Otwórz menu główne
Nóż z Gebel el-Arak na ekspozycji w Luwrze

Nóż z Gebel el-Arak – pochodzący z okresu Nagada II starożytny egipski kamienny nóż, znajdujący się w zbiorach Luwru.

Artefakt został nabyty w 1914 roku w Kairze przez francuskiego egiptologa Georgesa Aarona Bénédite od prywatnego handlarza, zdaniem którego został on odnaleziony we wsi Gebel el-Arak koło Nadż Hammadi w Górnym Egipcie[1][2]. Składa się z krzemiennego ostrza o długości 18,8 cm i wykonanej z kości słoniowej (dokładniej z kła hipopotama[2]) rękojeści o długości 9,5 cm, ozdobionej obustronnie reliefami ze scenami figuralnymi[1]. Na stronie z guzem widać mężczyznę w spódniczce, stojącego między zwróconymi naprzeciw siebie lwami; poniżej umieszczono schematyczne sceny łowów[3]. W postaci mężczyzny niektórzy badacze dopatrują się wpływów mezopotamskich[1], na co wskazywać miałby jego strój[2]. Na stronie drugiej rękojeści przedstawiono dziewięć walczących ze sobą postaci ludzkich, pod którymi znajdują się dwa rzędy łodzi[3] i pływające w wodzie ciała wrogów[2].

Reliefy na rękojeści dowodzą wysokiego poziomu sztuki okresu predynastycznego[1]. Są także świadectwem kunsztu artysty, który na niewielkiej przestrzeni zdołał zmieścić wiele perfekcyjnie wykonanych elementów[2].


PrzypisyEdytuj

  1. a b c d The Study of the Ancient Near East in the 21th Century. edited by Jerrold S. Cooper, Glenn M. Schwartz. Winona Lake: Eisenbrauns, 1996, s. 10-13. ISBN 0-931464-96-X.
  2. a b c d e Wojciech Pastuszka: Nóż z Dżebel el-Arak. cudaswiata.archeowiesci.pl, 2008-04-04. [dostęp 2015-03-30].
  3. a b Wielka Historia Świata. T. 2. Stary i Nowy Świat od „rewolucji” neolitycznej do podbojów Aleksandra Wielkiego. Kraków: Oficyna Wydawnicza Fogra, 2005, s. 72. ISBN 83-85719-83-0.