Niala[8] (Tragelaphus) – rodzaj ssaka z podrodziny bawołów (Bovinae) w obrębie rodziny wołowatych (Bovidae).

Niala
Tragelaphus[1]
Blainville, 1816[2]
Ilustracja
Przedstawiciel rodzaju – samiec bongo leśnego (Tragelaphus eurycerus)
Systematyka
Domena

eukarionty

Królestwo

zwierzęta

Gromada

ssaki

Podgromada

żyworodne

Infragromada

łożyskowce

Rząd

Cetartiodactyla

Podrząd

przeżuwacze

Infrarząd

Pecora

Rodzina

wołowate

Podrodzina

bawoły

Plemię

Tragelaphini

Rodzaj

niala

Typ nomenklatoryczny

Antilope sylvatica Sparrman, 1780

Synonimy
Gatunki

25 gatunków (w tym 10 wymarłych) – zobacz opis w tekście

Zasięg występowaniaEdytuj

Rodzaj obejmuje gatunki występujące w Afryce[9][10][11].

MorfologiaEdytuj

Długość ciała 114–235 cm, długość ogona 19–65 cm, wysokość w kłębie 61–135 cm; długość rogów 23–119 cm; masa ciała samic 24–253 kg, samców 32–405 kg[10].

SystematykaEdytuj

EtymologiaEdytuj

  • Tragelaphus: gr. τραγελαφος tragelaphos „kozło-jeleń”, od τραγος tragos „kozioł”; ελαφος elaphos „jeleń”[12].
  • Euryceros: gr. ευρυκερως eurukerōs „z rozłożystymi rogami”, od ευ eu „dobry”; κερας keras, κερατος keratos „róg”[13]. Gatunek typowy: Antilope eurycerus Ogilby, 1837; młodszy homonim Euryceros Lesson 1831 (Aves).
  • Hydrotragus: gr. ὑδρο- hudro- „wodny-”, od ὑδωρ hudōr, ὑδατος hudatos „woda”; τραγος tragos „kozioł”[14]. Gatunek typowy: Tragelaphus spekii Speke, 1863; młodszy homonim Hydrotragus Fitzinger, 1866 (Bovidae).
  • Limnotragus: gr. λιμνη limnē „bagno”; τραγος tragos „kozioł”[15]. Nowa nazwa dla Hydrotragus J.E. Gray, 1872.
  • Boocercus (Boocerus): gr. βους bous, βοος boos „byk, wół”; κερκος kerkos „ogon”[16]. Nowa nazwa dla Euryceros J.E. Gray, 1850.

Podział systematycznyEdytuj

Do rodzaju należą następujące występujące współcześnie gatunki[9][8]:

Opisano również gatunki wymarłe:

UwagiEdytuj

  1. Niepoprawna późniejsza pisownia Boocercus O. Thomas, 1902,

PrzypisyEdytuj

  1. Tragelaphus, [w:] Integrated Taxonomic Information System [online] (ang.).
  2. H.M.D. de Blainville. Sur plusieurs espèces d’animaux mammifères, de l’ordre des ruminans. „Bulletin de la Société philomathique de Paris”. Année 1816, s. 75, 1816. (fr.). 
  3. J.E. Gray: Gleanings from the menagerie and aviary at Knowsley Hall. Cz. 2. Knowsley: Printed for private distribution, 1850, s. 27. (ang.).
  4. J.E. Gray: Catalogue of ruminant Mammalia (Pecora, Linnaeus) in the British Museum. London: British Museum, 1872, s. 49. (ang.).
  5. P.L. Sclater & O. Thomas: The book of antelopes. Cz. 4. London: R.H. Porter, 1899–1900, s. 149.
  6. O. Thomas. On the East-African representative of the Bongo and its generic position. „The Annals and Magazine of Natural History”. Seventh series. 10, s. 309, 1902. (ang.). 
  7. É.L. Trouessart: Catalogus mammalium tam viventium quam fossilium. Cz. 3: Quinquennale supplementum anno 1904. Berolini: Friedländer, 1904, s. 731. (łac.).
  8. a b Nazwy zwyczajowe za: W. Cichocki, A. Ważna, J. Cichocki, E. Rajska-Jurgiel, A. Jasiński & W. Bogdanowicz: Polskie nazewnictwo ssaków świata. Warszawa: Muzeum i Instytut Zoologii PAN, 2015, s. 181. ISBN 978-83-88147-15-9. (pol. • ang.).
  9. a b C.J. Burgin, D.E. Wilson, R.A. Mittermeier, A.B. Rylands, T.E. Lacher & W. Sechrest: Illustrated Checklist of the Mammals of the World. Cz. 2: Eulipotyphla to Carnivora. Barcelona: Lynx Edicions, 2020, s. 328–330. ISBN 978-84-16728-35-0. (ang.).
  10. a b C. Groves, D. Leslie, B. Huffman, R. Valdez, K. Habibi, P. Weinberg, J. Burton, P. Jarman & W. Robichaud: Family Bovidae (Hollow-horned Ruminants). W: D.E. Wilson & R.A. Mittermeier (redaktorzy): Handbook of the Mammals of the World. Cz. 2: Hoofed Mammals. Barcelona: Lynx Edicions, 2011, s. 597–610. ISBN 978-84-96553-77-4. (ang.).
  11. D.E. Wilson & D.M. Reeder (redaktorzy): Genus Tragelaphus. [w:] Mammal Species of the World. A Taxonomic and Geographic Reference (Wyd. 3) [on-line]. Johns Hopkins University Press, 2005. [dostęp 2021-04-23]. (ang.).
  12. Palmer 1904 ↓, s. 684.
  13. Palmer 1904 ↓, s. 280.
  14. Palmer 1904 ↓, s. 366.
  15. Palmer 1904 ↓, s. 377.
  16. Palmer 1904 ↓, s. 139.
  17. Y. Haile-Selassie, E.S. Vrba & F. Bibi: Bovidae. W: Y. Haile-Selassie & Giday WoldeGabriel (redaktorzy): Ardipithecus kadabbaLate Miocene Evidence from the Middle Awash, Ethiopia. Berkeley (California): University of California Press, 2009, s. 296. ISBN 978-0-520-25440-4. (ang.).
  18. P. Thomas. Recherches stratigraphiques et paléontologiques sur quelques formations d’eau douce de l’Algérie. „Mémoires de la Société Géologique de France”. Troisieme série. 3 (2), s. 16, 1884. (fr.). 
  19. J.M. Harris: Family Bovidae. W: J.M. Harris (red.): Koobi fora research project. Cz. 3: The Fossil Ungulates: Geology, Fossil Artiodactyls, and Palaeoenvironments. Oxford: Clarendon Press, 1991, s. 145. ISBN 0-19-857399-5. (ang.).
  20. K.E. Reed & F. Bibi. Fossil Tragelaphini (Artiodactyla: Bovidae) from the Late Pliocene Hadar Formation, Afar Regional State, Ethiopia. „Journal of Mammalian Evolution”. 18 (1), s. 58, 2011. DOI: 10.1007/s10914-010-9146-6. (ang.). 
  21. D. Geraads & H. Thomas: Bovidés du Plio-Pléistocène d’Ouganda. W: M. Pickford, B. Senut & D. Hadoto: Geology and Palaeobiology of the Albertine Rift Valley, Uganda-Zaire. Cz. 2: Palaeobiology. Orléans: CIFEG, 1994, s. 387, seria: Publications Occasionnelles Centre International pour la Formation et les Echanges Géologiques, nr 29. (fr.).
  22. L.H. Wells & H.B.S. Cooke. Fossil Bovidae from the Limeworks Quarry Makaspansgat, Potgietersrust. „Palaeontologia africana”. 4, s. 12, 1956. (ang.). 
  23. D. Geraads, S. Melillo & Y. Haile-Selassie. Middle Pliocene Bovidae from Hominid-bearing sites in the Woranso-Mille area, Afar region, Ethiopia. „Palaeontologia africana”. 44, s. 59, 2009. (ang.). 
  24. F. Bibi. Tragelaphus nakuae: evolutionary change, biochronology, and turnover in the African Plio-Pleistocene. „Zoological Journal of the Linnean Society”. 162 (3), s. 701, 2011. DOI: 10.1111/j.1096-3642.2010.00691.x. (ang.). 
  25. D. Geraads. Bovidae et Giraffidae (Artiodactyla, Mammalia) du Pléistocène de Ternifine (Algérie). „Bulletin du Muséum national d’histoire naturelle”. 4e série, section C. 3 (1), s. 51, 1981. (fr.). 
  26. C. Arambourg. Antilopes nouvelles du Pleistocene ancien de l’Omo (Abyssinie). „Bulletin du Muséum national d’histoire naturelle”. 2e série. 13 (4), s. 343, 1941. (fr.). 

BibliografiaEdytuj