Otwórz menu główne
Zamek kapituły pomezańskiej, siedziba muzeum, fot. 2013 r.
Fragment ekspozycji etnograficznej, fot. 2013 r.

Muzeum w Kwidzynie – muzeum o charakterze regionalnym. Otwarte dnia 20 maja 1950 roku. Mieści się w historycznym zamku kapituły pomezańskiej w Kwidzynie, w którym zgromadzono ok. 5 tys. muzealiów, eksponatów z zakresu historii, sztuki, archeologii, etnografii i przyrody.

Spis treści

HistoriaEdytuj

Pomysł utworzenia Muzeum w Kwidzynie zrodził się w 1945 roku, wkrótce po przekazaniu miasta w ręce polskiej administracji. Jego podstawę stanowić miały eksponaty ocalałe po niemieckim Heimatmuseum Westpreussen, założonym przez nauczyciela Waldemara Heyma w 1926 roku. Zbiory te początkowo miały zostać włączone do kolekcji Muzeum Narodowego w Warszawie, jednak dzięki interwencji ówczesnego starosty Wiesława Sztejnike, pozostały w Kwidzynie[1].

Do maja 1950 roku opiekę nad zbiorami, zgromadzonymi w budynku przy ulicy Słowiańskiej, sprawował Józef Błachnio – kierownik Muzeum w Grudziądzu. Pierwszym kierownikiem Muzeum został, powołany przez Ministra Kultury i Sztuki, Alfons Lemański. W lipcu 1950 roku uzyskano zgodę na użytkowanie dawnego zamku kapituły pomezańskiej na cele muzealne. Po przeprowadzeniu koniecznych prac remontowych rozpoczęto przenoszenie zbiorów. Nad ich uporządkowaniem czuwał ks. dr Władysław Łęga. Jednocześnie rozpoczęto prace nad pierwszymi ekspozycjami.

Muzeum zostało oficjalnie otwarte 20 listopada 1950 roku[1]. Udostępniono wówczas zwiedzającym dwie ekspozycje: stałą archeologiczną i czasową złożoną z barwnych reprodukcji obrazów z Galerii Trietiakowskiej. W tym czasie, z uwagi na różnorodność posiadanych zbiorów, podjęto się opracowania profilu Muzeum, korzystając z pomocy prof. Karola Górskiego, prof. Rajmunda Galona oraz prof. Marii Znamierowskiej-Prüfferowej. Początkowo Muzeum podlegało bezpośrednio Ministerstwu Kultury i Sztuki, później opiekę sprawowało nad nim Muzeum Pomorskie w Gdańsku. W kwietniu 1963 roku Muzeum zaczęło podlegać Prezydium Powiatowej Rady Narodowej, a rok później wszedł w życie status placówki, zatwierdzony przez Ministerstwo Kultury i Sztuki.

Od połowy lat 50-tych w muzeum gromadzona jest kolekcja przyrodniczej[2], odbywały się również wystawy o tej tematyce współorganizowane przez Ligę Ochrony Przyrody – Oddział Gdański (m.in. przez Alfonsa Sikorę). W maju 1967 roku, po przeprowadzeniu niezbędnych prac remontowych na trzecim piętrze zamku, nastąpiło otwarcie stałej wystawy przyrodniczej „Przyroda skarbem narodu”[3].

Od stycznia 1973 roku Muzeum w Kwidzynie funkcjonuje jako Oddział Muzeum Zamkowego w Malborku[4].

Kierownicy MuzeumEdytuj

Dotychczasowymi kierownikami muzeum byli:

  • Alfons Lemański
  • dr Antoni Pawłowski
  • Sylwia Tatara
  • dr hab. Janusz Hochleitner
  • Janusz Cygański (2013–2019)
  • dr Justyna Liguz (od 2019)

ZbioryEdytuj

Liczące około 5 tys. obiektów zbiory zostały podzielone na kolekcje:

  • dzieła sztuki: naczynia porcelanowe z XVIII, XIX i początku XX wieku, naczynia szklane z końca XIX i początku XX wieku, portret Mężczyzny z czaszką (XVII wiek), alabastrowa płaskorzeźba "Święta Rodzina odpoczywająca podczas ucieczki do Egiptu" (1683), płaskorzeźba Zabójstwo Abla, dębowa skrzynia obita pasami żelaznej blachy (XIV w.), intarsjowany stół z marmurowym blatem (1648), dwa XVIII-wieczne fotele, monety pochodzące z XIV-XX wieku, XVII- i XVIII wieczne monety pruskie, XIX-wieczne monety rosyjskie i francuskie, XVII i XVIII-wieczne mechanizmy zamków, XVIII-wieczne świeczniki i żyrandole, renesansowy portal (1612)
  • znaleziska archeologiczne: naczynia ceramiczne, krzemienne młoty, motyki, rozcieracze oraz żarna z epoki kamienia, młot wykonany z poroża jelenia, bogato zdobione grzebienie kościane, zapinki lateńskie, bursztynowe paciorki
  • zbiory etnograficzne: dwudrzwiowa szafa na odzież (1789), intarsjowana skrzynia (1802), krzesło dla prządki (1804), drewniane matryce, wywieszka cechu sukienników i postrzygaczy owiec (XVI w.), formy piernikarskie (XVI-XIX w.)
  • zbiory przyrodnicze:
    • sekcja faunistyczna: kolekcja okazów ptaków, ssaków, gadów, płazów, owadów, kolekcja jaj ptaków krajowych (123 gatunki ),
    • sekcja paleontologiczna: m.in. kości walenia wydobyte z koryta Wisły, najlepiej zachowana w kraju czaszka tura wraz z niekompletnym szkieletem, ząb mamuta, jajo hadrozaura;
    • sekcja botaniczna: ponad 700 kart, w tym zbiory herbarium J. Peil z lat 1867–1915.

PracownieEdytuj

Muzeum posiada następujące pracownie merytoryczne:

  • Pracownię Historii i Sztuki
  • Pracownię Archeologii
  • Pracownię Etnograficzną
  • Pracownię Przyrodniczą
  • Pracownię Konserwatorską Zbiorów Przyrodniczych

PrzypisyEdytuj

  1. a b Muzeum w Kwidzynie. museo.pl [dostęp 2019-03-09]
  2. Wystawa ochrony przyrody w Kwidzynie, „Dziennik Bałtycki”, Gdańsk , 19 lutego 1960.
  3. Alfons Lemański, Muzeum Regionalne w Kwidzynie. Historia, Stan Obecny i Potrzeby., „Gdański Zeszyty Humanistyczne”, X nr 15, 1967, s. 417.
  4. Powstanie polskiego muzeum. [dostęp 2017-10-02].

Linki zewnętrzneEdytuj