
Ilustracja
Widok w stronę Kępy Bazarowej
Państwo  Polska
Województwo  kujawsko-pomorskie
Miejscowość Toruń
Podstawowe dane
Przeszkoda rzeka Wisła
Długość 977 m
Rozpiętość przęseł 5 × 94,16 m
36 m
Data budowy 18701873
Data zburzenia 1939
1945
Data odbudowy 1948
Położenie na mapie Torunia
Mapa lokalizacyjna Torunia
Most kolejowy im. Ernesta Malinowskiego w Toruniu
Most kolejowy
im. Ernesta Malinowskiego
w Toruniu
Położenie na mapie Polski
Mapa lokalizacyjna Polski
Most kolejowy im. Ernesta Malinowskiego w Toruniu
Most kolejowy
im. Ernesta Malinowskiego
w Toruniu
Położenie na mapie województwa kujawsko-pomorskiego
Mapa lokalizacyjna województwa kujawsko-pomorskiego
Most kolejowy im. Ernesta Malinowskiego w Toruniu
Most kolejowy
im. Ernesta Malinowskiego
w Toruniu
Ziemia53°00′32,3280″N 18°37′18,4080″E/53,008980 18,621780
Most widziany z Bulwaru Filadelfijskiego

Spis treści

CharakterystykaEdytuj

Most kolejowy znajduje się między stacjami Toruń Główny i Toruń Miasto. Całkowita jego długość wynosi 977 m. Pięć przęseł znajdujących się nad głównym nurtem Wisły, ma rozpiętość 94,16 m; przęsła nad terenem zalewowym – Kępą Bazarową i Małą Wisłą – są krótsze i mają rozpiętość ok. 36 m; dziewięć z nich poprowadzonych jest po łuku o promieniu 377 m.

PołożenieEdytuj

Most kolejowy jest położony 2 km w dół rzeki od mostu drogowego im. Elżbiety Zawackiej i 1,5 km w górę rzeki od mostu drogowego im. Józefa Piłsudskiego.

HistoriaEdytuj

Decyzja o budowie mostu, która zapadła w 1868 roku, wiązała się z budową linii kolejowej z Poznania do Olsztyna i Wystrucia. Prace budowlane rozpoczęto w 1870 roku, w 1871 roku ukończono filary, a w 1873 roku zakończono montaż żelaznej konstrukcji. 15 sierpnia tego roku nastąpiło oficjalne otwarcie przeprawy, której długość wynosiła 996,78 m. W latach 1876–1877 zostały ukończone wieże ustawione na filarach brzegowych.

Pierwotnie był to most kolejowo-drogowy – miał po jednym pasie drogowym i kolejowym, konieczne więc były mijanki przed wjazdem. Na skrajnych filarach mostu, zarówno od strony miasta, jak i po przeciwnej stronie Wisły wznoszą się po dwie czworoboczne wieże, obecnie jedno-, a pierwotnie trójkondygnacyjne; druga kondygnacja posiadała w narożach nadwieszone wieżyczki, najwyższa była okrągła i zwieńczona krenelażem. W niszach wież stały posągi – od strony południowej króla pruskiego Fryderyka II i cesarza Wilhelma I, od strony miasta posągi mistrzów krzyżackich Hermana Balka i Hermanna von Salzy; poniżej posągów znajdowały się płaskorzeźby ze scenami nawiązującymi do posągów powyżej nich. Odpowiednio były to: wkroczenie wojsk pruskich do Torunia w 1793 roku pod posągiem Fryderyka Wielkiego, postępy niemieckiej kultury i cywilizacji – pod postacią Wilhelma I, założenie miasta Torunia przez Krzyżaków – pod figurą Hermanna Balka, natomiast pod rzeźbą Hermanna von Salzy – scena nawracania pogańskich Prusów.

Po 1920 roku dekoracje rzeźbiarskie uległy zniszczeniu. Posągi Fryderyka Wielkiego i Wilhelma zostały uszkodzone już w 1920 roku, prawdopodobnie przez wojska polskie wkraczające do Torunia od strony Podgórza i wkrótce zdjęte w nieustalonych okolicznościach. Płaskorzeźby natomiast skuto w 1925 roku za zgodą ówczesnego konserwatora zabytków[1].

Przez długi czas był to jedyny most w Toruniu, obsługiwał więc jednocześnie ruch kolejowy, pieszy i kołowy. W 1934 roku otwarto nowy most drogowy (obecnie im. Józefa Piłsudskiego). Po tym czasie most kolejowy zamknięto dla ruchu kołowego i położono na nim drugi tor.

W czasie wojny był dwukrotnie wysadzany – przez Polaków 6 września 1939 roku i Niemców w 1945 roku. W 1948 roku odbudowany. Po wojnie wieżyczki mostowe obniżono o dwie kondygnacje, usuwając charakterystyczny element panoramy miasta.

27 maja 1999 roku Rada Miejska Torunia, na wniosek Zarządu Oddziału Stowarzyszenia Inżynierów i Techników Komunikacji RP w Toruniu, podjęła uchwałę o nadaniu mostowi imienia Ernesta Malinowskiego. 9 lipca tego samego roku odsłonięta została tablica pamiątkowa z imieniem patrona[2].

Przeprawa do roku 2022, w ramach projektu "Modernizacja linii kolejowej nr 353 na docinku Toruń Główny - Toruń Wschodni wraz z infrastrukturą dworcową oraz budową nowych przystanków kolejowych w Toruniu - BiTCity II, zostanie wyremontowana[3].

Most wpisany jest do gminnej ewidencji zabytków (nr 2154)[4].

Użytkowanie obecneEdytuj

Most jest obecnie użytkowany wyłącznie przez kolej. Obecnie także jest oficjalnie zamknięty dla ruchu pieszego.

CiekawostkaEdytuj

Most kolejowy znalazł się na jednym z czterech znaczków pocztowych wydanych w 2008 roku przez Pocztę Polską w emisji „Mosty w Polsce” (obok mostu Poniatowskiego w Warszawie, mostu spawanego w Maurzycach i mostu Siekierkowskiego w Warszawie).

GaleriaEdytuj

Panorama mostu widzianego z równoległego mostu drogowego, 2006
Fragmenty mostu

Zobacz teżEdytuj

PrzypisyEdytuj

  1. Małgorzata Bandrowicz, Marcin Przegiętka. Niechciane dziedzictwo? Usunięcie niemieckich posągów i płaskorzeźb z mostu na Wiśle w Toruniu w latach dwudziestych XX wieku. „Rocznik Toruński”. 37, s. 163–178, 2010. ISSN 0557-2177. 
  2. sk. Most kolejowy im. E. Malinowskiego w Toruniu. „Przegląd Kolejowy”. 10/1999, s. 30. Warszawa: Kolejowa Oficyna Wydawnicza. ISSN 1230-1337 (pol.). 
  3. Remont niemal kilometrowego mostu kolejowego w Toruniu - Inżynieria.com, inzynieria.com [dostęp 2018-07-14] (pol.).
  4. GMINNA EWIDENCJA ZABYTKÓW GMINA MIASTA TORUŃ stan na I kwartał 2015 r. - PDF, docplayer.pl [dostęp 2018-05-05].

BibliografiaEdytuj

Linki zewnętrzneEdytuj