Nevenka Petrić

serbska pisarka, poetka, polityk

Nevenka Petrić (ur. 11 marca 1927 w Maslovare, zm. 27 grudnia 2015 w Belgradzie) – serbska pisarka, poetka i ekspert w dziedzinie planowania rodziny i relacji między płciami, komunistka, uczestniczka II wojny światowej.

Nevenka Petrić
Ilustracja
Petrić przed mikrofonem (pomiędzy 1956-1967)
Data i miejsce urodzenia 11 marca 1927
Maslovare
Data i miejsce śmierci 27 grudnia 2015
Belgrad
Narodowość Serbia
Petrić w czasie wojny (1945)

ŻyciorysEdytuj

DzieciństwoEdytuj

Petrić urodziła się 11 marca 1927 roku w Maslovare (wówczas Królestwo Serbów, Chorwatów i Słoweńców, obecnie Republika Serbska). Po ukończeniu szkoły podstawowej uczyła się w Obywatelskiej Szkole dla Dziewcząt w Banja Luce, ale w dniu inwazji na Jugosławię w dniu 6 kwietnia 1941 r. wszystkie szkoły w Jugosławii przestały funkcjonować, aż do czasu wyzwolenia w 1945, dlatego też edukacja Nevenki została przerwana. Cała rodzina Nevedy dołączyła do partyzantów w 1941, w tym ona sama, mając 14 lat.

II wojna światowaEdytuj

Podczas wojny wyzwoleńczej w Jugosławii (1941–1945) była bojowniczką przeciwko niemieckim okupantom i kolaborantom, a po niedługim czasie stała się młodym przywódcą jej oddziału, batalionu, jednostki, a później dzielnicy Banja Luka[1]. Aktywnie angażowała się w tworzenie antyfaszystowskich organizacji młodzieżowych zarówno na terytoriach wolnych, jak i okupowanych, wśród ludności cywilnej i armii[2].

Na Pierwszej Powiatowej Konferencji Młodej Komunistycznej Ligi Jugosławii w okręgu Banja Luka Nevenka została wybrana na pierwszego prezydenta sojuszu młodzieży USAOJ (Zjednoczony sojusz antyfaszystowskiej młodzieży Jugosławii) na okręg Banja Luka[1]. Po pewnym czasie, na Powiatowej Konferencji Młodzieży Centralnej Bośni, która odbyła się w Teslić we wrześniu 1944[1]. Została również wybrana na prezydenta młodzieży (USAOJ) na cały kraj. Był to początek jej politycznego zaangażowania.

EdukacjaEdytuj

Petrić ukończyła studia na Wydziale Filozoficznym Uniwersytetu w Belgradzie w 1963 roku jako student w niepełnym wymiarze godzin. W 1987 obroniła doktorat na Wydziale Filozofii Uniwersytetu w Sarajewie, przedstawiając pracę na temat wolności człowieka, narodzin i samorządności[1].

Po wyzwoleniuEdytuj

 
Nevenka Petrić w pracy (lata 70)

Natychmiast po wyzwoleniu wiosną 1945 r. została skierowana do pracy w wyzwolonym mieście Banja Luka. W 1949 r. została powołana na sekretarza organizacyjnego, a po 1950 Przewodniczącego Okręgowego Komitetu Młodzieży Ludowej na Bośniacką Krajinę. Podczas służby na tym stanowisku została wysłana do Wyższej Szkoły Politycznej w Belgradzie (1951-1954), które ukończyła z wyróżnieniem. W 1954 roku wróciła do Banja Luki i została mianowana głównym urzędnikiem ds. Zdrowia i Polityki Społecznej w Radzie Miasta Banja Luka. W 1956 pracowała jako dyrektor naczelny ds. Zdrowia i polityki społecznej w Starim Gradzie. W 1967 r. została wybrana na wiceprzewodniczącą Rady Planowania Rodziny w Jugosławii. Była dyrektorem międzynarodowego kursu ONZ ds. humanizacji relacji między płciami i odpowiedzialnym rodzicielstwem w latach 1982-1992.

Była również ekspertką Funduszu Ludnościowego Narodów Zjednoczonych od 1982 do 1992 roku. W tym charakterze była czasami zaangażowana w realizację niektórych projektów naukowych i badawczych w Indiach, Indonezji, Grecji, Rumunii i innych krajach.

Zmarła 27 grudnia 2015 roku w Belgradzie.

BibliografiaEdytuj

Pisma naukoweEdytuj

Opublikowała trzynaście książek o tematyce naukowej wyuczonej na uniwersytetach, a także trzy książki po angielsku. Ponadto Petrić była współautorem 21 publikacji (12 w języku serbskim, po jednym w języku macedońskim i po angielsku), a także licznych opracowań i artykułów w językach serbskim i obcym.

PoezjaEdytuj

Jest autorką czterech tomików, m.in. "Szukałem promyka światła z moimi oczami" (1993) czy "Kropla rosy na kwiatku" (1996)[1][3][4].

PrzypisyEdytuj

  1. a b c d e Nevenka Petrić | Nevenka Petrić, nevenkapetric.org [dostęp 2018-03-29] (serb.).
  2. Ivana Pantelić, Yugoslav female partisans in World War II, „Cahiers balkaniques” (41), 2013, s. 239–250, DOI10.4000/ceb.3971, ISSN 0290-7402 [dostęp 2018-03-29] (ang.).
  3. Nevenka Petrić – autor, Knjizara.com [dostęp 2018-03-29] (ang.).
  4. Yumpu.com, KAP ROSE NA CVETKU – izabrane i nove pesme – - Nevenka Petrić, „yumpu.com” [dostęp 2018-03-29].