Otwórz menu główne

Nowe Skalmierzyce (gmina)

gmina miejsko-wiejska w województwie wielkopolskim

Nowe Skalmierzyce (1934–54 gmina Skalmierzyce Nowe) – gmina miejsko-wiejska w województwie wielkopolskim, w powiecie ostrowskim z siedzibą we wsi Skalmierzyce[2].

Nowe Skalmierzyce
gmina miejsko-wiejska
Herb Flaga
Herb Flaga
Państwo  Polska
Województwo  wielkopolskie
Powiat POL powiat ostrowski flag.svg ostrowski
TERYT 3017023
Siedziba Skalmierzyce
Burmistrz Jerzy Łukasz Walczak
Powierzchnia (2018) 125,42 km²
Populacja (2018)
• liczba ludności

15 430[1]
• gęstość 123 os./km²
Nr kierunkowy (+48) 62
Tablice rejestracyjne POS
Adres urzędu:
ul. Ostrowska 8 
Skalmierzyce
63-460 Nowe Skalmierzyce
Szczegółowy podział administracyjny
Plan gminy Nowe Skalmierzyce
Liczba sołectw 26
Liczba miejscowości 31
Położenie na mapie województwa wielkopolskiego
Mapa lokalizacyjna województwa wielkopolskiego
Nowe Skalmierzyce
Nowe Skalmierzyce
Położenie na mapie Polski
Mapa lokalizacyjna Polski
Nowe Skalmierzyce
Nowe Skalmierzyce
Ziemia51°42′N 17°59′E/51,702500 17,980278
Strona internetowa
Biuletyn Informacji Publicznej
Portal Portal Polska

Według danych z 1 stycznia 2018 roku gmina liczyła 15 430 mieszkańców[3]; zamieszkuje ją 9,5% ludności powiatu ostrowskiego[4].

Spis treści

PołożenieEdytuj

Według danych z 1 stycznia 2018 roku powierzchnia gminy Nowe Skalmierzyce wynosiła 125,42 km²[3].

Gmina położona jest we wschodniej części powiatu ostrowskiego na Wysoczyźnie Kaliskiej w dorzeczu rzeki Prosny w paśmie makroregionu Niziny Południowowielkopolskiej[5]. Najniżej położony punkt na terenie gminy leży w dolinie Prosny w Lezionie (105,0 m n.p.m.)[6], a najwyższy występuje na pograniczu z gminą Sieroszewice w pasie Śliwniki–Leziona (144–147 m n.p.m.)[5]. Pozostały obszar ukształtowania terenu gminy jest jednolity na poziomie 128–138 m n.p.m.[5].

Przynależność administracyjnaEdytuj

SamorządEdytuj

Od 2018 roku burmistrzem gminy Nowe Skalmierzyce jest Jerzy Łukasz Walczak (Komitet Wyborczy Wyborców Jerzego Łukasza Walczaka; 2018)[7].

HistoriaEdytuj

W wyniku reformy administracyjnej w Polsce (1975), utworzono gminę z miastem Nowe Skalmierzyce i 29 wsiami sołeckimi[8]. W 2000 roku z inicjatywy mieszkańców z gminy odłączono wsie Dobrzec, Sulisławice i Sulisławice Kolonia przyłączając je do Kalisza[8].

Środowisko naturalneEdytuj

LasyEdytuj

W 2017 roku powierzchnia lasów na terenie gminy wynosiła 395 ha, co stanowi lesistość na poziomie 3,1%[9].

WodyEdytuj

  • rzeka Ołobok (Biskupice Ołoboczne)
  • rzeka Prosna (Leziona, Osiek, Śmiłów)
  • rzeka Trzemna (Droszew, Gałązki Wielkie, Kurów, Pawłówek, Miedzianów)
  • struga Ciemna (Kurów, Skalmierzyce, Śliwniki)
  • struga Lipówka (Boczków, Chotów, Gniazdów, Gostyczyna, Leziona, Mączniki, Nowe Skalmierzyce, Węgry)
  • struga Pokrzywnica (Biskupice)

Obszary chronioneEdytuj

Zabytki i miejsca historyczneEdytuj

Miejscowość Nazwa Wybudowany Zdjęcie Wpis do rejestru zabytków[10]
Nowe Skalmierzyce Neogotycki dworzec kolejowy

(ul. Kolejowa 19)

19051906   1017/Wlkp/A z 4.01.2017
Stary dworzec kolejowy

(Plac Wolności 3)

18951896   brak
Budynek dawnej poczty kolejowej

(ul. Kolejowa)

pocz. XX w.   brak
Wieża ciśnień

(ul. 29 Grudnia)

1913   brak
Przepompownia

(ul. 29 Grudnia)

XX w.   brak
Budynek parowozowni[11]

(ul. 29 Grudnia)

XX w. zburzony w 2012
Zabudowa ulicy Kolejowej 1910   brak
Nowe Skalmierzyce Zabudowa Placu Wolności XIX/XX w.   brak
Budynek szkoły

(ul. Kaliska 52)

1909   706/A z 24.11.1994
Kościół pw. Matki Bożej Nieustającej Pomocy wraz z plebanią

(ul. Kaliska 43)

19111913   727/A z 12.04.1996
Kościół pw. Bożego Ciała

(ul. 3 Maja)

19311932   brak
Biskupice Ołoboczne Kościół pw. św. Bartłomieja Apostoła

(ul. Ostrowska 11)

1726   908/A z 20.02.1970
Chotów Dwór z parkiem krajobrazowym 1 poł. XIX w.   459 z 27.06.1989
Droszew Kościół pw. Wszystkich Świętych 17831787   907/A z 19.05.1954
Gałązki Małe Dwór 1903   brak
Gostyczyna Kościół pw. św. Mikołaja XVI/XVII w.   708/Wlkp/A z 10.09.2008
Kotowiecko Zespół dworski 1842 721/A z 20.12.1995
Mączniki Spichlerz XIX w.   brak
Miedzianów Dwór z parkiem 1877   1696/A z 4.04.1975
Ociąż Wczesnośredniowieczne grodzisko IXXI w.   brak
Kościół pw. Narodzenia NMP 17851786   kl.IV-73/63/54 z 19.05.1954
Osiek Dwór 1844 622/A z 24.06.1991
Skalmierzyce Zespół kościoła parafialnego

pw. św. Katarzyny Aleksandryjskiej

1791   889/Wlkp/A z 25.03.2013
Śliwniki Neoromański spichrz 1849   1548/A z 4.07.1974
Pałac Niemojowskich 18481850   1412/A z 1.03.1973
Śmiłów Park dworski XIX w.   738/A z 20.10.1997
Węgry Dwór 1 poł. XIX w. 581/A z 18.03.1992

DemografiaEdytuj

LudnośćEdytuj

Liczba mieszkańców gminy Nowe Skalmierzyce wg GUS[12]
Rok

(stan na 1 stycznia)

Liczba ludności Przyrost Gęst. zaludnienia

[os./km²]

Powierzchnia

[km²]

2012 15 172 121 125,42
2013 15 163   9
2014 15 140   23
2015 15 246   106 122
2016 15 264   18
2017 15 333   64
2018 15 430   97 123

Wskaźnik maskulinizacjiEdytuj

Wskaźnik maskulinizacji[1]

(stan na 1 stycznia 2018)

Opis Ogółem Kobiety Mężczyźni
populacja 15 430 100% 50,5% 49,5%

Piramida wiekuEdytuj


 

Największe wsie w gminie Nowe SkalmierzyceEdytuj

Wieś Ludność

(2011)[4]

1. Skalmierzyce 2090
2. Biskupice Ołoboczne 1230
3. Śliwniki 957
4. Ociąż 695
5. Fabianów 607

MiejscowościEdytuj

EdukacjaEdytuj

 
Publiczne Przedszkole nr 2 „Pod Kasztanami” w Nowych Skalmierzycach
Placówki oświatowe na terenie gminy Nowe Skalmierzyce[13]
Placówka Nazwa Adres
Żłobek Żłobek Gminny[14] (funkcjonuje od 2015) Nowe Skalmierzyce, ul. Generała Józefa Hallera 1
Przedszkole Publiczne Przedszkole nr 1 „Jarzębinka”
Publiczne Przedszkole nr 2 „Pod Kasztanami” (funkcjonuje od 1948) Nowe Skalmierzyce, ul. Kolejowa 16
Publiczne Przedszkole Fabianów, ul. Szkolna 54
Publiczne Przedszkole Kotowiecko, ul. Kaliska 4
Szkoła podstawowa Szkoła Podstawowa im. Powstańców Wielkopolskich Nowe Skalmierzyce, ul. Okólna 8
Szkoła Podstawowa im. Polskich Noblistów (funkcjonuje od 1909) Nowe Skalmierzyce, ul. Kaliska 52
Szkoła Podstawowa im. Orła Białego (funkcjonuje od 1840) Biskupice Ołoboczne, ul. Szkolna 7
Szkoła Podstawowa im. Marii Konopnickiej Droszew 21
Szkoła Podstawowa im. Janusza Korczaka Kotowiecko, ul. Kaliska 4
Szkoła Podstawowa im. Jana Niepomucena Chrzana Gostyczyna 48
Szkoła Podstawowa im. Jana Pawła II w Ociążu Fabianów, ul. Szkolna 56
Szkoła Podstawowa im. Adama Mickiewicza Skalmierzyce, ul. Ostrowska 16

GospodarkaEdytuj

Główne branże przemysłu to: meblowy, metalowy, rolnospożywczy oraz działalność usługowohandlowa[15]. W 2017 roku na terenie gminy w rejestrze REGON zarejestrowanych było 1134 podmiotów gospodarczych; dochód gminy na jednego mieszkańca wynosił 4615 zł[9].

W 2019 dochody budżetu Gminy i Miasta Nowe Skalmierzyce wynosiły 84,1 mln zł, a wydatki 82,0 mln zł – nadwyżka budżetowa wynosiła 2,1 mln zł[16].

TransportEdytuj

Siedziba gminyEdytuj

Gmina jest jedyną z gmin miejsko-wiejskich w Polsce, której siedzibą nie jest miasto – siedziba gminy mieści się we wsi Skalmierzyce, nie w mieście Nowe Skalmierzyce (porównaj też z gminą Święta Katarzyna w latach 1997–2009 oraz z gminą Silnowo w latach 1993–1994). Jednakże Nowe Skalmierzyce były siedzibą gminy od 1 stycznia 1973[17] do 30 grudnia 1999 roku[18].

WyróżnieniaEdytuj

  • „Przyjazna Gmina 2013” w konkursie Forum Biznesu Gazety Prawnej[19].
  • „Euro–Gmina” (2015) – statuetka i certyfikat na III Ogólnopolskim Forum Gospodarczym w Warszawie[20].
  • Ranking samorządów Rzeczypospolitej (2015, 2017, 2018) – miejsce w ogólnopolskim zestawieniu 100 najlepszych samorządów[21][22][23].
  • „Samorządowy Lider Edukacji” (2016, 2017) – Ogólnopolski Program Certyfikacji Gmin, Powiatów i Samorządnych Województw[24][25].
  • Ogólnopolski Ranking Zrównoważonego Rozwoju Jednostek Samorządu Terytorialnego (2017) – szóste miejsce w kategorii gmin miejsko-wiejskich[26].
  • Nagroda w rankingu Dziennika Gazety Prawnej – „Aktywizacja sportowa dzieci i młodzieży” (2019)[27].

Sąsiednie gminyEdytuj

PrzypisyEdytuj

  1. a b http://www.polskawliczbach.pl/gmina_Nowe_Skalmierzyce, w oparciu o dane GUS.
  2. (§7. Statut Gminy i Miasta Nowe Skalmierzyc) Uchwała nr II/5/02 Rady Gminy i Miasta Nowe Skalmierzyce z dnia 6 grudnia 2002 r. (Dz. Urz. Woj. Wielkopolskiego z 2003 r. Nr 13 poz. 231)
  3. a b GUS, Powierzchnia i ludność w przekroju terytorialnym w 2018 roku, stat.gov.pl [dostęp 2019-04-03] (pol.).
  4. a b Gmina Nowe Skalmierzyce (wielkopolskie), Polska w liczbach [dostęp 2019-04-03] (pol.).
  5. a b c d Położenie Gminy i Miasta Nowe Skalmierzyce, www.noweskalmierzyce.pl [dostęp 2017-10-24] (pol.).
  6. Program Ochrony Środowiska dla Powiatu Ostrowskiego na lata 2014-2017, 2014.
  7. Wybory samorządowe 2018, wybory2018.pkw.gov.pl [dostęp 2019-04-03].
  8. a b Historia - Gmina i Miasto Nowe Skalmierzyce, www.noweskalmierzyce.pl [dostęp 2017-10-24].
  9. a b Urząd Statystyczny w Poznaniu - Statystyczne Vademecum Samorządowca, 2018.
  10. Zestawienia zabytków nieruchomych, www.nid.pl [dostęp 2018-09-05].
  11. Zburzyli parowozownię, Radio Centrum [dostęp 2018-09-19] (pol.).
  12. GUS, Główny Urząd Statystyczny, stat.gov.pl [dostęp 2018-08-10] (pol.).
  13. Informator o placówkach oświatowych prowadzonych przez Gminę i Miasto Nowe Skalmierzyce, 2018.
  14. Pierwszy żłobek w gminie, Fakty Kaliskie [dostęp 2015-12-01].
  15. Gospodarka - Gmina i Miasto Nowe Skalmierzyce, www.noweskalmierzyce.pl [dostęp 2017-10-24].
  16. Biuletyn Informacji Publicznej - Gmina i Miasto Nowe Skalmierzyce - Budżet Gminy i Miasta, bip.noweskalmierzyce.pl, 2019 [dostęp 2019-01-18] (pol.).
  17. Uchwała Nr XVIII/98/72 Wojewódzkiej Rady Narodowej w Poznaniu z dnia 5 grudnia 1972 r. w sprawie utworzenia gmin w województwie poznańskim (Dziennik Urzędowy Wojewódzkiej Rady Narodowej w Poznaniu z dnia 29 grudnia 1972 r., Nr 32, Poz. 391)
  18. Dz.U. z 1999 r. nr 110, poz. 1267
  19. Przyjazne Nowe Skalmierzyce (pol.). noweskalmierzyce.pl. [dostęp 2014-12-28].
  20. III Ogólnopolska Gala Gospodarcza (pol.). noweskalmierzyce.pl. [dostęp 2015-06-04].
  21. Gmina i Miasto Nowe Skalmierzyce w gronie 100 najlepszych samorządów w Polsce (pol.). noweskalmierzyce.pl. [dostęp 2015-07-16].
  22. Gmina i Miasto Nowe Skalmierzyce w gronie najlepszych polskich samorządów, noweskalmierzyce.pl [dostęp 2017-12-23].
  23. Ranking samorządów, rankingsamorzadow.pl [dostęp 2018-10-13] (pol.).
  24. Tytuł „Samorządowego Lidera Edukacji” dla Gminy i Miasta Nowe Skalmierzyce, noweskalmierzyce.pl [dostęp 2016-10-15].
  25. Tytuł „Samorządowego Lidera Edukacji” po raz drugi, noweskalmierzyce.pl [dostęp 2017-12-23].
  26. Gmina i Miasto Nowe Skalmierzyce wyróżniona w ogólnopolskim konkursie, noweskalmierzyce.pl [dostęp 2017-11-10].
  27. Nagroda dla Gminy i Miasta Nowe Skalmierzyce, noweskalmierzyce.pl [dostęp 2019-06-09] (pol.).