Otwórz menu główne

Nagroda im. ks. Leopolda Jana Szersznika

Nagroda imienia ks. Leopolda Jana Szersznika – najwyższe wyróżnienie samorządu terytorialnego powiatu cieszyńskiego w dziedzinie kultury, przyznawane corocznie od 2002 r. przez władze powiatu cieszyńskiego. Celem nagrody jest promocja kultury regionu Śląska Cieszyńskiego. Nagroda nadawana jest w trzech kategoriach: twórczości artystycznej, upowszechniania kultury i ochrony dziedzictwa kulturowego i ma charakter finansowy, a sporadycznie także honorowy, co jak dotychczas miało miejsce tylko dwukrotnie. Wysokość finansowa nagrody w 2014 wynosiła 3000 złotych w każdej z trzech kategorii.

Nagroda im. ks. Leopolda Jana Szersznika
Ilustracja
Statuetka Nagrody im. ks. L. J. Szersznika
Nagroda za działalność kulturalną
Przyznawana przez Powiat Cieszyński
Lokalizacja  Polska
powiat cieszyński
Pierwsze rozdanie 2002
Strona internetowa

Nagroda może być przyznawana osobom fizycznym lub osobom prawnym i innym podmiotom, których działalność w zakresie twórczości artystycznej, upowszechniania i ochrony kultury miała znaczenie dla kultury na terenie powiatu cieszyńskiego, na podstawie oceny całokształtu ich działalności lub osiągnięć o istotnym znaczeniu. Laureaci nagrody wyłaniani są w trzyetapowym konkursie, który trwa od 1 stycznia do czerwca. Pierwszy etap to zgłaszanie i przyjmowanie przez Zarząd Powiatu Cieszyńskiego nominacji do nagrody. Etap drugi stanowi zaproponowanie Laureatów w trzech kategoriach przez pięcioosobową Komisję. W ostatnim etapie trzech lub więcej laureatów zatwierdzanych jest przez Zarząd Powiatu Cieszyńskiego.[1]

Podczas uroczystej gali uhonorowania nagrodą Laureaci otrzymują statuetkę ks. L.J. Szersznika zaprojektowaną przez Urszulę Górnicką-Hermę – związaną z Cieszynem rzeźbiarkę i medalierkę. Fundatorem nagrody jest samorząd terytorialny powiatu cieszyńskiego.

Historia nagrodyEdytuj

Nagroda im. ks. L. J. Szersznika powstała w 2002 r. z inicjatywy władz powiatu cieszyńskiego I kadencji, a szczególnie – cieszyńskiego poety Jerzego Kronholda, staraniem Wydziału Kultury Starostwa Powiatowego w Cieszynie, w tym zwłaszcza – zajmującego się sprawami kultury w regionie – Łukasza Konarzewskiego. Od swej siódmej edycji w 2008 r. nosi imię ks. Leopolda Jana Szersznika, który przed ponad 200 laty tworzył podstawy wiedzy o kulturze Śląska Cieszyńskiego[2]. Zebrał on m.in. jeden z pierwszych i niezwykle cennych księgozbiorów na Śląsku Cieszyńskim oraz zgromadził pierwszą kolekcję przyrodniczą o charakterze naukowym. W 1802 r. jako pierwszy swoje zbiory przeznaczył także na cele publiczne tworząc w ten sposób zaczątki muzealnictwa na Śląsku Cieszyńskim. Żyjąc na przełomie XVIII i XIX w. tworzył zatem podstawy kulturowe Śląska od strony bibliofilskiej, naukowej i kolekcjonerskiej. Jego działalność na rzecz kultury na Śląsku Cieszyńskim ma znaczenie fundamentalne[3]. Nagroda im ks. L. J. Szersznika cieszy się wzrastającym prestiżem i jest coraz ważniejszym wydarzeniem medialnym. Nadawana była już w różnorodnych choć zawsze szczególnych miejscach – w Sali Sesyjnej Rady Powiatu Cieszyńskiego, Zamku – Rezydencji Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej w Wiśle, w reprezentacyjnej Sali Rzymskiej Muzeum Śląska Cieszyńskiego w Cieszynie oraz w Teatrze im. Adama Mickiewicza w Cieszynie i Państwowej Szkole Muzycznej im I. Paderewskiego w Cieszynie.

Laureaci nagrodyEdytuj

Rok 2002

  • samorząd gminy Cieszyn – (nagroda honorowa) w kategoriach szeroko pojętej ochrony i upowszechniania kultury, za szczególnie wybitne osiągnięcie, za które uznaje się podjęcie decyzji o budowie oraz wzniesienie nowej siedziby Książnicy Cieszyńskiej w Cieszynie w latach 1996–2001, co uważa się także za największe przedsięwzięcie w dziedzinie kultury w tych latach w regionie Śląska Cieszyńskiego.
  • Józef Broda – w kategorii twórczości artystycznej, za całokształt działalności w dziedzinie muzyki: szczególne za zasługi w dziedzinie tworzenia, a także popularyzacji kultury muzycznej Śląska Cieszyńskiego.
  • Franciszek Dzida – w kategorii upowszechniania kultury, za całokształt działalności w dziedzinie popularyzacji sztuki filmowej na Ziemi Cieszyńskiej,
  • Stowarzyszenie Miłośników Cisownicy – w kategorii ochrony kultury, za wybitne osiągnięcie, za które uważa się utworzenie „Izby Regionalnej u Brzezinów” w Cisownicy, a w tym za wyjątkowe zaangażowanie dla ochrony dziedzictwa kulturowego darczyńców i członków stowarzyszenia, a także mieszkańców Cisownicy.

Rok 2003

  • Władysław Oszelda – (nagroda honorowa) w kategoriach ochrony i upowszechniania kultury, za całokształt dokonań publicystycznych jako szczególnie istotnych działań na rzecz popularyzacji Śląska Cieszyńskiego i jego kultury, oraz utworzenie „Klubu Propozycji”, służącego za pomost w budowaniu stosunków międzyludzkich na Ziemi Cieszyńskiej, a będącego jednocześnie źródłem wielu inicjatyw o szerokim spektrum społeczno-kulturalnym.
  • Jan Herma – w kategorii twórczości artystycznej, za całokształt dokonań mających na celu artystyczne utrwalanie historii i kultury Śląska Cieszyńskiego.
  • Małgorzata Kiereś – w kategorii upowszechniania kultury, za całokształt zasług z obszaru popularyzacji, badań, wystawiennictwa i publicystyki na temat kultury górali Beskidu Śląskiego.
  • Ryszard Makarewicz – kategorii ochrony kultury, za szczególne osiągnięcie, za które uważa się wkład zawodowy w zachowanie wartości architektonicznych i kulturowych Cieszyna i Śląska Cieszyńskiego, oraz za wynikającą stąd promocję Ziemi Cieszyńskiej.

Rok 2004

  • Jerzy Pilch – w kategorii twórczości artystycznej, za całokształt dokonań w obszarze literatury pięknej, służących utrwalaniu ludzi, ich życia i obyczajowości Śląska Cieszyńskiego, oraz wynikającą stąd promocję Ziemi Cieszyńskiej.
  • Siostra Jadwiga Wyrozumska wraz z Zespołem teatralnym przy parafii św. Elżbiety w Cieszynie – w kategorii upowszechniania kultury, za całokształt działalności, z obszaru popularyzacji kultury, a w tym szczególnie jej wartości chrześcijańskich.
  • Anna Stanieczek – w kategorii ochrony kultury, za działalność w zakresie kultury muzycznej, szczególnie w Zespole Pieśni i Tańca Ziemi Cieszyńskiej i wynikającą stąd ochronę wartości dziedzictwa kulturowego Śląska Cieszyńskiego.
  • Władysław Rakowski – w kategorii ochrony kultury, za dokonania w zakresie kultury muzycznej, szczególnie w związku z działalnością w Zespole Pieśni i Tańca Ziemi Cieszyńskiej i wynikającą stąd ochronę wartości dziedzictwa kulturowego Śląska Cieszyńskiego.

Rok 2005

  • Jerzy Fober – w kategorii twórczości artystycznej, za całokształt dokonań artystycznych w dziedzinie rzeźby, służących także promocji Śląska Cieszyńskiego.
  • Stefania Bojda – w kategorii upowszechniania kultury, za całokształt działań w dziedzinie edukacji plastycznej, a w tym krzewienie wiedzy o regionie, zmierzające do utrwalenia wartości kulturowych Śląska Cieszyńskiego.
  • Józef Golec – w kategorii upowszechniania kultury, za całokształt działań w obszarze edukacji plastycznej i krzewienia wiedzy o regionie, zmierzającego do utrwalenia liczących się wartości kulturowych na Śląsku Cieszyńskim.
  • Macierz Ziemi Cieszyńskiej – w kategorii ochrony kultury, w uznaniu historycznych dokonań w zakresie kultury, a to: za działania służące rozwojowi świadomości kulturowej i narodowej wszystkich mieszkańców Śląska Cieszyńskiego – za historyczne i wybitne dokonania w sferze upowszechniania historii, kultury i języka polskiego oraz wynikającą z tego także promocję regionu w Polsce i na świecie.

Rok 2006

  • Iwona Konarzewska – w kategorii twórczości artystycznej, za całokształt twórczości, która posłużyła także promocji warstwy kulturowej Śląska Cieszyńskiego w Polsce i Europie.
  • Polski Związek Kulturalno-Oświatowy w Republice Czeskiej – w kategorii upowszechniania kultury za działania służące rozwojowi świadomości kulturowej i narodowej wśród mieszkańców Śląska Cieszyńskiego w Republice Czeskiej – za historyczne i wybitne dokonania w sferze upowszechniania historii, kultury i języka polskiego oraz wynikającą z tego także promocję regionu w Polsce i na świecie.
  • Stowarzyszenie Muzeum Drukarstwa w Cieszynie – w kategorii ochrony wartości kulturowych za wybitne dokonanie, za które uważa się prowadzenie Muzeum Drukarstwa w Cieszynie, chroniącego pamięć o tradycjach sztuk drukarskich Śląska Cieszyńskiego, pojętych także jako fragment lokalnego dorobku kultury materialnej.

Rok 2007

  • Kapela Folklorystyczna „Wałasi” – w kategorii twórczości artystycznej, za całokształt dokonań artystycznych wspartych na tradycjach muzycznych Górali Śląskich oraz za wynikającą stąd także promocję Ziemi Cieszyńskiej.
  • Stowarzyszenie Solidarność Polsko-Czesko-Słowacka Oddział Regionalny w Cieszynie – w kategorii upowszechniania kultury, zwłaszcza teatralnej oraz dokonań artystycznych kina czeskiego, polskiego i słowackiego na pograniczu trzech państw oraz za wynikającą z tych działań promocję regionu w całej Polsce i Europie Środkowej.
  • prof. Idzi Panic w kategorii ochrony kultury, za wybitne dokonania, za które uważa się stałą pieczę nad pamięcią historyczną Śląska Cieszyńskiego, pojętą także jako ochronę dorobku kultury lokalnej, Śląska i całej Polski.

Rok 2008

  • Kazimierz Urbaś – w kategorii twórczości artystycznej, za twórcze dokonania w zakresie muzyki regionalnej i folklorystycznej, służące zainspirowaniu innych twórców, a przez to jej rozwojowi formalnemu w regionie i w Polsce.
  • Chór Mieszany „Echo” z Zebrzydowic – w kategorii upowszechniania kultury, za zasługi związane z całokształtem działalności służącej popularyzacji kultury, a w tym szczególnie muzyki oraz za wynikającą stąd promocję regionu.
  • Jan Krop – w kategorii ochrony kultury, za wybitne dokonania w zakresie zachowania pamięci o gwarze Śląska Cieszyńskiego przy jednoczesnym kształtowaniu wysokiej kultury języka polskiego w regionie.

Rok 2009

  • prof. Józef Knopek – w kategorii twórczości artystycznej, za twórcze dokonania w zakresie technik graficznych oraz zasługi w dziedzinie pedagogiki plastycznej, jak i promocji młodych artystów Śląska Cieszyńskiego i sztuki polskiej.
  • Estrada Ludowa „Czantoria” z Ustronia – w kategorii upowszechniania kultury, za całokształt działalności służącej popularyzacji kultury, a w tym szczególnie pieśni oraz wynikającą stąd promocję regionu i kultury Śląska Cieszyńskiego.
  • Władysław Wilczak – w kategorii upowszechniania kultury, za całokształt działalności służącej popularyzacji kultury muzycznej, a w tym szczególnie rozwojowi artystycznemu zespołu Estrada Ludowa „Czantoria” oraz za wynikającą stąd promocję kultury regionu.
  • Jerzy Wałga – w kategorii ochrony kultury, za istotne zasługi w zakresie zachowania ważnego elementu kultury materialnej Śląska Cieszyńskiego poprzez twórcze kultywowanie najlepszych tradycji regionalnego rzemiosła artystycznego.

Rok 2010

  • Dariusz Orszulik – w kategorii twórczości artystycznej za całokształt dokonań plastycznych oraz za wynikającą stad promocję Śląska Cieszyńskiego.
  • Estrada Regionalna „Równica”– w kategorii upowszechniania kultury za całokształt dokonań muzycznych i estradowych służących popularyzacji kultury regionu oraz za wynikającą stąd jego promocję w Polsce i na świecie.
  • Renata Ciszewska – kierownik Estrady Regionalnej „Równica” – w kategorii upowszechniania kultury za całokształt działalności służącej popularyzacji kultury muzycznej, a w tym szczególnie poprzez działalność zespołu Estrada Regionalna „Równica” oraz za wynikającą stąd promocję kultury regionu w Polsce i na świecie.
  • ks. Ignacy Czader – w kategorii ochrony dziedzictwa kulturowego za istotne zasługi w dziedzinie bibliofilskiej w sferze zachowania i popularyzacji starej książki oraz za całokształt wysiłków i dokonań służących kultywowaniu najlepszych tradycji w tym zakresie.

Rok 2011

  • Jan Chmiel – w kategorii twórczości artystycznej za całokształt dokonań muzycznych i pisarskich oraz promocję wartości kulturowych Śląska Cieszyńskiego.
  • Biblioteka Miejska w Cieszynie – w kategorii upowszechniania kultury za dokonania służące czytelnictwu i szeroko pojętej kulturze książki, wynikające stąd rezultaty edukacyjne oraz związaną z tym formę promocji Śląska Cieszyńskiego w całej Polsce.
  • Zespół Regionalny „Istebna” – w kategorii ochrony dziedzictwa kulturowego za istotne zasługi w zakresie zachowania, popularyzacji kultury i tradycji Górali Śląskich oraz za wynikającą stąd promocję Śląska Cieszyńskiego w Polsce i na świecie.

Rok 2012

  • Chór Szkolny „Canzonetta” i Krzysztof Wójtowicz – w kategorii twórczości artystycznej za dokonania artystyczne i twórczą interpretację wielu utworów muzycznych, w tym dla kierownika Chóru – KRZYSZTOFA WÓJTOWICZA – za całokształt dokonań muzycznych, a szczególnie pedagogicznych i kompozytorskich, jak i promocję wartości kulturowych Śląska Cieszyńskiego.
  • Zespół Pieśni i Tańca Ziemi Cieszyńskiej im. Janiny Marcinkowej – w kategorii upowszechniania kultury za całokształt dorobku muzycznego i tanecznego zespołu oraz wynikającą stąd nadzwyczajną promocję regionu w całej Polsce i w Europie.
  • Krzysztof Neścior – w kategorii ochrony dziedzictwa kulturowego za ratowanie pamięci historycznej o polskiej wojnie obronnej 1939 r., dokonaniach żołnierza polskiego w XX w., za edukację młodzieży w tym zakresie oraz za osobisty wkład w ratowanie związanych z tym wszystkim, ginących pamiątek historycznych – poprzez założenie własnym staraniem Muzeum 4 Pułku Strzelców Podhalańskich w Cieszynie.

Rok 2013

  • Ryszard Gabryś – w kategorii twórczości artystycznej za twórczość kompozytorską i popularyzację kultury muzycznej Śląska Cieszyńskiego.
  • Anna Źlik – w kategorii upowszechniania kultury za popularyzację wspartej na lokalnych tradycjach kultury tanecznej w regionie oraz upowszechnianie tańców regionalnych Śląska Cieszyńskiego.
  • Jadwiga Lincer – w kategorii ochrony dziedzictwa kulturowego – za ochronę wartości języka polskiego i dziedzictwa kulturowego na Śląsku Cieszyńskim.

Rok 2014

  • Wanda Mider – w kategorii twórczości artystycznej za poezję opiewającą piękno Śląska Cieszyńskiego oraz zawierającą się w jej utworach tradycję gwary regionalnej.
  • Jadwiga Sikora – w kategorii upowszechniania kultury za wieloletnie prowadzenie Chóru „Echo” w Zebrzydowicach oraz za całokształt działań edukacyjnych i publicystycznych na rzecz kultury muzycznej regionu.
  • Irena Prengel-Adamczyk – w kategorii ochrony dziedzictwa kulturowego za niepospolitą pracę muzealnika służącą zachowaniu pamięci i wiedzy o sztuce Śląska Cieszyńskiego i Europy Środkowej.

Rok 2015

  • Karol Śliwka – w kategorii twórczości artystycznej za zaprojektowanie, funkcjonujących w powszechnej świadomości, polskich znaków graficznych oraz za wynikającą stąd promocję Śląska Cieszyńskiego w całym kraju.
  • Scena Polska Teatru Cieszyńskiego w Czeskim Cieszynie – w kategorii upowszechniania kultury za całokształt działań dla sztuki teatralnej na pograniczu Polski oraz wynikającą stąd nadzwyczajną promocję artystyczną regionu w całej Polsce i w Europie.
  • Barbara Wałach – w kategorii ochrony dziedzictwa kulturowego za ratowanie dziedzictwa kulturowego Śląska Cieszyńskiego i Polski oraz za osobisty wkład w ocalenie pamięci o artystycznym dorobku ojca – Jana Wałacha w jego pracowni w Istebnej-Andziołówce.

Rok 2016

  • Jerzy Kronhold - w kategorii twórczości artystycznej za całokształt twórczości literackiej i działalności teatralnej oraz nadzwyczajną promocję Śląska Cieszyńskiego w Polsce i Europie Środkowej.
  • Ewa Jaślar-Walicka - w kategorii upowszechniania kultury za całokształt dorobku muzycznego oraz wynikającą stąd promocję artystyczną regionu w całej Polsce, a także na świecie.
  • Chata Kawuloka - muzeum regionalne w Istebnej - w kategorii ochrony dziedzictwa kulturowego za ratowanie dziedzictwa kulturowego Śląska Cieszyńskiego, a szczególnie za osobisty wkład Jana Kawuloka i jego córki – Zuzanny Kawulok w ocalanie pamięci o kulturze Górali Śląskich.

Rok 2017

  • Kazimierz Józef Węgrzyn - w kategorii twórczości artystycznej za wybitne osiągnięcia o znaczeniu ponadlokalnym, za które uważa się całokształt jego twórczości poetyckiej oraz wynikającą z niej szczególną i nadzwyczajną promocję Śląska Cieszyńskiego w całej Polsce.
  • Małgorzata Mendel - w kategorii upowszechniania muzyki za szczególne znaczenie jej wieloletniego dorobku w zakresie kształtowania świadomości i popularyzacji kultury muzycznej na Śląsku Cieszyńskim oraz wynikającą stąd szczególną promocję regionu w całej Polsce i Europie.
  • Chlebowa Chata - w kategorii ochrony dziedzictwa kulturowego za ratowanie dziedzictwa kulturowego Śląska Cieszyńskiego, a szczególnie za osobisty wkład jej założycieli w ocalanie pamięci o materialnej i niematerialnej kulturze regionu i jego promocji w Polsce, a także za granicą.

Rok 2018

  • Teresa Waszut - w kategorii twórczości artystycznej za wybitne osiągnięcia o znaczeniu ponadlokalnym, za które uważa się całokształt jej twórczości poetyckiej oraz wynikającą z niej szczególną i nadzwyczajną promocję Śląska Cieszyńskiego w całej Polsce.
  • Paweł Stanieczek -  w kategorii upowszechniania kultury za wieloletni dorobek w zakresie kształtowania świadomości i popularyzacji kultury Śląska Cieszyńskiego oraz wynikającą stąd szczególną promocję regionu w Polsce i w Europie.
  • Koronczarki  z gminy Istebna (Marta Haratyk, Urszula Rybka, Danuta Krasowska, Renata Krasowska i Mariola Legierska ) - w kategorii dziedzictwa kulturowego za wykonanie Największej Koronki Koniakowskiej Świata wpisanej do Księgi Rekordów Guinnessa,  tym samym popularyzację rękodzieła ludowego w kraju i poza jego granicami.

Członkowie Komisji NagrodyEdytuj

  • Paweł Brągiel – członek komisji Nagrody w latach 2008-2010
  • Wiesław Cienciała – członek stały Komisji Nagrody w charakterze eksperckim
  • Maria Cieślar – członek komisji Nagrody od 2015 r.
  • Witold Dzierżawski – członek komisji Nagrody w latach 2002-2006
  • Czesław Gluza – przewodniczący i członek Komisji Nagrody w latach 2008-2014
  • Joanna Jurgała-Jureczka – członek Komisji Nagrody w charakterze eksperckim od 2015 r.
  • Łukasz Konarzewskiczłonek stały Komisji Nagrody w charakterze eksperckim i jej przewodniczący od 2015 roku
  • Mirosław Kożdoń – przewodniczący i członek Komisji Nagrody w 2007 r.
  • Łucja Michałek – członek komisji Nagrody od 2015 r. do 2018 r.
  • Idzi Panic – przewodniczący i członek Komisji Nagrody w latach 2002-2006
  • Tadeusz Styrnalski – członek Komisji Nagrody w 2002 r.
  • Beata Sabath – członek Komisji Nagrody w latach 2003-2014

PrzypisyEdytuj

  1. Uchwała Nr XL/363/10 Rady Powiatu Cieszyńskiego z dnia 29 marca 2010 r.. [dostęp 2019-01-09].
  2. Łukasz Konarzewski, zbiór dokumentów dotyczących Nagrody im. ks. L.J. Szersznika Wydziału Kultury, Sportu, Turystyki i Informacji Starostwa Powiatowego w Cieszynie.
  3. Janusz Spyra, Ksiądz Leopold Jan Szersznik – życie i działalność, w: Towarzystwo Jezusowe na Śląsku Cieszyńskim. Studium ekumeniczne, red. ks. Józef Budniak, ks. Karol Moroz, WAM Kraków 2005, s. 165-177.

BibliografiaEdytuj

  • Łukasz Konarzewski, zbiór dokumentów archiwalnych dotyczących Nagrody im. ks. L.J. Szersznika, dostępnych w Wydziale Kultury, Sportu, Turystyki i Informacji Starostwa Powiatowego w Cieszynie, passim
  • Janusz Spyra, Ksiądz Leopold Jan Szersznik – życie i działalność, w: Towarzystwo Jezusowe na Śląsku Cieszyńskim. Studium ekumeniczne, red. ks. Józef Budniak, ks. Karol Moroz, WAM Kraków 2005, s. 165-177, ​ISBN 83-7318-583-6​.
  • Ks. Leopold Jan Szersznik znany i nieznany, pod red. Hanny Łaskarzewskiej i Anežki Badurovej, Cieszyn 2008

Linki zewnętrzneEdytuj