Muchołówka amerykańska

roślina owadożerna
(Przekierowano z Muchołówka)
Ten artykuł dotyczy roślin. Zobacz też: artykuł o rodzinie ptaków: muchołówki.

Muchołówka amerykańska (Dionaea) – gatunek z monotypowego rodzaju muchołówka Dionaea z rodziny rosiczkowatych[5]. Jest to roślina występująca w naturze wyłącznie w Karolinie Północnej i Karolinie Południowej (Ameryka Północna)[5].

Muchołówka amerykańska
Ilustracja
Systematyka[1][2]
Domena eukarionty
Królestwo rośliny
Podkrólestwo rośliny zielone
Nadgromada rośliny telomowe
Gromada rośliny naczyniowe
Podgromada rośliny nasienne
Nadklasa okrytonasienne
Klasa Magnoliopsida
Nadrząd goździkopodobne
Rząd goździkowce
Rodzina rosiczkowate
Rodzaj muchołówka
Gatunek muchołówka amerykańska
Nazwa systematyczna
Dionaea muscipula J.Ellis
Nova Acta Regiae Soc. Sci. Upsal. 1: 98 (1773)[3]
Synonimy
  • Dionaea corymbosa Raf.
  • Dionaea sensitiva Salisb.
  • Dionaea sessiliflora Raf.
  • Dionaea uniflora Raf.
  • Drosera sessiliflora Raf.
  • Drosera uniflora Raf.[3]
Kategoria zagrożenia (CKGZ)[4]
Status iucn3.1 VU pl.svg
Zasięg występowania
Mapa zasięgu
Muchołówka w swoim siedlisku

MorfologiaEdytuj

 
Liść pułapkowy
Liście
Przekształcone w pułapki (tzw. liście pułapkowe), wabiące ofiary słodkim nektarem i czerwonym ubarwieniem. Ubarwienie pułapki zależy od nasłonecznienia. Pułapka składa się z blaszki składającej się w połowie, od wewnętrznej strony każdej z połówek blaszki znajdują się trzy włoski czuciowe.
Kwiaty
Drobne o średnicy około 5 mm, nie mają atrakcyjnego wyglądu. Kwitnienie w przypadku osłabionych roślin może prowadzić do obumarcia rośliny.

Biologia i ekologiaEdytuj

Bylina mięsożerna. Siedlisko: tereny bagienne z glebą ubogą w substancje odżywcze. Jeśli potencjalna ofiara potrąci znajdujący się na liściach pułapkowych jeden włosek dwa razy, bądź pojedynczo dwa inne w odstępie mniejszym niż ok. pół minuty, pułapka zamyka się w czasie zwykle krótszym od 1 sekundy. Roślina rozpoczyna wydzielanie enzymów trawiennych. Trawienie trwa kilka dni, w zależności od wielkości ofiary. Po zakończeniu tego procesu pułapka otwiera się i czyha na kolejnego owada (liczba zamknięć pułapki jest ograniczona do około 2-4, czasami do 1). Jeżeli pułapka nie nadaje się już do łapania zdobyczy, usycha, zaś na jej miejsce szybko wyrasta nowa.

Oprócz chwytania owadów podstawowym procesem prowadzonym w liściach jest fotosynteza, będąca źródłem energii dla procesów przemiany materii. Drapieżnictwo pozwala głównie zapewnić wystarczającą ilość azotu, w który ubogie są gleby, na których roślina występuje.

SystematykaEdytuj

Pozycja systematyczna;

Gatunek z monotypowego rodzaju muchołówka Dionaea Sol. ex Ellis, St.James Chron.Brit.Eve.Post No.1172:4 1768[5]. Takson według Angiosperm Phylogeny Website (aktualizowane systemy APG) należy do rodziny rosiczkowatych, która wraz z kilkoma rodzinami roślin owadożernych tworzy klad bazalny w obrębie rzędu goździkowców (Caryophyllales) należących do dwuliściennych właściwych[2].

ZmiennośćEdytuj

Znanych jest wiele odmian wyhodowanych sztucznie (kultywarów), są to[6]:

  • Dionaea 'Akai Ryu' {R. Gagliardo}
  • Dionaea 'Alien' {G. Bily}
  • Dionaea 'B52' {B. Rice}
  • Dionaea 'Big Mouth' {T. Camilleri}
  • Dionaea 'Bohemian Garnet' {M. Srba}
  • Dionaea 'Clayton's Red Sunset' {C. Clayton}
  • Dionaea 'Clumping Cultivar' {D'Amato}
  • Dionaea 'Coquillage' {G. Bily}
  • Dionaea 'Cupped Trap' {S. Stewart}
  • Dionaea 'Dentate Traps' {B. Rice}
  • Dionaea 'Dentate' {D'Amato}
  • Dionaea 'Dente' {D'Amato}
  • Dionaea 'Fondue' {G. Bily}
  • Dionaea 'Fused Tooth' {D'Amato}
  • Dionaea 'Green Dragon' {M. Erbacher & M. Stoeckl}
  • Dionaea 'Holland Red' {M. Erbacher & M. Stoeckl}
  • Dionaea 'JA1' {J. A. Gonzalez Dominguez}
  • Dionaea 'Jaws' {L. Song}
  • Dionaea 'Justina Davis' {B. Rice}
  • Dionaea 'Kinchyaku' {K. Kondo}
  • Dionaea 'Korean Melody Shark' {G. W. Jang & W. H. Yoon}
  • Dionaea 'Korrigans' {G. Bily}
  • Dionaea 'Louchapates' {R. Anfraix}
  • Dionaea 'Microdent' {Quenon}
  • Dionaea 'Mirror' {D. Blancquaert}
  • Dionaea 'Petite Dragon' {R. Ziemer}
  • Dionaea 'Red Burgundy' {M. Erbacher & M. Stoeckl}
  • Dionaea 'Red Piranha' {E. Read}
  • Dionaea 'Red Rosetted' {D'Amato}
  • Dionaea 'Royal Red' {AUPBR 464}
  • Dionaea 'Sawtooth' {B. Rice}
  • Dionaea 'Scarlet Bristle' {R. Keehn}
  • Dionaea 'Wacky Traps' {B. Rice}

GaleriaEdytuj

PrzypisyEdytuj

  1. Michael A. Ruggiero i inni, A Higher Level Classification of All Living Organisms, „PLOS ONE”, 10 (4), 2015, e0119248, DOI10.1371/journal.pone.0119248, PMID25923521, PMCIDPMC4418965 [dostęp 2020-02-20] (ang.).
  2. a b Peter F. Stevens, Angiosperm Phylogeny Website, Missouri Botanical Garden, 2001– [dostęp 2009-10-07] (ang.).
  3. a b Dionaea muscipula J.Ellis. W: Plants of the World online [on-line]. Royal Botanic Gardens, Kew. [dostęp 2021-03-28].
  4. Dionaea muscipula, [w:] The IUCN Red List of Threatened Species [online] (ang.).
  5. a b c Dionaea muscipula information from NPGS/GRIN:. [dostęp 2013-07-20].
  6. Venus Fly Trap Registered Cultivar List. [dostęp 2013-07-20].

BibliografiaEdytuj

  1. Zbigniew Podbielkowski, Barbara Sudnik-Wójcikowska: Rośliny mięsożerne – zwane też owadożernymi. Warszawa: Multico, 2003. ISBN 83-7073-3379.