Nagroda Sztuki im. Marii Anto i Elsy von Freytag-Loringhoven

nagroda artystyczna

Nagroda Sztuki im. Marii Anto i Elsy von Freytag-Loringhoven – przyznawana od 2018 r. międzynarodowa nagroda dla artystek sztuk wizualnych, nadawana przez Fundację Miejsce Sztuki[1].

HistoriaEdytuj

Nagroda została ustanowiona przez Zuzannę Janin, Prezeskę Fundacji Miejsce Sztuki[2], artystkę wizualną i córkę malarki Marii Anto[3].

Inauguracja nagrody odbyła się w 2018 r. w ramach retrospektywy twórczości Marii Anto w Zachęcie Narodowej Galeri Sztuki (7.11.2017–4.02.2018[4]) i we współpracy z Fundacją Arton[5]. Jej oficjalne ustanowienie miało miejsce w Zachęcie w dn. 1.02.2018 r. podczas "Panelu Malarek", zorganizowanego przez Janin na koniec wystawy (w dyskusji pt. Malarka. Malarki. Malarstwo udział wzięły Agnieszka Brzeżańska, Zuzanna Ziółkowska-Hercberg, Olga Wolniak i Dorota Podlaska, a moderatorką była Anna Sańczuk)[6][7]. Ogłoszenie pierwszych laureatek i ceremonia wręczenia nagród odbyły się w dn. 15.12.2018[5][8][3][9]. Ustanowienie Nagrody w 2018 r. wpisywało się również w obchody setnej rocznicy zdobycia przez Polki pełni praw wyborczych[10].

Kolejna edycja odbyła się w 2019 r. w Muzeum Sztuki Nowoczesnej w Warszawie[8], a następna w 2020 na spotkaniu ZOOM online.

Jest to pierwsza międzynarodowa nagroda w dziedzinie sztuki w Polsce[11]. Początkowo planowana była jako przedsięwzięcie częściowo finansowane społecznie[12].

CelEdytuj

Celem nagrody jest promocja twórczości kobiet, w szczególności artystek zaangażowanych społecznie. Jak wskazują organizatorki, Nagroda ma na celu "wsparcie i docenienie wybitnych osiągnięć w dziedzinie sztuki współczesnej i obszarach brzegowych, granicznych sztuk wizualnych, ale także promocję w obszarze sztuki postaw osób równolegle działających na rzecz innych: środowiska, otoczenia, wartości, nowoczesności i demokracji[8].

W pierwszych kilku edycjach Nagroda przeznaczona jest wyłącznie dla kobiet, czego celem jest wyrównanie tzw. gender gap w sztuce. Jak przekonuje Kapituła Nagrody: "Chcemy doszacować i dowartościować ważne artystki w Polsce i za granicą, aby wyrównać skandaliczny brak równowagi między docenieniem sztuki oraz postaw artystek i artystów. Wśród artystek widzimy olbrzymi potencjał przełomowych, radykalnych, nowoczesnych postaw"[3].

MatronkiEdytuj

Matronkami Nagrody są polska malarka Maria Anto (1936-2007) oraz słynna niemiecka dadaistka Elsa von Freytag-Loringhoven (1874-1927), które w czasach swej aktywności były bardzo popularne, a obecnie są mniej rozpoznawalne[3][8]. Ponadto inicjatorka Nagrody, Zuzanna Janin, jest prywatnie córką Marii Anto[3].

Dniem nadania nagrody został ustanowiony 15 grudnia każdego roku – dzień będący zarówno dokładną rocznicą urodzin Anto, jak i rocznicą śmierci von Freytag[8].

LaureatkiEdytuj

Nagrodę przyznaje się w kategoriach:

  • Nagroda nagroda za odwagę, przełamywanie i przekraczanie granic dla młodej artystki polskiej,
  • Nagroda za wybitny dorobek i postawę artystyczną dla artystki polskiej,
  • Nagroda za wybitny dorobek i postawę artystyczną dla artystki zagranicznej
  • Nagroda specjalna za wspieranie obecności i widoczności kobiet w edukacji i kulturze

(nowa kategoria przyznana po raz pierwszy w 2020 roku dla AKADEMII SZTUKI w SZCZECINIE)[8][9].

Nagroda Sztuki im. Marii Anto i Elsy von Freytag-Loringhoven
Rok Nagroda dla młodej artystki polskiej Nagroda dla artystki polskiej Nagroda Honorowa dla artystki zagranicznej Nagroda za wspieranie obecności i widoczności kobiet w edukacji i kulturze Kapituła
2018[8][9][13] Adelina Cimochowicz Katarzyna Górna Carolee Schneemann - Dorota Monkiewicz, Hanna Wróblewska, Michał Jachuła, Katarzyna Kasia, Marika Kuźmicz, Paulina Ołowska, Zuzanna Janin, Roman Cieślak
2019[14][15] Katarzyna Kukuła Teresa Gierzyńska Phyllida Barlow - Aneta Szyłak, Hanna Wróblewska, Marika Kuźmicz, Michał Jachuła, Katarzyna Kasia, Paulina Ołowska, Zuzanna Janin, Katarzyna Górna, Roman Cieślak
2020[16] Małgorzata Mirga-Tas Olga Wolniak Barbara Kruger Akademia Sztuki w Szczecinie Aneta Szyłak, Hanna Wróblewska, Michał Jachuła, Katarzyna Kasia, Paulina Ołowska, Teresa Gierzyńska, Melania Baranowska, Zuzanna Janin, Roman Cieślak

KapitułaEdytuj

W Kapitule Nagrody zasiadali:

Od drugiej edycji do Kapituły zapraszane są również Laureatki z lat poprzednich[9].

StatuetkaEdytuj

Statuetki to unikatowe, dedykowane poszczególnym laureatkom obiekty rzeźbiarskie autorstwa Zuzanny Janin. Mają formę kuli o śr. ok. 20 cm i wykonane są techniką kolażu z użyciem fotografii i żywicy epoksydowej[17][18].

PrzypisyEdytuj

  1. Fundacja Miejsce Sztuki [dostęp 2020-09-17] (pol.).
  2. Fundacja Miejsce Sztuki [dostęp 2020-09-17] (pol.).
  3. a b c d e Artystka, siłaczka, surwiwalka. Ważny i trudny rok Zuzanny Janin, Onet Kultura, 31 grudnia 2018 [dostęp 2020-02-01] (pol.).
  4. Huncwot.com, Maria Anto – Zachęta Narodowa Galeria Sztuki, zacheta.art.pl [dostęp 2020-04-10] (pol.).
  5. a b 15.12.2018 ART PRIZE. ANNOUNCEMENT OF THE 1ST EDITION LAUREATES / NAGRODA SZTUKI. OGŁOSZENIE LAUREATEK 1 EDYCJI Zachęta National Gallery Warsaw [dostęp 2020-04-10] (pol.).
  6. 1.02.2018 g. 17.00 PANEL MALAREK / PANEL OF PAINTERS, ZACHETA NATIONAL GALLERY, WARSAW [dostęp 2020-04-14] (pol.).
  7. Huncwot.com, Malarka. Malarki. Malarstwo. Wydarzenie towarzyszące wystawie Marii Anto – Zachęta Narodowa Galeria Sztuki, zacheta.art.pl [dostęp 2020-04-10] (pol.).
  8. a b c d e f g Nagroda Sztuki im. Marii Anto i Elsy von Freytag-Loringhoven. wręczenie Nagrody II Edycji – Muzeum Sztuki Nowoczesnej w Warszawie, artmuseum.pl [dostęp 2020-02-01] (pol.).
  9. a b c d e Gala pierwszej edycji nagrody im. MARII ANTO i ELSY VON FREYTAG – Wydział Zarządzania Kulturą Wizualną, wzkw.asp.waw.pl [dostęp 2020-04-10].
  10. Nagroda Sztuki im. Marii Anto I Elsy von Freytag-Loringhoven 15.12.2018 [dostęp 2020-04-14] (pol.).
  11. Podsumowania roku #2019 (3), POSTMEDIUM, 19 grudnia 2019 [dostęp 2020-04-10].
  12. l, ART PRIZE / NAGRODA SZTUKI im. Marii Anto & Elsy von Freytag – FUNDACJA MIEJSCE SZTUKI | zrzutka.pl, zrzutka.pl [dostęp 2020-04-10] (pol.).
  13. ZUZANNA JANIN & Art Space FOUNDATION invite to a ceremonial awarding of Maria Anto & Elsa von Freytag Art Prize, 15.12.2018 [dostęp 2020-02-01] (pol.).
  14. Nagroda Sztuki im. Marii Anto i Elsy von Freytag-Loringhoven – Muzeum Sztuki Nowoczesnej w Warszawie, artmuseum.pl [dostęp 2020-02-01] (pol.).
  15. a b Nagroda Sztuki im. Marii Anto i Elsy von Freytag-Loringhoven. wręczenie Nagrody II Edycji – Muzeum Sztuki Nowoczesnej w Warszawie, artmuseum.pl [dostęp 2020-02-01] (pol.).
  16. https://nagroda-anto-freytagloringhoven-prize.blogspot.com/2020/12/15122020-ceremony-of-awarding-iii.html
  17. 15.12.2019 PHOTORELATION Art Prize / Nagroda Sztuki im. Marii Ano i Elsy von Freitag-Loringhoven -- FOTORELACJA [dostęp 2020-04-14] (pol.).
  18. COLLAGES, PHOTO-OBJECTS, PHOTO-INSTALLATION [dostęp 2020-04-14] (pol.).