Otwórz menu główne

Nowoczerkask

miasto w Rosji

Nowoczerkask (ros. Новочеркасск) – miasto w południowej Rosji, w obwodzie rostowskim, nad Aksajem (dopływ Donu). Około 180,8 tys. mieszkańców (2005).

Nowoczerkask
Новочеркасск
Ilustracja
Sobór Wniebowstąpienia nocą
Herb Flaga
Herb Flaga
Państwo  Rosja
Obwód  rostowski
Burmistrz Igor Ziuzin
Powierzchnia 100 km²
Populacja (2005)
• liczba ludności

180 800
Nr kierunkowy +7 86352
Kod pocztowy 3464xx
Tablice rejestracyjne 61, 161
Położenie na mapie obwodu rostowskiego
Mapa lokalizacyjna obwodu rostowskiego
Nowoczerkask
Nowoczerkask
Położenie na mapie Rosji
Mapa lokalizacyjna Rosji
Nowoczerkask
Nowoczerkask
Ziemia47°26′09″N 40°05′55″E/47,435833 40,098611
Strona internetowa
Portal Portal Rosja

HistoriaEdytuj

 
Nowoczerkask na początku XX w.

Miasto zostało założone w roku 1805 jako centrum administracyjne obwodu kozaków dońskich. Budową miasta kierowali ataman kozacki Matwiej Płatow i niderlandzki architekt François Sainte de Wollant.

W pierwszych miesiącach wojny domowej w Rosji Nowoczerkask był jednym z głównych ośrodków białych, to w tym mieście oraz w Rostowie nad Donem gen. Ławr Korniłow i gen. Michaił Aleksiejew rozpoczęli tworzenie Armii Ochotniczej[1]. Chcąc zniszczyć tę siłę w zarodku, rząd Lenina skierował nad Don zgrupowanie pod dowództwem Władimira Antonowa-Owsiejenki, co zmusiło białych do opuszczenia miasta w końcu lutego 1918 r.[2] Nowoczerkask znalazł się w granicach Dońskiej Republiki Radzieckiej, która przetrwała do maja tego samego roku[3]. Następnie, po obaleniu republiki wskutek antybolszewickiego powstania Kozaków, stał się stolicą Republiki Dońskiej. Został ostatecznie zajęty przez Armię Czerwoną 7 stycznia 1920 r.[4]

Podczas II wojny światowej miasto okupowane było przez wojska niemieckie od 24 lipca 1942 do 13 lutego 1943.

2 czerwca 1962 w miejscowych Zakładach Budowy Lokomotyw Elektrycznych (NEWZ) miał miejsce protest pracowników, związany z podwyżką cen żywności, który został krwawo stłumiony przez władze z użyciem armii[5][6].

OświataEdytuj

Polacy w NowoczerkaskuEdytuj

 
Kościół Wniebowzięcia NMP

Według danych carskich w 1897 w Nowoczerkasku mieszkało 190 Polaków, stanowiąc 0,37% miejskiej populacji[7]. W XIX w. tutejsze gimnazjum ukończył filozof Władysław Mieczysław Kozłowski. W XX w. studia na Dońskim Instytucie Politechnicznym w Nowoczerkasku podjęli Władysław Weryho i Józef Dubiski, a profesorem i dziekanem na uczelni był Antoni Rogiński.

W Nowoczerkasku urodzili się:

W latach 1902–1906 Polacy wznieśli kościół katolicki pw. Wniebowzięcia NMP(ros.), zaprojektowany przez Bronisława Brochwicza-Rogoyskiego.

Podczas II wojny światowej w 1941 w mieście przebywał Tadeusz Pióro.

Współcześnie, duży wpływ na życie wspólnoty lokalnej zgromadzonej wokół kościoła pw. Wniebowzięcia NMP w Nowoczerkasku miał Ks. Prałat dr Tomasz Wiosna (1969-2019), jedyny proboszcz katolicki, który był w tej parafii w najnowszych czasach na stałe (8 lat)[8] [9].

Miasta partnerskieEdytuj

PrzypisyEdytuj

  1. P. Kenez, Red Attack, White Resistance: Civil War in South Russia 1918, Washington DC: New Academia Publishing, 2004. ​ISBN 0-9744934-4-9​, s. 69.
  2. P. Kenez, Red Attack..., s. 95.
  3. P. Kenez, Red Attack..., s. 118.
  4. J. D. Smele, The "Russian" Civil Wars 1916-1926. Ten Years That Shook the World, Hurst&Company, London 2015, ​ISBN 978-1-84904-721-0​, s. 135.
  5. Taubman, William (2003), Khrushchev: The Man and His Era, s.519–523. W.W. Norton & Co., ​ISBN 978-0-393-32484-6
  6. Jacek Hugo-Bader: W rajskiej dolinie wśród zielska. 2010. ISBN 978-83-7536-117-9.
  7. Demoscope Weekly - Annex. Statistical indicators reference, www.demoscope.ru [dostęp 2018-04-11].
  8. Ks. Tomasz Wiosna spoczął na cmentarzu w..., katowice.gosc.pl [dostęp 2019-08-29].
  9. rozmowa z księdzem Tomkiem - YouTube, www.youtube.com [dostęp 2019-08-29] (pol.).