Niemysłowice

wieś w województwie opolskim

Niemysłowice (niem. Buchelsdorf, śl. Ńymyslowicy) – wieś w Polsce położona w województwie opolskim, w powiecie prudnickim, w gminie Prudnik[3]. Historycznie leży na Górnym Śląsku, na ziemi prudnickiej. Położona jest na terenie Płaskowyżu Głubczyckiego, będącego częścią Niziny Śląskiej.

Artykuł 50°20′41″N 17°33′19″E
- błąd 39 m
WD 50°20'40.9"N, 17°33'19.1"E, 50°24'N, 17°36'E
- błąd 14 m
Odległość 0 m
Niemysłowice
wieś
Ilustracja
Kościół św. Anny
Państwo  Polska
Województwo  opolskie
Powiat prudnicki
Gmina Prudnik
Wysokość 255–296 m n.p.m.
Liczba ludności (2011) 665[1]
Strefa numeracyjna 77
Kod pocztowy 48-200[2]
Tablice rejestracyjne OPR
SIMC 0502687
Położenie na mapie gminy Prudnik
Mapa konturowa gminy Prudnik, blisko centrum na prawo znajduje się punkt z opisem „Niemysłowice”
Położenie na mapie Polski
Mapa konturowa Polski, na dole nieco na lewo znajduje się punkt z opisem „Niemysłowice”
Położenie na mapie województwa opolskiego
Mapa konturowa województwa opolskiego, blisko centrum po lewej na dole znajduje się punkt z opisem „Niemysłowice”
Położenie na mapie powiatu prudnickiego
Mapa konturowa powiatu prudnickiego, po lewej nieco na dole znajduje się punkt z opisem „Niemysłowice”
Ziemia50°20′41″N 17°33′19″E/50,344722 17,555278
Strona internetowa

Nieoficjalną częścią wsi jest Spalony Dwór.

W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do ówczesnego województwa opolskiego.

Według danych na 2011 wieś była zamieszkana przez 665 osób[4].

GeografiaEdytuj

PołożenieEdytuj

Wieś jest położona w południowo-zachodniej Polsce, w województwie opolskim, około 8 km od granicy z Czechami, w zachodniej części Płaskowyżu Głubczyckiego, tuż przy granicy gminy Prudnik z gminą Lubrza. Należy do Euroregionu Pradziad[5]. Leży na wysokości 255–296 m n.p.m., na obszarze 524,10 ha. Ma charakter rolniczy. 724 mieszkańców zajmuje 55 gospodarstw. Istnieją dwa duże gospodarstwa o powierzchni 50 ha, pozostałe liczą od 1 do 10 ha. Głównymi uprawami są tutaj zboża, rzepak i buraki cukrowe. Wśród zasobów mineralnych wymienić można złoża surowców ilastych o powierzchni 7,20 ha oraz złoża piasku zajmujące 0,5 ha pow. eksploatacyjnej. Na południowy zachód od miejscowości znajduje się Las Niemysłowicki. Leży na terenie Nadleśnictwa Prudnik (obręb Prudnik)[6].

Środowisko naturalneEdytuj

W Niemysłowicach panuje klimat umiarkowany ciepły. Średnia temperatura roczna wynosi +7,9 °C. Duże zróżnicowanie dotyczy termicznych pór roku. Średnie roczne opady atmosferyczne w rejonie Niemysłowic wynoszą 625 mm. Dominują wiatry zachodnie[7].

Panorama Niemysłowic od strony zachodniej

NazwaEdytuj

W kronice łacińskiej Liber fundationis episcopatus Vratislaviensis (pol. Księga uposażeń biskupstwa wrocławskiego) spisanej w latach 1295–1305 miejscowość wymieniona jest w zlatynizowanej formie Nemislovitz Buchwaltdorph[8]. Jej pierwszy człon wywodzi się od staropolskiego imienia Niemysł, który prawdopodobnie był założycielem wsi. Drugi człon łączy się z faktem położenia wsi wśród lasów bukowych wymagających wykarczowania, i stąd osadnicy (w większości Niemcy) nazwali ją Buchwalstdorph, co przetłumaczyć można jako Buków lub Bukowiec. W czasach średniowiecza używano obu nazw – Niemysłowice Bukowiec, ale z czasem pozostała tylko ta druga[9].

W następnych latach wieś była wzmiankowana pod następującymi nazwami: 1401 Gut Buchelsdorf, 1484 Buchsdorf, 1586 Buchelsdorff, 1605 Puchelssdorff, 1679 villa Buchelsdorf, 1743, 1778 Buchelsdorff, 1784, 1845, 1864, 1886, 1941 Buchelsdorf[9].

Obecna nazwa została administracyjnie zatwierdzona 12 listopada 1946[10].

HistoriaEdytuj

 
Rysunek kościoła w XVIII w. autorstwa Friedricha Bernharda Wernera
 
Fragment zabudowy Niemysłowic (lata 1910–1916)

Wieś wzmiankowana była po raz pierwszy w 1305 roku.

Z inicjatywy hrabiny Magdaleny Kannenwurt z Vrbna pod Pradědem w 1568 w Niemysłowicach przez protestantów został wybudowany kościół parafialny. W 1629 został przekazany katolikom[11].

Podczas wizytacji kościelnej w 1679 zostało zanotowane, że w Niemysłowicach: „piękny kościół nawiedzany jest przez niewielką ilość katolików. Liczni niekatolicy chodzą do niego tylko wtedy, gdy im się podoba. Wieś ta nie jest ani oziębła ani gorliwa – jaki pasterz taka trzoda. Tak proboszcz, jak i dziedzic bowiem są obojętni i pozwalają, by młodzież pozostawała pod wpływem innowierców. (...) Opiekunami kościoła są: Mateusz Otte – protestant i Mateusz Rober – katolik”[12].

25 marca 1760 w trakcie trzeciej wojny śląskiej z Niemysłowic rozpoczęło się natarcie Austriaków na Prusaków stacjonujących w Prudniku. Prusacy po wygranej bitwie wycofali się przez Niemysłowice do Ścinawy Nyskiej[13][14].

Ostatnim patronem kościoła w Niemysłowicach był landrat Hermann von Choltitz, krewny generała Dietricha von Choltitza[12].

W styczniu 1945 r. w miejscowości doszło do licznych mordów dokonanych przez niemieckich nazistów na ewakuowanych więźniów obozów koncentracyjnych[15].

Po zakończeniu II wojny światowej wieś została przejęta przez administrację polską. Osiedlono w niej wówczas część polskich repatriantów z Kresów Wschodnich. Pochodzili z Puźnik[16][17]. Niemieckojęzyczna ludność została wysiedlona na zachód.

W latach 1945–1950 Niemysłowice należały do województwa śląskiego, a od 1950 do województwa opolskiego.

W latach 1945–1954 wieś należała do gminy Rudziczka[18].

Liczba mieszkańców wsiEdytuj

 
Nieoficjalny herb wsi Niemysłowice


ZabytkiEdytuj

Według rejestru Narodowego Instytutu Dziedzictwa na listę zabytków wpisane są[23]:

  • kościół parafialny pw. św. Anny, zbudowany w 1568 r., w stylu gotycko-renesansowym, ufundowany przez hrabinę Magdalenę Kannenwurt z Wrbna, XIX w., najcenniejszy zabytek, wypisany z księgi rejestru
  • kapliczka
  • spichlerz, z XVIII-XIX w.

TransportEdytuj

 
Wjazd do Niemysłowic od strony Szybowic

Przez Niemysłowice przebiega droga krajowa

SportEdytuj

 
Centrum Sportowe

We wsi działa LZS Niemysłowice–Dębowiec z sekcją piłki nożnej. W budynku byłej szkoły podstawowej znajdującym się przy trasie sudeckiej znajduje się Centrum Sportowe wybudowane w 2006 przy wykorzystaniu funduszy unijnych[24].

PrzypisyEdytuj

  1. GUS: Ludność – struktura według ekonomicznych grup wieku. Stan w dniu 31.03.2011 r.. [dostęp 2016-09-23].
  2. Oficjalny Spis Pocztowych Numerów Adresowych, Poczta Polska S.A., październik 2013, s. 812 [zarchiwizowane z adresu 2014-02-22].
  3. Rozporządzenie Ministra Administracji i Cyfryzacji z dnia 13 grudnia 2012 r. w sprawie wykazu urzędowych nazw miejscowości i ich części (Dz.U. z 2013 r. poz. 200).
  4. a b c d e Wieś Niemysłowice w liczbach, [w:] Polska w liczbach [online], polskawliczbach.pl [dostęp 2020-03-21] (pol.), liczba ludności w oparciu o dane GUS.
  5. Mapa interaktywna, emapy.com [dostęp 2020-03-21].
  6. Bank Danych o Lasach – Mapa, bdl.lasy.gov.pl [dostęp 2021-01-23].
  7. Klimat: Niemysłowice: Klimatogram, wykres temperatury, tabela klimatu – Climate-Data.org, pl.climate-data.org [dostęp 2020-03-21].
  8. Istud est registrum procuracie Wyasdensis, www.dokumentyslaska.pl [dostęp 2020-08-12].
  9. a b Nazwa Niemysłowice, [w:] Agata Dendewicz, Franciszek Dendewicz, Witamy serdecznie w Niemysłowicach, www.niemyslowice.info [dostęp 2020-08-12].
  10. Rozporządzenie Ministrów: Administracji Publicznej i Ziem Odzyskanych z dnia 12 listopada 1946 r. o przywróceniu i ustaleniu urzędowych nazw miejscowości (M.P. z 1946 r. nr 142, poz. 262).
  11. Parafie według dekanatów, www.diecezja.opole.pl [dostęp 2020-08-12] (pol.).
  12. a b Niemysłowice w XVII i XVIII wieku, www.niemyslowice.info [dostęp 2020-08-12].
  13. John Entick, The general history of the late war: containing it’s rise, progress, and event, in Europe, Asia, Africa, and America, E. and C. Dilly, 1763 [dostęp 2020-08-12] (ang.).
  14. The London Magazine, Or, Gentleman’s Monthly Intelligencer, R. Baldwin, 1760 [dostęp 2020-08-12] (ang.).
  15. Czerwony świt 1945 r. Walki sowiecko-niemieckie na Śląsku Opolskim* i ich ofiary [nasz temat] – Niezależna Gazeta Obywatelska nie tylko w Opolu, www.ngopole.pl [dostęp 2017-11-25] (pol.).
  16. Z Puźnik do Niemysłowic, www.niemyslowice.info [dostęp 2020-03-10].
  17. Groby zostały na Wschodzie, Nowa Trybuna Opolska, 29 października 2006 [dostęp 2020-03-10] (pol.).
  18. Podział administracyjny województwa śląsko-dąbrowskiego wraz ze skorowidzem gmin i gromad (stan z dnia 1 stycznia 1946), Wydawnictwa Instytutu Śląskiego, 1947.
  19. Erdbeschreibung der Preußischen Monarchie, Hemmerde & Schwetschke, 1793 [dostęp 2020-03-21] (niem.).
  20. Willkommen bei Gemeindeverzeichnis.de, www.gemeindeverzeichnis.de [dostęp 2020-03-21].
  21. a b Deutsche Verwaltungsgeschichte Schlesien, Kreis Neustadt, treemagic.org [dostęp 2020-03-21].
  22. Miejscowości powiatu prudnickiego – HKKNOS [dostęp 2020-03-21] (pol.).
  23. Rejestr zabytków nieruchomych woj. opolskiego. Narodowy Instytut Dziedzictwa. s. 110. [dostęp 2013-01-10].
  24. O Centrum Sportowym, niemyslowice.info [dostęp 2020-03-21].