Murów

wieś w województwie opolskim

Murów (dodatkowa nazwa w j. niem. Murow) – wieś w Polsce, położona w województwie opolskim, w powiecie opolskim, w gminie Murów, której jest siedzibą. Historycznie leży na Górnym Śląsku.

Artykuł 50°51′45″N 17°56′41″E
- błąd 39 m
WD 50°49'N, 17°56'E
- błąd 19782 m
Odległość 630 m
Murów
wieś
Ilustracja
Państwo  Polska
Województwo  opolskie
Powiat opolski
Gmina Murów
Liczba ludności (2012) 1334[1]
Strefa numeracyjna 77
Kod pocztowy 46-030[2]
Tablice rejestracyjne OPO
SIMC 0499270
Położenie na mapie gminy Murów
Mapa konturowa gminy Murów, po lewej nieco na dole znajduje się punkt z opisem „Murów”
Położenie na mapie Polski
Mapa konturowa Polski, blisko centrum po lewej na dole znajduje się punkt z opisem „Murów”
Położenie na mapie województwa opolskiego
Mapa konturowa województwa opolskiego, blisko centrum u góry znajduje się punkt z opisem „Murów”
Położenie na mapie powiatu opolskiego
Mapa konturowa powiatu opolskiego, u góry znajduje się punkt z opisem „Murów”
Ziemia50°51′45″N 17°56′41″E/50,862500 17,944722

NazwaEdytuj

Nazwa miejscowości pochodzi prawdopodobnie od polskiego słowa "mur" - ogrodzenia wykonanego z cegły. Z kolei niemiecki nauczyciel Heinrich Adamy wiąże ją ze staropolską nazwą dżumy czyli dawniej moru lub morowego powietrza[3]. W swoim dziele o nazwach miejscowych na Śląsku wydanym w 1888 roku we Wrocławiu jako starszą od niemieckiej wymienia on nazwę w obecnej polskiej formie "Murów" podając jej znaczenie "Pestort, Ausgestorbener Ort" czyli po polsku "miejscowość dżumy, wymarła miejscowość"[3].

Części wsiEdytuj

Integralne części wsi Murów[4][5]
SIMC Nazwa Rodzaj
0499287 Kopiec część wsi

HistoriaEdytuj

Murów jest najstarszą miejscowością w gminie; pierwsze wzmianki o nim pochodzą z 1304 r[6]. W 1306 r. wybudowano w miejscowości nowy gród, w miejscu starego[7]. Około 1736 r. klasztor w Czarnowąsach założył w Murowie hutę szkła, której miejscowość zawdzięcza swój rozwój. W 1846 r. w Murowie działały 3 huty szkła. Zakład działał nieprzerwanie (z wyjątkiem kilku powojennych miesięcy) do końca 1995 r. (wówczas pod nazwą Huta Szkła Okiennego „Janina”[8][9]). Kontynuatorem przemysłu szkielnego w Murowie jest założona w 1994 r. spółka akcyjna Vitroterm-Murów, która jest producentem i przetwórcą szkła okiennego i budowlanego[10].

Do głosowania podczas plebiscytu uprawnione były w Murowie 804 osoby, z czego 496, ok. 61,7%, stanowili mieszkańcy (w tym 434, ok. 54,0% całości, mieszkańcy urodzeni w miejscowości). Oddano 775 głosów (ok. 96,4% uprawnionych), w tym 775 (100%) ważnych; za Niemcami głosowało 686 osób (ok. 88,5%), a za Polską 89 osób (ok. 11,5%)[11]. 10 sierpnia 1936 r. w miejsce nazwy Murow wprowadzono nazwę Hermannsthal[12]. 12 listopada 1946 r. nadano miejscowości polską nazwę Murów[13].

DemografiaEdytuj

Rok 1846 1933 1939 1946 2007 2009 2012
Liczba mieszkańców 397 1102 1149 365 1364 1380 1334

(Źródła:[9][12][1][14])

PrzypisyEdytuj

  1. a b Przemysław Wienke: Biuletyn Informacji Publicznej - Urząd Gminy w Murowie. Sołectwo Murów (pol.). Urząd Gminy w Murowie, 2012-03-13. [dostęp 2012-05-28].
  2. Oficjalny Spis Pocztowych Numerów Adresowych, Poczta Polska S.A., październik 2013, s. 799 [zarchiwizowane z adresu 2014-02-22].data dostępu?
  3. a b Heinrich Adamy, Die schlesischen Ortsnamen, ihre Entstehung und Bedeutung. Ein Bild aus der Vorzeit, wyd. 2, Breslau: Verlag von Priebatsch’s Buchhandlung, 1888, s. 70, OCLC 456751858 (niem.).
  4. Rozporządzenie Ministra Administracji i Cyfryzacji z dnia 13 grudnia 2012 r. w sprawie wykazu urzędowych nazw miejscowości i ich części. „Dziennik Ustaw”. Nr 29, poz. 200, s. 1867, 2013–02–15. Ministerstwo Administracji i Cyfryzacji. [dostęp 2014–03–09]. 
  5. TERYT (Krajowy Rejestr Urzędowego Podziału Terytorialnego Kraju). Główny Urząd Statystyczny. [dostęp 18.11.2015].
  6. Zbigniew Bereszyński: Murów na rubieży księstwa opolskiego (pol.). 2007-07-02. [dostęp 2011-04-09].
  7. Pierwszy drewniany kościół w Brynicy. W: Henryk Kałuża: Nasz brynicki kościół. Brynica: 1996, s. 30, seria: Nasza mała ojczyzna. (pol.)
  8. Odbudowanie jednostki po 1945R. W: Henryk Kałuża: 70 lat u boku św. Floriana. Kronika Ochotniczej Straży Pożarnej w Brynicy 1926–1996. Brynica: 1996, s. 31, seria: Nasza mała ojczyzna. (pol.)
  9. a b Gmina Murów – Murów – Historia (pol.). 2010-03-03. [dostęp 2011-07-06].
  10. Vitroterm - Murów S.A. - szyby zespolone, szkło hartowane, obróbka szkła (pol.). [dostęp 2011-04-09].
  11. Herbert Kunze: Landsmannschaft der Oberschlesier in B-W (niem.). [dostęp 2012-05-28].
  12. a b Michael Rademacher: Deutsche Verwaltungsgeschichte Schlesien, Kreis Oppeln (niem.). 2006. [dostęp 2012-05-28].
  13. Rozporządzenie Ministrów: Administracji Publicznej i Ziem Odzyskanych z dnia 12 listopada 1946 r. o przywróceniu i ustaleniu urzędowych nazw miejscowości (M.P. z 1946 r. nr 142, poz. 262).
  14. BDL :: Miejscowości - wszystkie cechy (pol.). Główny Urząd Statystyczny. [dostęp 2012-05-28].