Otwórz menu główne

Niewodnica (rzeka)

rzeka w Polsce

Niewodnica - rzeka na Podlasiu, prawy dopływ rzeki Narew.

Niewodnica
Ilustracja
Niewodnica w pobliżu Niewodnicy Kościelnej
Kontynent Europa
Państwo  Polska
Rzeka
Długość 32,5 km
Źródło
Miejsce w okolicy wsi Kudrycze
Ujście
Recypient Narew
Miejsce we wsi Topilec
brak współrzędnych

Rzeka początek swój bierze na podmokłych łąkach w okolicy wsi Kudrycze, wpada do Narwi we wsi Topilec. Jej długość wynosi 32,5 km. Różnica poziomów między źródłem i ujściem 36 m. Szerokość przy ujściu - około 1,8 m.

NazwaEdytuj

Nazwa ma typowe brzmienie zachodniosłowiańskie i oznacza rzekę, w której łowiono ryby niewodami. Po raz pierwszy nazwa rzeki Niewodnica występuje w dokumencie z 1358 roku[1] i ma postać Newothincza. Był to akt księcia Kiejstuta zatwierdzający rozgraniczenie między Litwą i Mazowszem. Następnie nazwa tej rzeki pojawiła się w dokumentach nadania dóbr Choroszcz z lat 1437 i 1441 i miała postać - Nyewodanycza względnie Neywodznicza.

Od tej rzeki wzięły swe nazwy wsie, które w ciągu kilkaset lat nad nią powstawały:

Dzisiaj człon "Niewodnica" nie występuje w nazwach wielu spośród tych wsi.

Inne czasem używane nazwy tej rzeki to Zalesianka, Czaplanka i Czaplinianka.

GraniceEdytuj

Niewodnica była rzeką graniczną. Od 1358 roku wzdłuż niej przebiegała granica między Mazowszem i Litwą a w latach 1566-1795 granica między województwem trockim i podlaskim.

MelioracjaEdytuj

W okresie międzywojennym rozpoczęto meliorację rzeki polegającą tylko na regulacji koryta rzecznego i kopaniu głównego kanału. Do wojny zmeliorowano rzekę od ujścia w Topilcu do wsi Ignatki. Po wojnie meliorację kontynuowano do wsi Lewickie. Nadmierne wyprostowanie koryta rzeki, a przez to jego skrócenie i zwiększenie spadku obniżyły poziom lustra wody niekiedy o 1 m.

MłynyEdytuj

Tą rzeką, w dawnych czasach, przepływała woda w ilości wystarczającej do poruszania młynów. Najstarsze młyny znane były na początku XVI wieku.

  • 1507 Był młyn w okolicy Topilca.
  • 1558 Młyn we wsi Lewickie.
  • 1704 Młyn w Czaplinie.
  • 1764 Młyn w Topolach pracował do końca XIX wieku

Zobacz teżEdytuj

PrzypisyEdytuj

  1. J. Maroszek, Pogranicze Litwy i Korony w planach króla Zygmunta Augusta, Białystok 2000, str.14