Otwórz menu główne

Nierodzim – osiedle (jednostka pomocnicza) miasta Ustroń (nr 9)[1], dawniej wieś, od 1 stycznia 1973 r. w granicach Ustronia. Leży w dolinie Wisły, przy drodze SkoczówUstroń.

Herb Ustronia Nierodzim
Osiedle Ustronia
Ilustracja
Zabytkowy dom drewniany
Herb
Herb
Państwo  Polska
Województwo  śląskie
Powiat cieszyński
Miasto Ustroń
W granicach Ustronia 1973
SIMC 0926810
Nr kierunkowy 33
Kod pocztowy 43-450
Tablice rejestracyjne SCI
Położenie na mapie Ustronia
Mapa lokalizacyjna Ustronia
Nierodzim
Nierodzim
Położenie na mapie Polski
Mapa lokalizacyjna Polski
Nierodzim
Nierodzim
Położenie na mapie województwa śląskiego
Mapa lokalizacyjna województwa śląskiego
Nierodzim
Nierodzim
Położenie na mapie powiatu cieszyńskiego
Mapa lokalizacyjna powiatu cieszyńskiego
Nierodzim
Nierodzim
Ziemia49°45′55″N 18°48′04″E/49,765333 18,801111
Portal Portal Polska

Nazwa wsi jest dzierżawcza od imienia Nierodzim[2].

Spis treści

HistoriaEdytuj

Wzmiankowane po raz pierwszy w 1439 r.[3] Politycznie wieś znajdowała się wówczas w granicach księstwa cieszyńskiego, będącego lennem Królestwa Czech, a od 1526 r. w wyniku objęcia tronu czeskiego przez Habsburgów wraz z regionem aż do 1918 r. w monarchii Habsburgów (potocznie Austrii).

Według zapisków z wizytacji kościelnej z 1688 r. pierwszy tutejszy kościół został wzniesiony przez protestantów, a więc w II poł. XVI albo w I poł. XVII w.[4] 18 kwietnia 1654 r., w szczytowym okresie kontrreformacji, został on przejęty przez katolików. W XVIII w. świątynię rozebrano. Nowy, do dziś istniejący kościół pw. św. Anny został ufundowany przez Antoniego Goczałkowskiego i konsekrowany w 1769 r. W 1782 r. Nierodzim liczył 90 katolików i 54 protestantów.[5]

W 1900 r. Nierodzim stanowił samodzielną gminę obejmującą również Bładnice Górne o powierzchni 426 hektarów i liczbie mieszkańców 640 zamieszkałych w 72 budynkach, z tego w samym Nierodzimiu bez Bładnic Górnych mieszkało 518 osób w 58 domach. 239 (46,1%) mieszkańców było katolikami, 272 (52,5%) ewangelikami a 7 (1,4%) wyznawcami judaizmu, 511 (98,6%) polsko- a 7 (1,4%) niemieckojęzycznymi[6]. Według spisu z 1910 r. Nierodzim (bez Bładnic Górnych) miał już 539 mieszkańców zamieszkałych w 63 budynkach, z czego 529 (98,1%) było polsko- a 10 (1,9%) niemieckojęzycznymi, 233 (43,2%) było katolikami, 300 (55,7%) ewangelikami a 6 (1,1%) żydami[7]. Wieś rozwijała się w cieniu Skoczowa, stając się z czasem żywym ośrodkiem garncarstwa w regionie. Tradycje rzemiosła ceramicznego, zanikłe po II wojnie światowej, podjęła miejscowa cegielnia, produkująca oprócz cegły również bogaty asortyment ceramiki budowlanej. W 1972 r. uruchomiono w Nierodzimiu Zakład Mechanizacji Produkcji Zwierzęcej i Przemysłu Rolnego "Meprozet", produkujący sprzęt rolniczy, głównie do melioracji i nawadniania (deszczownie). Największym zakładem jest obecnie znana z produkcji kawy, kakao i herbaty firma "Mokate".

W latach międzywojennych w Nierodzimiu działał ośrodek szkoleniowy Związku Harcerstwa Polskiego. W latach 1933-1935 tutejszą Szkołę Instruktorów Zuchowych, w której organizowano kursy dla nauczycieli z całej Polski, prowadził doświadczony działacz harcerski Aleksander Kamiński. Obok kursów organizowane były tu "doświadczalne" kolonie zuchowe dla dzieci z ubogich rodzin z Górnego Śląska. Częstym gościem w ośrodku bywał rozpoczynający karierę literacką Gustaw Morcinek. W 1937 r. Szkoła została przeniesiona do nowego męskiego ośrodka harcerskiego "Na Buczu" w Górkach Wielkich.

ZabytkiEdytuj

Postacie związane z NierodzimiemEdytuj

PrzypisyEdytuj

  1. Urząd Miasta Ustroń: Wykaz Osiedli Miasta Ustroń. W: www.ustron.bip.info.pl [on-line]. 2004. [dostęp 2010-12-28].
  2. Robert Mrózek: Nazwy miejscowe dawnego Śląska Cieszyńskiego. Katowice: Uniwersytet Śląski w Katowicach, 1984, s. 124—125. ISBN 82-00-00622-2.
  3. Śląsk Cieszyński w średniowieczu (do 1528). Idzi Panic (redakcja). Cieszyn: Starostwo Powiatowe w Cieszynie, 2010, s. 307. ISBN 978-83-926929-3-5.
  4. Londzin Józef: Kościoły drewniane na Śląsku Cieszyńskim (z pośmiertnych zapisków Autora przejrzał, uzupełnił I do druku przygotował ks. R. Tomanek), Nakładem i drukiem „Dziedzictwa błog. Jana Sarkandra”, Cieszyn 1932, s. 206;
  5. Londzin Józef: Kościoły drewniane na Śląsku Cieszyńskim ..., s. 210;
  6. Gemeindelexikon der im Reichsrate vertretenen Königreiche und Länder, bearbeitet auf Grund der Ergebnisse der Volkszählung vom 31. Dezember 1900, XI. Schlesien. Wien: 1906. (niem.)
  7. Ludwig Patryn (ed): Die Ergebnisse der Volkszählung vom 31. Dezember 1910 in Schlesien. Troppau: 1912. (niem.)