Nowe (gmina)

gmina miejsko-wiejska w województwie kujawsko-pomorskim

Nowegmina miejsko-wiejska w województwie kujawsko-pomorskim, w powiecie świeckim. W latach 1975–1998 gmina położona była w województwie bydgoskim.

Nowe
gmina miejsko-wiejska
Herb Flaga
Herb Flaga
Państwo  Polska
Województwo kujawsko-pomorskie
Powiat świecki
TERYT 0414063
Burmistrz Czesław Woliński
Powierzchnia 106,36 km²
Populacja (30.06.2016)
• liczba ludności

10 501[1]
• gęstość 98,4 os./km²
Nr kierunkowy 52
Tablice rejestracyjne CSW
Adres urzędu:
ul. Św. Rocha 5
86-170 Nowe
Szczegółowy podział administracyjny
Plan gminy Nowe
Liczba sołectw 10
Położenie na mapie województwa kujawsko-pomorskiego
Mapa lokalizacyjna województwa kujawsko-pomorskiego
Nowe
Nowe
Położenie na mapie Polski
Mapa lokalizacyjna Polski
Nowe
Nowe
Ziemia53°39′N 18°44′E/53,649444 18,725556
Strona internetowa
Biuletyn Informacji Publicznej
Portal Portal Polska

W skład gminy wchodzi 10 sołectw: Bochlin, Gajewo, Mały Komorsk, Mątawy, Milewko, Morgi, Osiny, Rychława, Tryl, Zdrojewo.

Siedzibą gminy jest miasto Nowe.

Według danych z 30 czerwca 2007[2] gminę zamieszkiwały 10 693 osoby.

Struktura powierzchniEdytuj

Według danych z roku 2005[3] gmina Nowe ma obszar 106,36 km², w tym:

  • użytki rolne: 59%
  • użytki leśne: 26%

Gmina stanowi 7,22% powierzchni powiatu.

DemografiaEdytuj

Dane z 30 czerwca 2007[2]:

Opis Ogółem Kobiety Mężczyźni
jednostka osób % osób % osób %
populacja 10 693 100 5385 50,4 5308 49,6
gęstość zaludnienia
(mieszk./km²)
100,5 50,6 49,9
  • Piramida wieku mieszkańców gminy Nowe w 2014 roku[1].


 

Ochrona przyrodyEdytuj

Część obszaru gminy obejmuje Zespół Parków Krajobrazowych Chełmińskiego i Nadwiślańskiego - część północna oraz Wschodni obszar chronionego krajobrazu Borów Tucholskich. Na pograniczu województw znajduje się Rezerwat przyrody Wiosło Duże, którego część znajduje się w gminie Nowe.

Pomniki przyrodyEdytuj

Na terenie gminy znajduje się 13 pomników przyrody ożywionej.

Użytki ekologiczneEdytuj

W gminie Nowe występuje jeden użytek ekologiczny, bagno w Twardej Górze o powierzchni 3,73 ha, na terenie Nadleśnictwa Dąbrowa[4].

ZabytkiEdytuj

Na obszarze gminy znajdują się następujące zabytki:

  • zespół dworski w Kończycach obejmujący: dwór z połowy XIX w.; park; spichrz; obora; stodoła; kuźnia, nr 124/A z 10.01.1983
  • kościół poewangelicki w Małym Komorsku, obecnie rzymskokatolicki filialny pod wezwaniem św. Floriana z 1904, nr A/47 z 31.12.2001
  • kościół pomennonicki wraz z ogrodzeniem żeliwnym w Mątawach, obecnie rzymskokatolicki pod wezwaniem NMP Królowej Polski z lat 1896-98, nr A/16/1-2 z 23.12.1999
  • drewniana chata holenderska w Mątawach 18 z 1811 roku, nr 339 z 28.02.1956
  • zespół dworski w Milewie obejmujący: dwór z początku XIX w. przebudowany na przełomie XIX/XX w.; park z początku XIX; zabudowania folwarczne z przełomu XIX/XX w.; nr 143/A z 15.06.1985
  • dzielnica Starego Miasta Nowego z połowy XIV w., nr 370 z 23.09.1957
  • kościół parafialny pod wezwaniem św. Mateusza w Nowem z 1366 roku, nr IE 2391 z 19.03.1930
  • kościół filialny franciszkanów pod wezwaniem św. Maksymiliana Kolbe w Nowem z lat 1311-50, nr IE 2392 z 19.03.1930
  • kaplica pod wezwaniem św. Jerzego w Nowem z połowy XIV w., na cmentarzu przy ul. Kolejowej, nr KOK 5/50 z 12.07.1936
  • cmentarz rzymskokatolicki w Nowem z II połowy XIX w., nr A/323/1 z 29.05.1992
  • cmentarz rzymskokatolicki w Nowem z II połowy XVIII w., nr A/324/1 z 29.05.1992
  • mury obronne z II połowy XIV w. w Nowem ul. Tylna, Pod Murami, Długa, Targowisko, nr 438 z 10.02.1960
  • zamek krzyżacki z 1350 roku w Nowem, nr 386 z 16.10.1957
  • wiatrak typu holenderskiego z XX w. w Nowem, nr 119/A z 27.09.1983

Cmentarze ewangelickieEdytuj

Na terenie gminy funkcjonowało wiele cmentarzy ewangelickich[5] m.in. w : Trylu (2), Mątawach, Pastwiskach, Zdrojewie, Morgach (3), Nowem (4), Bochlinie, Gajewie, Głodowie, Osinach, Rychławie. Oprócz cmentarzy na terenie gminy funkcjonował kościół ewangelicki i nieistniejąca synagoga w Nowem oraz mennonicki dom modlitwy w Mątawach.

Pozostałe miejscowości niesołeckieEdytuj

Dolne Morgi, Głodowo, Kończyce, Kończyce (kolonia), Kozielec, Milewo, Pastwiska, Piaski, Przyny, Twarda Góra, Zabijak, Zabudowania Gajewskie

Sąsiednie gminyEdytuj

Dragacz, Gniew, Grudziądz, Osiek, Sadlinki, Smętowo Graniczne, Warlubie

PrzypisyEdytuj

  1. a b http://www.polskawliczbach.pl/gmina_Nowe, w oparciu o dane GUS.
  2. a b Lucyna Nowak, Joanna Stańczyk, Agnieszka Znajewska: Ludność. Stan i struktura w przekroju terytorialnym (Stan w dniu 30 VI 2007 r.). Warszawa: Główny Urząd Statystyczny, 2006. ISSN 1734-6118. (pol.)
  3. Portal Regionalny i Samorządowy REGIOset (pol.). regioset.pl. [dostęp 2010-09-14].
  4. Renata Sobieralska, Jarosław Pająkowski: Formy ochrony przyrody na terenie Ziemi Świeckiej. W: Jarosław Pająkowski: Przyroda Ziemi Świeckiej. Świecie: Towarzystwo Przyjaciół Dolnej Wisły, 1998, s. 134. ISBN 83-909579-0-6.
  5. lapidaria.wikidot.com. [dostęp 09-01-2012].