Nawojów Łużycki

wieś w województwie dolnośląskim

Nawojów Łużycki (niem. Sächsisch Haugsdorf)[4]wieś w Polsce położona w województwie dolnośląskim, w powiecie lubańskim, w gminie Lubań. Leży przy drodze wojewódzkiej DW357 relacji OsiecznicaLubań.

Nawojów Łużycki
wieś
Ilustracja
Dwór w Nawojowie Łużyckim
Państwo

 Polska

Województwo

 dolnośląskie

Powiat

lubański

Gmina

Lubań

Liczba ludności (III 2011)

337[2]

Strefa numeracyjna

75

Kod pocztowy

59-800[3]

Tablice rejestracyjne

DLB

SIMC

0190360

Położenie na mapie gminy wiejskiej Lubań
Mapa konturowa gminy wiejskiej Lubań, u góry znajduje się punkt z opisem „Nawojów Łużycki”
Położenie na mapie Polski
Mapa konturowa Polski, po lewej nieco na dole znajduje się punkt z opisem „Nawojów Łużycki”
Położenie na mapie województwa dolnośląskiego
Mapa konturowa województwa dolnośląskiego, po lewej nieco u góry znajduje się punkt z opisem „Nawojów Łużycki”
Położenie na mapie powiatu lubańskiego
Mapa konturowa powiatu lubańskiego, u góry nieco na prawo znajduje się punkt z opisem „Nawojów Łużycki”
Ziemia51°10′19″N 15°20′02″E/51,171944 15,333889[1]

W latach 1954–1961 wieś należała i była siedzibą władz gromady Nawojów Łużycki, po jej zniesieniu w gromadzie Uniegoszcz. W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa jeleniogórskiego. Rzeka Kwisa oddziela wieś od Nawojowa Śląskiego.

Nazwa edytuj

Wieś nosiła kolejno nazwy: Hugisdorf (1287), Craas Hugonis (1291), Husdorff (1391), Haugsdorf (1426), Sächsisch Haugsdorf (XIX w.), Sächsisch Haugsdorf (do 1945), Słowiany Wielkie (1945-1947), Nawojów Łużycki (od 1947)[4].

Zabytki edytuj

Do wojewódzkiego rejestru zabytków wpisany jest[5]:

  • dwór, obecnie kościół filialny pw. Matki Boskiej Szkaplerznej; ruiny dworu wzniesionego przez Christopha von Tschirnhausa według jego projektu są perłą renesansowej architektury XVI wieku, sprowadzonej prosto z Włoch, gdzie studiował[4]. Obiekt pochodzi z lat 1570-1571. W 1626 r. częściowo spłonął. W XVIII w. został powiększony o drugie skrzydło, a w 1945 r.uszkodzony[4]. Dawną kaplicę dworską z częścią skrzydła po wojnie, w latach 1966-1968, przebudowano na kościół, likwidując w tej części podział wewnętrzny pomieszczeń. Skrzydło z kościołem nakrywa dach czterospadowy[4]. Na zapleczu, niewidocznym od strony drogi znajduje się dziedziniec z dwoma ocalałymi skrzydłami dworu. Najcenniejszy fragment stanowi krużganek wsparty na kamiennych kolumnach sięgający drugiej kondygnacji z loggią wspartą na kolumnach toskańskich i jońskich. Parapet zdobią kartusze herbowe, rozdzielone kariatydami na kroksztynach ozdobionych maszkaronami[4]. Misterne piaskowcowe płaskorzeźby zdobią arkady i pachwiny łuków. W roku 2020 rozpoczęto jego renowację, zaczynając od krużganków[6].

Przypisy edytuj

  1. Państwowy Rejestr Nazw Geograficznych – miejscowości – format XLSX, Dane z państwowego rejestru nazw geograficznych – PRNG, Główny Urząd Geodezji i Kartografii, 5 listopada 2023, identyfikator PRNG: 86168
  2. GUS: Ludność - struktura według ekonomicznych grup wieku. Stan w dniu 31.03.2011 r.
  3. Oficjalny Spis Pocztowych Numerów Adresowych, Poczta Polska S.A., październik 2022, s. 818 [zarchiwizowane 2022-10-26].
  4. a b c d e f Zespół autorów pod red. Marka Staffy: Pogórze Izerskie. Słownik geografii turystycznej Sudetów, t. 2 (M-Ż). Wrocław, wyd. I-Bis: 2003, s. 82-86. ISBN 83-85773-61-4.
  5. Rejestr zabytków nieruchomych woj. dolnośląskiego. Narodowy Instytut Dziedzictwa. s. 102. [dostęp 2012-09-10].
  6. Nawojów Łużycki. Perła renesansu odzyskuje blask, eLuban.pl, 6 maja 2020 [dostęp 2023-05-24] (pol.).

Bibliografia edytuj

Linki zewnętrzne edytuj