Najadowate

Ten artykuł dotyczy pierścienic. Zobacz też: najady – nimfy.

Najadowate, najady (Naidinae) – kosmopolityczna i bardzo zróżnicowana ekologicznie podrodzina wodnych pierścienic zaliczanych do skąposzczetów z rodziny Naididae, wcześniej klasyfikowana pod tą nazwą jako odrębna rodzina. W wyniku badań morfologicznych i molekularnych najadowate zostały włączone do rurecznikowatych (Tubificidae), ale naukowa nazwa rodziny uległa zmianie zgodnie z zasadami Międzynarodowego Kodeksu Nomenklatury Zoologicznej. Decyzją ICZN z 2007 dawna nazwa naukowa rodziny Tubificidae została zastąpiona nazwą Naididae[1][2], natomiast najadowate (Naidinae) stanowią jedną z jej podrodzin.

Najadowate
Naidinae
Ehrenberg, 1828
Systematyka
Domena eukarionty
Królestwo zwierzęta
Typ pierścienice
Gromada siodełkowce
Podgromada skąposzczety
Rodzina Naididae
Podrodzina najadowate

Najadowate występują na dnie zbiorników wodnych oraz wśród roślinności wodnej, głównie w wodach słodkich. Niektóre są spotykane również w wodach słonawych. Tylko nieliczne gatunki z rodzaju Paranais występują w wodach słonych[3], w przybrzeżnej strefie mórz i oceanów[4].

Charakteryzują się obecnością oczu, co jest nietypowe dla skąposzczetów. Ciało najadowatych jest najczęściej przezroczyste, żółtawe, brunatne, rzadziej różowe, z wyrażną segmentacją. Zwykle nie przekracza 20 mm, choć są wśród nich gatunki o długości 60 mm[4], a najmniejsze mierzą 1–5 mm[3].

W zależności od gatunku prowadzą zróżnicowany tryb życia. Jedne są detrytusożercami, inne żywią się glonami, są drapieżnikami, komensalami lub pasożytami. Niektóre gatunki z rodzaju Chaetogaster są drapieżnikami zjadającymi pierwotniaki, wrotki i drobne skorupiaki. Chaetogaster limnaei jest komensalem wodnych ślimaków i małży[3], a Chaetogaster diastrophus i Nais barbata to komensale mszywiołów i gąbek[4]. Niektóre Allodero spp. pasożytują na żabach[3].

Rozmnażają się głównie przez paratomię, rzadko na drodze płciowej[4].

W faunie Polski odnotowano 46 gatunków najadowatych[4].

KlasyfikacjaEdytuj

Liczba gatunków zaliczanych do najadowatych wynosi według różnych autorów od 160[4] do 240[3]. Grupowane są w około 40 rodzajach, m.in.:

Typem nomenklatorycznym podrodziny Naidinae jest Nais.

Zobacz teżEdytuj

PrzypisyEdytuj

  1. OPINION 2167 (Case 3305) NAIDIDAE Ehrenberg, 1828 (Annelida, Clitellata): precedence over TUBIFICIDAE Vejdovsky´, 1876 maintained (ang.). International Commission on Zoological Nomenclature, 2007. [dostęp 4 grudnia 2010].
  2. Erséus et al. ICZN rules—a farewell to Tubificidae (Annelida, Clitellata). „Zootaxa”. 1744, s. 66–68, 2008 (ang.).  (pdf)
  3. a b c d e Zoologia: bezkręgowce. T. 1. Red. nauk. Czesław Błaszak. Warszawa: Wydawnictwo Naukowe PWN, 2009, s. 647. ISBN 978-83-01-16108-8.
  4. a b c d e f Fauna Polski – charakterystyka i wykaz gatunków. W. Bogdanowicz, E. Chudzicka, I. Pilipiuk i E. Skibińska (red.). T. I. Warszawa: Muzeum i Instytut Zoologii PAN, 2004, s. 12–13. ISBN 83-88147-04-8.