Otwórz menu główne

Nowe Miasto (Toruń)

część Torunia

Nowe Miasto w Toruniu – najmłodsza część Zespołu Staromiejskiego w Toruniu.

Nowe Miasto w Toruniu[a]
Obiekt z listy światowego dziedzictwa UNESCO
Ilustracja
Fragment Nowego Miasta
Państwo  Polska
Typ kulturowy
Spełniane kryterium II, IV
Numer ref. 835
Region[b] Europa i Ameryka Północna
Historia wpisania na listę
Wpisanie na listę 1997
na 21. sesji
Położenie na mapie Torunia
Mapa lokalizacyjna Torunia
Stare Miasto
Stare Miasto
Położenie na mapie Polski
Mapa lokalizacyjna Polski
Stare Miasto
Stare Miasto
Położenie na mapie województwa kujawsko-pomorskiego
Mapa lokalizacyjna województwa kujawsko-pomorskiego
Stare Miasto
Stare Miasto
Ziemia53°00′41,112″N 18°36′41,903″E/53,011420 18,611640
Stare Miasto zaznaczone zostało kolorem żółtym, Nowe Miasto niebieskim
Herby Starego i Nowego Miasta Torunia na fasadzie kamienicy przy ul. św. Katarzyny 4

Toruń Nowe Miasto uzyskał lokację miejską w 1264 roku, zdegradowany około 1454 roku[1].

Spis treści

Historia wpisówEdytuj

Logo Nazwa Data wpisu Źródło
  Rejestr zabytków 29 grudnia 1952 [2]
  Pomnik historii 16 września 1994 [3]
  Lista światowego dziedzictwa UNESCO 4 grudnia 1997 [4]

HistoriaEdytuj

Nowe Miasto zostało lokowane 13 sierpnia 1264. Rozplanowano je na wschód od Starego Miasta, w przeciwieństwie do niego nie miało bezpośredniego dostępu do Wisły. Bloki zabudowy są tutaj bardziej regularne, z ulicami o przebiegu ukośnym względem głównych stron świata. Centrum stanowi rynek, na którym w XIV w. powstał murowany ratusz. W części północno-zachodniej znajduje się teren klasztoru dominikanów, lokowanych tutaj w 1263, z pozostałościami zabudowań klasztornych i kościoła św. Mikołaja. W bloku narożnym na wschód od rynku stoi dawny nowomiejski kościół farny św. Jakuba, który zaczęto budować w 1309. Od razu po lokacji przystąpiono do wznoszenia murów miejskich, w których obwodzie znalazły się 3 bramy: św. Jakuba, św. Katarzyny i Prosta. Stare i Nowe miasto były rozdzielone murami i fosą, nad którą prowadziły dwa mosty zakończone bramami (Paulińską i Kotlarską). Nowe Miasto było uboższe od Starego, a jego mieszkańcami byli głównie rzemieślnicy.

Herb Nowego Miasta przedstawiał umieszczoną na belkowanej wieży strażnicę, po której dwóch stronach znajdowały się symetrycznie godła zakonne (tarcze krzyżackie), nad którymi widniały dwie gwiazdy; trzecia natomiast znajdowała się między podporami wieży[5].

ZabytkiEdytuj

Zabytki na terenie Nowego Miasta[6]:

  • średniowieczny układ urbanistyczny, z prostokątną siatką ulic i kwadratowym Rynkiem Nowomiejskim
  • kościół św. Jakuba
  • teren dawnego klasztoru dominikanów i kościoła św. Mikołaja
  • fragmenty murów miejskich (wzdłuż ul. Międzymurze i przy terenie klasztoru dominikanów, krótki odcinek na tyłach kamienicy przy ul. Wola Zamkowa)
  • kamienice:
    • gotyckie przy ul. Małe Garbary 6, Wielkie Garbary 7, Sukienniczej 26, Królowej Jadwigi 9 (przebudowana w XIX w., z zachowanym układem wnętrza i gotyckimi malowidłami), Apteka Pod Lwem (pierwotnie gotycka kamienica, przebudowana w XIX w.)
    • renesansowe przy ul. Małe Garbary 7, Rynku Nowomiejskim 23, Królowej Jadwigi 3
    • barokowe przy Rynku Nowomiejskim 5 i 17
    • klasycystyczna przy ul. Prostej 5
    • zespół historyzujących kamienic przy ul. św. Katarzyny 4, 6, 8 i 10
  • dawny zbór ewangelicki, zbudowany na pocz. XIX w. na miejscu ratusza
  • neorenesansowa siedziba Towarzystwa Naukowego w Toruniu z 1881
  • neogotycki budynek dawnego gimnazjum (obecnie I Liceum Ogólnokształcące) przy ul. Zaułek Prosowy
  • kamienice secesyjne przy ul. Wielkie Garbary 17 i Prostej 10

Turystyczne nagrody i wyróżnieniaEdytuj

GaleriaEdytuj

Zobacz teżEdytuj

PrzypisyEdytuj

  1. Robert Krzysztofik, Lokacje miejskie na obszarze Polski. Dokumentacja geograficzno-historyczna, Katowice 2007, s. 78-79.
  2. Konserwator - Rejestr zabytków nieruchomych, www.torun.wkz.gov.pl [dostęp 2017-10-13] (ang.).
  3. Zarządzenie Prezydenta RP z dnia 8 września 1994 (M.P. z 1994 r. nr 50, poz. 422)
  4. Toruń na liście UNESCO | www.torun.pl, www.torun.pl [dostęp 2017-09-28] (pol.).
  5. Nowe Miasto w Toruniu
  6. Toruń – oficjalna strona miejska
  7. Wyniki naszego plebiscytu: oto siedem cudów Polski. Rzeczpospolita / Presspublica, 2007-09-20. [dostęp 2011-08-31].
  8. National Geographic.
  9. 10 najciekawszych miast według The Huffington Post. Jest Toruń! (pol.). torun.gazeta.pl. [dostęp 2015-05-01].

Linki zewnętrzneEdytuj