Otwórz menu główne
Ten artykuł dotyczy miasta w Rosji. Zobacz też: inne znaczenia tego słowa.

Newel (ros. Невель, Niewiel) – miasto w Rosji, w obwodzie pskowskim, położone nad jeziorem Newel, 242 km na południowy wschód od Pskowa. Ludność 17 800 (2005). Siedziba administracyjna rejonu newelskiego.

Newel
Невель
Ilustracja
Muzeum krajoznawcze
Herb Flaga
Herb Flaga
Państwo  Rosja
Obwód pskowski
Rejon newelski
Wysokość 155 m n.p.m.
Populacja (2015)
• liczba ludności

15 252
Nr kierunkowy +7 81151
Kod pocztowy 182500
Położenie na mapie obwodu pskowskiego
Mapa lokalizacyjna obwodu pskowskiego
Newel
Newel
Położenie na mapie Rosji
Mapa lokalizacyjna Rosji
Newel
Newel
Ziemia56°01′N 29°56′E/56,016667 29,933333
Strona internetowa
Portal Portal Rosja

HistoriaEdytuj

 
Niezachowany kościół św. Jerzego, wzniesiony w 1785 r.

Pierwsza wzmianka o miejscowości pochodzi z początku XVI wieku. W czasie wojny litewsko-rosyjskiej 1558–1570, 19 sierpnia 1562 roku wojska polsko-litewskie w sile 1300 jazdy i 200 piechoty, pod wodzą starosty różańskiego Stanisława Leśniowolskiego pobiły w bitwie pod Newlem wielokrotnie liczniejsze wojska rosyjskie (ok. 15 000 ludzi) dowodzone przez Andrieja Kurbskiego. Wkrótce jednak twierdza newelska skapitulowała przed 45-tysięcznym oddziałem wojsk moskiewskich. Została o następnie odzyskana przez Stefana Batorego w dniu 30 września 1580 roku. Powróciła do Rzeczypospolitej na mocy rozejmu w Dywilinie w 1619 roku. W składzie Rzeczypospolitej Newel przynależał administracyjnie do województwa połockiego[1]. Starostwo newelskie zostało nadane w XVII wieku Radziwiłłom[1]. W 1772 roku, w wyniku I rozbioru Rzeczypospolitej, Newel został włączony do Rosji a rok później otrzymał prawa miejskie. Był siedzibą ujezdu newelskiego. Według carskich danych w 1897 roku miasto najliczniej zamieszkiwali Żydzi (62%), Białorusini (26%), Rosjanie (11%) i Polacy (1%)[2].

W Newlu w XVII wieku powstały prawosławne klasztory Przemienienia Pańskiego i Trójcy Świętej. Pierwszy z nich funkcjonował do lat 20. XX wieku, drugi został zamknięty jeszcze w XVIII wieku[3].

Urodzeni w NewluEdytuj

PrzypisyEdytuj

  1. a b Newel w Słowniku geograficznym Królestwa Polskiego. T. VII: Netrebka – Perepiat. Warszawa 1886.
  2. Demoscope Weekly - Annex. Statistical indicators reference, demoscope.ru [dostęp 2017-12-07].
  3. Mironowicz A.: Diecezja białoruska w XVII i XVIII wieku. Wydawnictwo Uniwersytetu w Białymstoku, 2008, s. 272. ISBN 978-83-7431-150-2.

Linki zewnętrzneEdytuj