Otwórz menu główne

Norman Granz (ur. 6 sierpnia 1918[1] w Los Angeles[1], zm. 22 listopada 2001[2] w Genewie[2]) – amerykański impresario jazzowy, producent muzyczny, twórca Jazz at the Philharmonic, założyciel wytwórni płytowych: Clef, Norgran, Down Home, Verve i Pablo. Aktywny zwolennik integracji rasowej.

Norman Granz
Ilustracja
Norman Granz (1947)
Data i miejsce urodzenia 6 sierpnia 1918
Los Angeles
Data i miejsce śmierci 22 listopada 2001
Genewa
Zawód, zajęcie impresario jazzowy, producent płytowy
Narodowość amerykańska
Alma Mater Uniwersytet Kalifornijski (UCLA)
Stanowisko właściciel
• Clef Records
• Norgran Records
Verve Records
Pablo Records
Małżeństwo Greta Granz
Quote-alpha.png
Oscar Peterson: Nie jest ani wykonawcą, ani kompozytorem, ani nawet muzykiem, ale Norman Granz to w istocie sam Mr Jazz.[3]

Spis treści

ŻyciorysEdytuj

Jego rodzicami byli żydowscy emigranci z mołdawskiego Tyraspolu. Po bankructwie ich firmy podczas wielkiego kryzysu, podejmował różne prace zarobkowe, żeby opłacić studia na Uniwersytecie Kalifornijskim (UCLA). Odbywszy służbę wojskową, pracował jako montażysta w wytwórni filmowej Metro Goldwyn Mayer. Będąc wielbicielem jazzu (i kolekcjonerem płyt), namówił Billy’ego Berga, właściciela znanego w Los Angeles klubu „The Trouville”, żeby w niedzielne wieczory pozwolił mu organizować jam sessions. Mimo że występował w roli petenta, postawił Bergowi warunek, żeby ten zniósł zakaz wstępu do klubu czarnej klienteli.

Jam sessions zyskały dużą popularność, co skłoniło Granza do zorganizowania koncertu w wynajętej (po części za pożyczone pieniądze) sali miejscowej filharmonii. Koncert pn. „Jazz at the Philharmonic” odbył się w niedzielne popołudnie 2 lipca 1944[4] i odniósł nadzwyczajny sukces[5]. Był to początek cyklu imprez JATP, które rychło przekształciły się w wielkie przedsięwzięcie, skupiające największe gwiazdy jazzu i trwające przez kilka dziesięcioleci.

Granz prawie natychmiast zaczął rejestrować koncerty JATP, stając się pionierem nagrywania „live”. Początkowo odpłatnie użyczał nagrań firmom fonograficznym, ale w 1946 sam podjął działalność wydawcy. Założył bowiem wytwórnię płytową Clef Records. W 1953 powołał kolejną – Norgran Records, aby w 1956 połączyć je w słynną i ogromnie zasłużoną dla fonografii jazzowej – Verve. O rynkowej pozycji firmy świadczy fakt, że w 1961 Granz sprzedał ją koncernowi MGM za 2,5 mln USD[1].

Granz był pierwszym jazzowym milionerem[2]. Zawsze dbał o współpracujących z nim artystów, zapewniając im wysokie kontrakty i najlepsze warunki pracy. W zamian żądał tylko jednego: gry na najwyższym poziomie. Kiedyś, po jednym z pojedynków na wysokie tony, toczonym na koncercie przez trębaczy, Dizzy’ego Gillespiego i Roya Eldridge’a, powiedział: „Lubię, kiedy moi muzycy prywatnie są przyjaciółmi, ale na scenie chcę krwi.”[4]

W 1959 przeprowadził się do Genewy w Szwajcarii, ale nadal kierował organizacją tras koncertowych JATP, będąc jednocześnie menedżerem Elli Fitzgerald, Oscara Petersona i Joe Passa. Zainteresował się wówczas malarstwem, stając się kolekcjonerem obrazów Pabla Picassa. W 1973 założył w Kalifornii kolejną wytwórnię fonograficzną – Pablo Records, która nagrywała i wydawała płyty najwybitniejszych artystów jazzowych i bluesowych. W jej katalogu znalazło się ponad 350 tytułów, zanim w 1987 sprzedał ją firmie Fantasy Records.

Zmarł 22 listopada 2001 w Genewie w wyniku komplikacji spowodowanych chorobą nowotworową.

Orędownik integracji rasowejEdytuj

Granz od początku swojej działalności otwarcie występował przeciwko segregacji rasowej, tocząc batalie o równouprawnienie czarnych artystów, którzy stanowili większość wśród związanych z nim muzyków. Odmawiał występów w salach, w których na widowni obowiązywał podział rasowy. W 1947 wskutek zerwanych przez siebie z tego powodu umów stracił 100 000 USD. Był pierwszym menedżerem, który zorganizował na Południu Stanów Zjednoczonych integracyjne koncerty taneczne[4]. W 1955 w Houston własnoręcznie usunął z widowni tablice z napisami: „Biali” i „Murzyni”. Choć zapłacił grzywnę w wysokości 2 000 USD, osiągnął cel, doprowadzając do występu (jednego z zaplanowanych dwóch) swojego zespołu[4].

NagrodyEdytuj

Nie było ich wiele. Wyprodukowany przez Granza krótkometrażowy film dokumentalny Jammin' The Blues w reż. Gjona Mili, uzyskał w 1944 nominację do nagrody Oscara. W 1994 The National Academy of Recording Arts and Sciences przyznała mu Grammy za całokształt osiągnięć. Granz jednak odmówił przyjęcia nagrody, stwierdzając: „Chyba trochę się spóźniliście.”[4]

Nagrywali dla GranzaEdytuj

PrzypisyEdytuj

  1. a b c Leonard Feather: The Encyclopedia of Jazz in the Sixties. Horizon Press, 1966, s. 128. LCCN 66-26705.
  2. a b c Jazz House – Norman Granz (ang.) [dostęp 2011-05-09]
  3. Jazz Professionals – Norman Granz Interview (ang.) [dostęp 2014-09-19]
  4. a b c d e The Independent – Norman Granz (ang.) [dostęp 2011-05-09]
  5. Answers.com – JATP (ang.) [dostęp 2011-05-09]

BibliografiaEdytuj