National Geographic

periodyk popularnonaukowy

National Geographic (dawniej „The National Geographic Magazine”, czasami oznaczany jako NAT GEO) – amerykański miesięcznik wydawany przez National Geographic Partners(inne języki). Czasopismo zostało założone w 1888 roku jako czasopismo naukowe, dziewięć miesięcy po założeniu towarzystwa, ale obecnie jest czasopismem popularnym. W 1905 roku zaczął zawierać zdjęcia, styl, za który stał się dobrze znany. Pierwsze kolorowe zdjęcia pojawiły się w latach 1910-tych. Podczas zimnej wojny magazyn zobowiązał się do przedstawienia zrównoważonego spojrzenia na fizyczną i ludzką geografię krajów za żelazną kurtyną. Później magazyn otwarcie wypowiadał się na tematy środowiskowe.

„National Geographic”
Ilustracja
okładka numeru „National Geographic” ze stycznia 1915 roku
Częstotliwość

miesięcznik

Państwo

 Stany Zjednoczone

Adres

P.O. Box 63002, Tampa, Florida 33663-3002

Wydawca

National Geographic Society

Tematyka

geografia

Pierwszy numer

22 września 1888

Redaktor naczelny

Nathan Lump

Strona internetowa
Logo National Geographic – żółta ramka

Do 2015 roku magazyn był w całości własnością i był zarządzany przez Towarzystwo National Geographic. Od 2019 roku pakiet kontrolny należy do The Walt Disney Company.

Tematy artykułów dotyczą zazwyczaj geografii, historii, przyrody, nauki i kultury światowej. Magazyn jest dobrze znany ze swojego charakterystycznego wyglądu: grubego kwadratowego formatu z błyszczącą okładką i żółtym prostokątnym obramowaniem. Dodatki mapowe od National Geographic Maps(inne języki) są dołączane do subskrypcji, a magazyn jest dostępny w tradycyjnym wydaniu drukowanym i interaktywnym wydaniu online.

W czerwcu 2023 roku oddział amerykański zwolnił wszystkich swoich dziennikarzy[1][2].

„National Geographic Polska” edytuj

Pierwszy numer polskiej wersji magazynu – wydawanego pod nazwą „National Geographic Polska” – ukazał się w październiku 1999, a poprzedził go Numer specjalny, zapowiadający ukazywanie się polskiej edycji „National Geographic”. Pierwszym redaktorem naczelnym był Dariusz Raczko (1999–2005), następnie funkcję tę pełnili: Marcin Jamkowski (2005–2007), Martyna Wojciechowska (2007–2017) i Agnieszka Franus (od 2017–2023), Łukasz Załuski (od 2023)[3]. Polskim wydawcą na zasadzie licencji jest wydawnictwo Hubert Burda Media. Średnia sprzedaż magazynu wynosi 22 057 egzemplarzy (I półrocze 2019)[4].

Fotografia edytuj

Oprócz artykułów o krajobrazach, historii czy kulturze rozmaitych miejsc na Ziemi, magazyn publikuje doskonałej jakości fotografie i jest uważany za jedno z prekursorskich czasopism w dziedzinie foto-dziennikarstwa. Już w latach 20. XX wieku magazyn publikował kolorowe fotografie, w owym czasie bardzo rzadkie.

Jednym z najsławniejszych zdjęć „National Geographic” jest „Afgańska dziewczyna”. Zdjęcie to ukazało się na okładce czerwcowego wydania Magazynu z 1985 roku. Autorem zdjęcia jest fotograf Steve McCurry, który zrobił słynne zdjęcie w 1984. Przedstawia ono 14-letnią wówczas uciekinierkę z oczami o przenikliwym, pełnym strachu spojrzeniu. Po poszukiwaniach została ona w 2002 zidentyfikowana jako Sharbat Gula z plemienia Pasztunów. Żyje ona do dziś w Afganistanie wraz z mężem i trójką córek. Jej historia ukazała się w marcu 2003 na łamach miesięcznika, a także jako film dokumentalny pokazany w kanale telewizyjnym towarzystwa.

Magazyn jest też znany z częstego publikowania bardzo dokładnych map regionów, które opisuje w artykułach. Archiwa map były niejednokrotnie wykorzystywane przez rząd amerykański, gdy sam nie miał dostępu do dokładniejszych map we własnych zasobach.

Dopiero w 1960 zaczęto publikować zdjęcia na okładce – wcześniej okładka zawierała wyłącznie tekst.

Edycje językowe edytuj

W 1995 zadebiutowała japońska wersja magazynu „National Geographic” jako pierwsza nieanglojęzyczna edycja, a w następnych latach pojawiły się kolejne. Poniższa tabela zawiera listę ukazujących się obecnie edycji językowych.

Język (państwo) Strona internetowa Pierwszy numer
angielski (Stany Zjednoczone) http://www.nationalgeographic.com/ngm październik 1888
angielski (Wielka Brytania) https://www.nationalgeographic.co.uk/ styczeń 2018
arabski ngalarabiya.com październik 2010
bułgarski http://www.nationalgeographic.bg listopad 2005
chiński http://www.ngchina.com.cn/ lipiec 2007
chiński (Tajwan) http://www.ngm.com.tw/ styczeń 2001
czeski http://www.national-geographic.cz/ październik 2002
francuski http://www.nationalgeographic.fr/ październik 1999
gruziński http://www.nationalgeographic.ge/ październik 2012
hebrajski czerwiec 1998
hiszpański (Ameryka Łacińska) http://www.ngenespanol.com/ listopad 1997
hiszpański (Hiszpania) http://www.nationalgeographic.com.es/ październik 1997
hiszpański (Meksyk) https://www.ngenespanol.com/ maj 2018
indonezyjski http://www.nationalgeographic.co.id/ marzec 2005
japoński http://www.nationalgeographic.jp/ kwiecień 1995
kazachski www.nationalgeographic.kz luty 2016
koreański (Korea Południowa) http://www.nationalgeographic.co.kr/ styczeń 2000
litewski http://www.nationalgeographic.lt/ październik 2009
niderlandzki (Holandia/Belgia) http://www.nationalgeographic.nl/ październik 2000
niemiecki http://www.nationalgeographic.de/ październik 1999
polski http://www.national-geographic.pl/ październik 1999
portugalski (Portugalia) http://www.nationalgeographic.pt/ kwiecień 2001
słoweński http://www.nationalgeographic.si/ kwiecień 2006
tajski http://www.ngthai.com/ sierpień 2001
węgierski http://www.geographic.hu/ marzec 2003
włoski http://www.nationalgeographic.it/ luty 1998

Następujące wersje językowe magazynu przestały się ukazywać:

Język (państwo) Pierwszy numer Ostatni numer Liczba
wydanych numerów
mongolski październik 2012 czerwiec 2014 21
grecki październik 1998 grudzień 2014 194
ukraiński kwiecień 2013 styczeń 2015 21
azerski wrzesień 2014 grudzień 2015 16
łotewski październik 2012 marzec 2016 42
perski (Iran) październik 2012 wrzesień 2018 69
portugalski (Brazylia) maj 2000 listopad 2019 234
duński wrzesień 2000 grudzień 2020 243
norweski wrzesień 2000 grudzień 2020 243
szwedzki wrzesień 2000 grudzień 2020 243
fiński styczeń 2001 grudzień 2020 239
angielski (Indie) sierpień 2013 grudzień 2021 100
estoński październik 2011 grudzień 2021 123
rumuński maj 2003 grudzień 2021 224
rosyjski październik 2003 marzec 2022 221
turecki maj 2001 czerwiec 2022 254
chorwacki listopad 2003 styczeń 2023 230
serbski listopad 2006 grudzień 2023 206

Nagrody edytuj

Przypisy edytuj

Linki zewnętrzne edytuj