Otwórz menu główne

Nikołaj Erastowicz Bierzarin ros. Николай Эрастович Берзарин (ur. 1 kwietnia 1904 w Petersburgu, zm. 16 czerwca 1945 w Berlinie) – dowódca wojskowy ZSRR; generał pułkownik, od 6 kwietnia 1945 Bohater Związku Radzieckiego, pierwszy radziecki komendant Berlina.

Nikołaj Bierzarin
ros. Николай Эрастович Берзарин
Ilustracja
gen. Nikołaj Erastowicz Bierzarin w Berlinie (1945)
generał-pułkownik generał-pułkownik
Data i miejsce urodzenia 1 kwietnia 1904
Petersburg, Imperium Rosyjskie
Data i miejsce śmierci 16 czerwca 1945
Berlin
Przebieg służby
Siły zbrojne Armia Czerwona
Główne wojny i bitwy Wojna domowa w Rosji;
II wojna światowa
Odznaczenia
Złota Gwiazda Bohatera Związku Radzieckiego
Order Lenina Order Lenina Order Czerwonego Sztandaru Order Czerwonego Sztandaru Order Suworowa I klasy (ZSRR) Order Suworowa II klasy (ZSRR) Order Kutuzowa I klasy (ZSRR) Order Bohdana Chmielnickiego I klasy Order Czerwonej Gwiazdy Medal „Za Obronę Moskwy” Medal „Za Wyzwolenie Warszawy” Medal „Za zdobycie Berlina” Medal jubileuszowy XX-lecia Robotniczo-Chłopskiej Armii Czerwonej Komandor Orderu Narodowego Legii Honorowej (Francja)

Spis treści

ŻyciorysEdytuj

1918-1940Edytuj

W 1918 mając 14 lat wstąpił do Armii Czerwonej i walczył w wojnie domowej na froncie północnym. W 1921 walczył podczas Powstania w Kronsztadzie, a w 1924 w rozgromieniu band nad Amurem. Od 1922 był członkiem Komsomołu, a po ukończeniu w 1926 kursu dla oficerów piechoty wstąpił do Komunistycznej Partii Związku Radzieckiego. W 1925 ukończył kurs strzelecki, a już dwa lata później kurs dla dowódców Syberyjskiego Okręgu Wojskowego. Od 1927 roku był dowódcą jednostki wyszkolenia oficerów, aktywnie uczestniczył w walkach podczas walk radziecko-japońskich jako dowódca 32 Dywizji Strzeleckiej, kierował obroną Kolei Wschodniochińskiej. W latach 1933-1935 przebywał w Chabarowsku, od 1935 do 1937 pełnił funkcję dowódcy 26 Dywizji Strzeleckiej na Dalekim Wschodzie. Do 1938 Bierzarin był naczelnym dowódcą grupy Amur. W 1938 jako dowódca 32 Dywizji Strzeleckiej uczestniczył w walkach nad jeziorem Chasan. W grudniu 1938 otrzymał mianowanie na dowódcę 59 Korpusu Strzeleckiego OKDVA, a w lipcu 1940 – na zastępcę dowódcy 1 AK Frontu Dalekowschodniego. 26 maja 1940 Berzarin otrzymał tytuł generała majora.

II wojna światowaEdytuj

Po przystąpieniu ZSRR do działań wojennych Berzarin został dowódcą 27 Armii Bałtyckiego Okręgu Wojskowego, a następnie dowódcą 34 Armii Północno-Zachodniej, zastępcą dowódcy 61 Armii, 20 Armii, dowódcą 39 Armii, odpowiednio na zachodnim froncie, Froncie Kalinińskim i 1 Froncie Nadbałtyckim. W marcu 1943 został ciężko ranny pod Wiaźmą i przez pięć miesięcy przebywał w szpitalu wojskowym.

 
Tablica upamiętniająca gen. N. E. Bierzarina w Berlinie

Od maja 1944 dowodził 5 Armią Uderzeniową w operacjach ofensywy radzieckich sił zbrojnych: Operacja jassko-kiszyniowska, Operacja wiślańsko-odrzańska, Bitwa o Berlin. W szturmie Berlina 5 Armia Uderzeniowa dowodzona przez gen Bierzarina otrzymała zadanie szczególnego znaczenia, zajęcie sektora w środku miasta, tam gdzie znajdowała się Kancelaria Rzeszy. Wojska dowodzone przez Bierzarina wkroczyły do berlińskiej dzielnicy Marzahn 21 kwietnia 1945.

Komendant BerlinaEdytuj

W uznaniu wybitnych zasług 5 Armii Uderzeniowej podczas ataku na Berlin oraz za szczególne zasługi w dowodzeniu działaniami zbrojnymi gen Bierzarin, Bohater Związku Radzieckiego został mianowany przez gen. Gieorgija Żukowa w dniu 24 kwietnia 1945 na pierwszego radzieckiego komendanta i szefa garnizonu wojsk radzieckich w Berlinie. Stosowny rozkaz został wydany przez Bierzarina 28 kwietnia 1945, który stanowił, że „pełna władza nad Berlinem przechodzi w ręce radzieckiej komendantury wojskowej”. Jako komendant miasta Bierzarin miał za zadanie przywrócenie ładu społecznego poprzez utworzenie milicji miejskiej, zapewnienie miejsc zatrudnienia i zaopatrzenie ludności w artykuły niezbędne do życia. Pełniąc rolę komendanta powołał pierwszy po wojnie sąd oraz miał za zadanie stworzyć służby ochrony dóbr kultury.

ŚmierćEdytuj

16 czerwca 1945 N.K. Bierzarin zginął w wypadku motocyklowym na skrzyżowaniu Wilhelmstrasse i Schloßstraße (obecnie Am Tierpark/Alfred-Kowalke-Straße) w berlińskiej dzielnicy Friedrichsfelde. Jego ciało przewieziono do Moskwy, gdzie spoczął na Cmentarzu Nowodziewiczym[1].

UpamiętnienieEdytuj

Jego imieniem nazwano ulice w Moskwie, Wołgogradzie, Berlinie, Kiszyniowie i innych miejscowościach oraz szkołę w Kiszyniowie. W Berlinie, Irkucku i Gorzowie Wielkopolskim umieszczono poświęcone mu tablice pamiątkowe.

 
Tablica w Gorzowie Wlkp., usunięta w 2017

OdznaczeniaEdytuj

i inne odznaczenia i medale.

PrzypisyEdytuj

  1. Bogdan Kucharski, Gorzów Wielkopolski i okolice, SiT 1989, ​ISBN 83-217-2725-5​.

BibliografiaEdytuj