Mousqueton (postać)

Mousqueton (Mouston) – postać fikcyjna, jeden z bohaterów powieści Alexandre’a Dumasa-ojca: Trzej muszkieterowie, W dwadzieścia lat później, Wicehrabia de Bragelonne. Wierny służący Portosa, później również jego intendent. Naprawdę miał na imię Bonifacy i kiedyś wraz z ojcem i bratem zajmował się rozbojem na gościńcu. Portos zatrudnił go u siebie, gdyż spodobało mu się, jak Mousqueton sprawnie pluje do fontanny na paryskim rynku. Był niezwykle oddany swemu panu, choć nie podzielał jego pasji do przygód. Rubaszny i sympatyczny, lubił dobrze zjeść i wypić, cenił sobie wygodne i bezproblemowe życie. Świetnie posługiwał się lassem. Pod koniec życia bardzo się roztył. Był katolikiem, ale miał brata hugenota oraz ojca, który parał się rozbojem i celowo wychował obu synów w różnej wierze, by zaspokoić swoją chęć bycia członkiem obu tych religii. Przyjaciel Grimauda (sługi Atosa), Bazina (sługi Aramisa) i Plancheta (sługi d’Artagnana). W polskim tłumaczeniu powieści Dumasa jego imię jest często przerabiane na Muszkiet.

Rola w powieściachEdytuj

  • Trzej muszkieterowie – Mousqueton zaprzyjaźnia się z Grimaudem, Bazinem i Planchetem. Towarzyszy swemu panu podczas wyprawy po diamentowe spinki królowej Anny Austriaczki, podczas której zostaje postrzelony w pośladki i musi pozostać w oberży wraz z Portosem, który nieco wcześniej został ranny w pojedynku na szpady z nasłanym kardynalistą. Gdy jego pan przegrywa wszystkie pieniądze w karty i nie ma jak zapłacić za lekarza oraz za pobyt w oberży, a gospodarz odmawia dawania jedzenia na kredyt, Mousqueton zdobywa je sam za pomocą liny – zarzucał ją do piwniczki i po cichu, gdy nikt nie patrzył, zabierał z jej pomocą jadło i napitek. Z tej niezbyt komfortowej sytuacji wybawiło Portosa i Mousquetona przybycie D’Artagnana, z którym potem powrócili do Paryża. Nieco później Mousqueton towarzyszył swemu panu podczas oblężenia protestanckiej twierdzy La Rochelle oraz wraz z Grimaudem, Bazinem i Planchetem brał udział w samosądzie nad występną Milady de Winter zorganizowanym przez czterech muszkieterów. Po zakończeniu oblężenia La Rochelle Portos poślubił swoją owdowiałą kochanką i wraz z nią zamieszkał w zamku du Valon na prowincji, a Mousqueton został wynagrodzony za wierną służbę wysokim stanowiskiem na dworze swego pana.
  • Dwadzieścia lat później – po ślubie Portosa Mousqueton żył w błogim spokoju ciesząc się coraz większymi łaskami swego pana, który mianował go intendentem. Wówczas to bohater zmienił imię na Mouston, by brzmieć bardziej poważnie wśród podległych mu ludzi. Tymczasem w kraju wybuchła Fronda wymierzona we władzę regencyjną Anny Austriaczki i kardynała Mazarina. Do zamku Portosa przybył wówczas d’Artagnan, który chciał zwerbować swoich trzech kompanów na służbę kardynałowi. Portos, który po osiemnastu latach małżeństwa owdowiał i od dwóch lat gnuśniał bez celu w domu wrócił do służby i zabrał ze sobą Moustona, któremu niezbyt się to podobało. Mouston wraz z d’Artagnanem i Portosem brał udział w pościgu za przywódcą Frondy, księciem de Beaufort. Ścigającym udało się dogonić uciekiniera, który miał jednak eskortę, ta zaś zaatakowała bohaterów. Podczas krótkiej walki Mouston otrzymał kolejny raz w swoim życiu postrzał w pośladek. Walka została szybko przerwana, gdyż okazało się, że członkami eskorty księcia są Atos i Aramis oraz Grimaud. D’Artagnan i Portos wraz z Moustonem, nie chcąc walczyć przeciwko najlepszym przyjaciołom zaprzestali pościgu i wrócili do Paryża z niczym. Później cała trójka została posłana przez Mazarina do Anglii – mieli oni pomóc człowiekowi o pseudonimie Mordaunt pochwycić króla Karola I i wydać go w ręce rebeliantów Olivera Cromwella. Misja została wykonana, a prócz tego w ręce d’Artagnana i Portosa wpadli Atos i Aramis służący ex-królowi. Wyjawili oni przyjaciołom, że Mordaunt to polujący na całą ich czwórkę syn Milady, pragnący pomścić śmierć matki. Czterej dawni muszkieterowie połączyli swoje siły i postanowili razem uwolnić Karola I – Mouston wraz z Grimaudem i Blassoisa towarzyszyli im w tej misji. Niestety wyprawa zakończyła się porażką, a król Anglii został ścięty przez przebranego za kata Mordaunta, który potem uszykował zasadzkę na statku „Błyskawica” – tym okrętem przyjaciele wracali do Francji. Jednak wierni słudzy zeszli podczas rejsu do piwnicy, by się napić wina. Podsłuchali wówczas rozmowę syna Milady z załogą okrętu, z której dowiedzieli się, że „Błyskawica” ma być wysadzona w powietrze na środku morza razem z muszkieterami. Mouston, Grimaud i Blassois uprzedzili o tym swoich panów, ci zaś uciekli ze statku szalupą, przez co zasadzka się nie udało, a zdradziecki syn Milady poniósł śmierć z ręki Atosa. Gdy przyjaciele już byli bezpieczni Mouston zorientował się, że nie wzięli ze statku jedzenia, przez co mogą teraz umrzeć z głodu lub zjeść się nawzajem – w tym ostatnim przypadku on, jako najgrubszy, pierwszy padłby ofiarą głodnych towarzyszy. Na szczęście w szalupie był ukryty koszyk z prowiantem, więc tak się nie stało. Po przybyciu do brzegów Francji Mouston towarzyszył swemu panu podczas porwania kardynała Mazarina i wymuszeniu na nim licznych ustępstw wobec Frondy, w tym tytułu barona dla Portosa. Otrzymawszy ten tytuł zadowolony Portos porzucił służbę i z wiernym sługą powrócił do domu.
  • Wicehrabia de Bragelonne – w ciągu kilku lat od zakończenia Frondy Mouston roztył się do tego stopnia, że musiano go nosić w skrzyni przerobionej na lektykę, gdyż wierny sługa Portosa nie miał chwilami siły ustać na własnych nogach. Była to bardzo niekomfortowa sytuacja, gdyż jego pan, który bardzo nie lubił wizyt u krawca, kazał Moustonowi zachować taką samą wagę, jaką on posiadał – w ten sposób ubrania na Portosa były szyte na miarę jego sługi, co jednak nie było dobrym pomysłem, ponieważ Mousqueton roztył się do tego stopnia, że szyte w ten sposób ubrania nie pasowały na jego pana i Portos musiał sam chodzić na krawca, co niezbyt mu się podobało. Mousqueton ze względu na swą otyłość i stan zdrowia pozostał już na stałe w zamku du Valon i nie towarzyszył swemu panu w chwili, gdy ten brał udział w intrydze z człowiekiem w żelaznej masce, podczas której Portos zginął. Jakiś czas po jego śmierci został ogłoszony testament Portosa – wszystko zapisał on wicehrabiemu Raulowi de Bragelonne oraz nakazał mu opiekę nad Moustonem. Wierny Mousqueton, po odczytaniu ostatniej woli swego pana, wtulił się w jego ubrania i umarł.

Mousqueton w filmieEdytuj

W większości filmowych ekranizacji powieści Dumasa postać Mousquetona jest pomijana i pojawia się jedynie w nielicznych ekranizacjach np. w filmie Trzej muszkieterowie z 1948 r, gdzie gra go nieznany z nazwiska aktor, w dwuczęściowym filmie „Trzej muszkieterowie” z 1961 r – tam Mousquetona zagrał Henri Cogan oraz w brytyjskim serialu „Trzej muszkieterowie” z lat 1966-1967, gdzie Mousquetona wykreował Godfrey James. W filmie animowanym „Trzej muszkieterowie” z 2009 r. Mousqueton jest z antropomorfizowanym szopem i giermkiem Portosa, a prócz tego chodzi w stroju ninja i walczy za pomocą nunchaku.

BibliografiaEdytuj

  • A. Dumas, Trzej muszkieterowie, Wydawnictwo Siedmioróg, Wrocław 1999
  • A. Dumas, D’Artagnan, Wydawnictwo Zielona Sowa, Kraków 2003
  • A. Dumas, Trzej muszkieterowie Dwadzieścia lat później, Wydawnictwo Zielona Sowa, 2003
  • A. Dumas, Wicehrabia de Bragelonne t. I–III, Państwowe Wydawnictwo Iskry, Warszawa 1959