Notung (z niem. Not – potrzeba, trudność) – miecz z tetralogii Ryszarda WagneraPierścień Nibelunga.

HistoriaEdytuj

Historia miecza jest związana z wydarzeniami opisanymi w operach Walkiria i Zygfryd.

Välse pod postacią starca (w rzeczywistości bóg Wotan) wbił go w pień drzewa (w „Kronice opery” – jesion, w „Kolekcji La Scala” i u Kańskiego – jodła) rosnącego w domostwie Hundinga, w dniu wesela swojej córki – Zyglindy z gospodarzem domu. Goście weselni, jak i wszyscy przybyli również później, żywo interesowali się mieczem wiedząc, że będzie on własnością tego, kto zdoła go wyciągnąć, ale dokonać tego mógłby jedynie bohater o nadludzkiej sile.

 
Scena kucia Notunga

Trafia tu wreszcie i Zygmund, brat Zyglindy, rozdzielony z siostrą w dzieciństwie, toteż początkowo jej nie rozpoznaje. Ucieka po jednej z bitew przed ścigającymi go wrogami, wśród których jest sam Hunding. Znajduje tu nie tylko schronienie, bo w domu Hundinga ostatecznie rozstrzygnie się jego los.

Gdy Hunding wraca, zgadza się by nieznajomy bezpiecznie przenocował, ale rano mają obaj stanąć do walki. Małżeństwo Zyglindy i Hundinga nie jest jednak oparte na miłości, ale na przymusie. Daje więc ona mężowi napar z nasennych ziół, a sama spędza upojną noc z przybyszem, którego zdążyła pokochać i wyjawia mu swoją historię. Zygmund wie, że miecz jest bronią, jaką Välse, jego ojciec, obiecał mu w potrzebie. Dobywa więc Notunga z wielką łatwością.

Bogini Fryka, żona Wotana, wyrzucając mężowi liczne zdrady, zwraca mu uwagę na ostatnią – wspieranie godzącego w boskie prawa związku Zygmunda i Zyglindy. Prosi go też, aby wsparł w boju Hundinga. Wotan opiera się początkowo, by w końcu ustąpić. Nakazuje walkirii, by przepowiedziała Zygmundowi śmierć, ta jednak ostatecznie staje po stronie Zygmunda. To Wotan musi rozstrzygnąć pojedynek. Notung zostaje strzaskany przez boską włócznię, zarówno Zygmund, jak i Hunding giną. Walkiria ratując Zyglindę przed gniewem Wotana, wiezie ją z sobą do lasu na wschodzie. Obie zebrały również z pola walki szczątki miecza, ma on być pamiątką po ojcu dla bohetera, którego urodzi Zyglinda. Trafia ona wreszcie pod opiekę Nibelunga Mimego i umiera przy porodzie.

Mime wychowuje Zygfryda w nadziei, że wnuk Wotana pomoże mu zdobyć cudowny pierścień. Kuje też dla niego miecze, które chłopiec traktuje jak zabawki, wykazując się, podobnie jak Zygmund, nadludzką siłą. Zdolny Nibelung nie potrafi jednak przekuć szczątków boskiego miecza, choć wie, że przepowiednia mówi, iż jedyną bronią, którą można zabić pilnującego pierścienia smoka Fafnera, jest właśnie Notung. Zygfryd dowiadując się o swojej przeszłości i roli miecza, chce go przekuć na nowo, a nie wykazując wcześniej, mimo prób Mimego, chęci nauki kowalstwa, nie popełnia błędów swego wychowawcy. Ściera miecz na wióry, co jest właściwą drogą do wykucia nowego Notunga i tym mieczem dokonuje później swoich bohaterskich czynów.

Scena kucia Notunga przez Zygfryda jest jedną z kluczowych dla całej tetralogii, toteż kuźnia Mimego w wielu spektaklach urządzana jest z wielką dbałością o szczegóły.

BibliografiaEdytuj

  • Kolekcja „La Scala”, Polskie Media Amer.Com, Oxford Educational Sp. z o.o.; ​ISBN 978-83-7425-384-0
  • Wagner - Der Ring des Nibelungen, Symphonieorchester des Bayerischen Rundfunks - Bernard Haitink, EMI Classics 2008
  • Kronika Opery, Marian B Michalik (red.), Jolanta M Michasiewicz (red.), Warszawa: Wydawnictwo KRONIKA, 1993, ISBN 83-900331-7-8, OCLC 69311058.
  • Józef Kański „Przewodnik operowy”, Polskie Wydawnictwo Muzyczne S. A., Kraków 2008; ​ISBN 978-83-224-0721-9
  • Wagner - Der Ring des Nibelungen, Berliner Philharmoniker - Herbert von Karajan, Deutsche Gramophon, 1998
  • Wagner - THE GREAT OPERAS FROM THE BAYREUTH FESTIVAL, Decca, 2008