Otwórz menu główne

Mury miejskie w Kaliszu – ciąg murów miejskich wraz z budowlami o charakterze obronnym (m.in. bramami i basztami), otaczający niegdyś obszar całego Kalisza (obecnie Śródmieście), a którego fragmenty zachowały się do dziś.

Pozostałości murów obronnych miasta Kalisza
Obiekt zabytkowy nr rej. 42/A z 18.01.1965
Ilustracja
Mury miejskie z basztą „Dorotka”
Państwo  Polska
Miejscowość Kalisz
Ukończenie budowy XIV w.
Ważniejsze przebudowy XVI w.
Zniszczono 1780–1806
brak współrzędnych
Najdłuższy zachowany odcinek murów obronnych w Kaliszu przy ulicy Parczewskiego
Zachowany zespół murów miejskich
Baszta „Dorotka”

Spis treści

HistoriaEdytuj

PowstanieEdytuj

Kalisz został otoczony murami obronnymi w połowie XIV wieku, a ich budowę przypisuje się królowi Kazimierzowi Wielkiemu[1]. Umocnienia, których wysokość wahała się od 6 do 9 metrów, a szerokość od 1 do 1,5 metra, były otoczone ze wszystkich stron odnogami rzeki Prosny[1]. Do miasta można było się dostać tylko przez jedną z 4 bram miejskich. Od strony wschodniej do murów przylegał Zamek Królewski, który spłonął w pożarze miasta w 1537 roku. Wówczas to przeprowadzono największą modernizację murów obronnych, trwającą kilka lat, a w jej trakcie m.in. rozbudowano dwie główne bramy miejskie, Wrocławską i Toruńską[1].

Bramy miejskieEdytuj

Główne

Poboczne

BasztyEdytuj

W ciągu murów obronnych Kalisza znajdowało się osiemnaście baszt, były to[1]:

  1. baszta główna w bramie Wrocławskiej
  2. baszta główna w bramie Wrocławskiej
  3. baszta narożna w bramie Wrocławskiej
  4. baszta wielka (dwupiętrowa) w bramie Wrocławskiej
  5. baszta „prosto w młyny”, od młynów stojących na rzece
  6. baszta typu łupinowego
  7. baszta wielka-narożna, zwana „katowską”
  8. baszta na wylocie ul. Żydowskiej
  9. baszta „Piskorzewska” w bramie
  10. baszta „Kanonicka”
  11. baszta „Zamkowa”
  12. baszta w Zamku Królewskim
  13. baszta w bramie Toruńskiej
  14. baszta w bramie Toruńskiej
  15. baszta „Dorotka”, jedyna zachowana do dziś
  16. baszta „Łazienna” w bramie
  17. baszta przy kanale Rypinkowskim
  18. baszta „Franciszkańska”

LikwidacjaEdytuj

Stan obronnych umocnień już od XVIII wieku wciąż się pogarszał, zaś niektóre baszty wynajmowano kupcom na magazyny[1]. Kalisz mimo istnienia obwarowań, stał się miastem otwartym. Postępujące zniszczenie murów doprowadziło w 1780 roku do rozbiórki Bramy Wrocławskiej, a następnie innych bram i baszt do 1806 roku[1].

Zachowane fragmentyEdytuj

Ze średniowiecznych murów miejskich miasta Kalisza, pozostało do dziś około 19% dawnej długości (około 504 m)[1]. Najbardziej charakterystyczne fragmenty murów to[1]:

PrzypisyEdytuj

  1. a b c d e f g h i j Mury obronne [w:] Władysław Kościelniak, Wędrówki po moim Kaliszu, Kalisz: Edytor, 2010, s. 219-225, ISBN 978-83-60579-56-5.
  2. a b Andrzej Drewicz: Mury miejskie (pol.). wkaliszu.pl. [dostęp 2017-04-04].

Zobacz teżEdytuj