Nowy Świętów

wieś w województwie opolskim

Nowy Świętów (niem. Deutsch Wette[3]) – wieś w Polsce, położona w województwie opolskim, w powiecie nyskim, w gminie Głuchołazy[4][5]. Historycznie leży na Dolnym Śląsku, na ziemi nyskiej. Położona jest na terenie Płaskowyżu Głubczyckiego, będącego częścią Niziny Śląskiej. Przepływa przez nią rzeka Biała Głuchołaska.

Nowy Świętów
wieś
Ilustracja
Stacja kolejowa
Państwo  Polska
Województwo  opolskie
Powiat nyski
Gmina Głuchołazy
Wysokość 252–255 m n.p.m.
Liczba ludności (2016) 952[1]
Strefa numeracyjna 77
Kod pocztowy 48-340[2]
Tablice rejestracyjne ONY
SIMC 0494781
Położenie na mapie gminy Głuchołazy
Mapa lokalizacyjna gminy Głuchołazy
Nowy Świętów
Nowy Świętów
Położenie na mapie Polski
Mapa lokalizacyjna Polski
Nowy Świętów
Nowy Świętów
Położenie na mapie województwa opolskiego
Mapa lokalizacyjna województwa opolskiego
Nowy Świętów
Nowy Świętów
Położenie na mapie powiatu nyskiego
Mapa lokalizacyjna powiatu nyskiego
Nowy Świętów
Nowy Świętów
Ziemia50°22′25″N 17°21′36″E/50,373611 17,360000

Częścią wsi jest Komorów[4][5].

W latach 1975–1998 miejscowość należała administracyjnie do ówczesnego województwa opolskiego.

Według danych na 2011 wieś była zamieszkana przez 952 osoby[1].

GeografiaEdytuj

PołożenieEdytuj

Wieś jest położona w południowo-zachodniej Polsce, w województwie opolskim, około 6 km od granicy z Czechami, w zachodniej części Płaskowyżu Głubczyckiego. Należy do Euroregionu Pradziad[6]. Przez granice administracyjne wsi przepływa rzeka Biała Głuchołaska. Leży na wysokości 252–255 m n.p.m. Wieś wielodrożnicowa.

Środowisko naturalneEdytuj

W Nowym Świętowie panuje klimat umiarkowany ciepły. Średnia temperatura roczna wynosi +8,0 °C. Duże zróżnicowanie dotyczy termicznych pór roku. Średnie roczne opady atmosferyczne w rejonie Nowego Świętowa wynoszą 602 mm. Dominują wiatry zachodnie[7].

HistoriaEdytuj

Wieś kolonizacyjna, wymieniona została po raz pierwszy w 1300 jako Swetow thewtonicalis[8]. Z drugiej połowy XIII wieku pochodzi kościół parafialny Chrystusa Króla[9].

W 1664 Nowy Świętów był własnością rodu Duchze. Po śmierci ostatniego męskiego przedstawiciela rodziny, Jana Pawła Duchze, jego córka Sabina Jadwiga wniosła majątek w wianie pułkownikowi Franciszkowi Józefowi von Maubeuge. Maubeugowie byli właścicielami wsi do 1945. W 1937 należała do Rosemarie, Hansa Helmutha i Petera Bonifatiusa von Maubeuge. Funkcje kuratora pełnił Helmuth von Maubeuge. Majątek liczył 226 ha[10].

W latach 1945–1950 Nowy Świętów należał do województwa śląskiego, a od 1950 do województwa opolskiego.

ZabytkiEdytuj

 
Dwór
 
Kościół par. pw. Chrystusa Króla

Według rejestru Narodowego Instytutu Dziedzictwa na listę zabytków wpisane są[11]:

  • kościół par. pw. Chrystusa Króla, dawniej św. Małgorzaty, z końca XIII w., wzmiankowany po raz pierwszy w 1302 r. Przebudowany w 1419 r. Odbudowany po zniszczeniach wojny 30 letniej w 1638 r., został rozbudowany w 1938 r. Wieża pochodzi z 1719 r. Wystrój wnętrza jest barokowy.
  • dwór – pałac z XIX w.
  • spichrz, z XIX w., 1840 r., nie istnieje

inne obiekty:

  • pomnik upamiętniający śmierć milicjantki Alicji Zduńczyk (2.06.1926 – 05.08.1945), zamordowanej przez żołnierzy Armii Czerwonej, znajduje się przy szosie[12]
  • linia kolejowa z Nysy przez Nowy Świętów do Głuchołaz i Pokrzywnej (nr 333), którą wybudowano w 1875 roku i z Głuchołaz do Mikułowic (nr 343), a w 1876 powstało połączenie kolejowe Nowego Świętowa z Prudnikiem i Racławicami Śląskimi (nr 137). W XIX w. powstało też połączenie Nowy Świętów – Sławniowice, obecnie jest ono nieczynne.

GospodarkaEdytuj

Wieś ma charakter rolniczo-przemysłowy. Mieszkańcy to głównie pracownicy zakładów, rolnicy i emeryci. Wiejskie zakłady to: piekarnia, warsztat samochodowy, wytwórnia torebek papierowych, zakład produkujący palety do transportu. Funkcjonuje tu mała elektrownia wodna, jest poczta, stacja PKP i przystanek PKS. Działa jednostka OSP, KGW i Klub Sportowy Nowy Świętów. We wsi znajdują się trzy sklepy spożywczo-przemysłowe. Obiekty kulturalno-oświatowe to: szkoła podstawowa, przedszkole, świetlica i nowa biblioteka. Jest tu duży obiekt sportowy ze stadionem. Basen kąpielowy jest nieczynny i wymaga remontu.

TransportEdytuj

Transport drogowyEdytuj

Przez Nowy Świętów przebiega droga wojewódzka:

Transport kolejowyEdytuj

Nowy Świętów
Linia nr 137 Katowice – Legnica (127,228 km)
   
Nowy Las
odległość: 3,751 km
 
   Przełęk
odległość: 4,772 km
Linia nr 251 (D29-1971) Nowy Świętów – Sławniowice Nyskie (0,000 km)
 
odległość: 3,056 km
Linia nr 297 Nowy Świętów – Głuchołazy Zdrój (0,000 km)
 
odległość: 5,952 km

PrzypisyEdytuj

  1. a b GUS: Ludność – struktura według ekonomicznych grup wieku. Stan w dniu 31.03.2011 r.. [dostęp 2016-09-23].
  2. Oficjalny Spis Pocztowych Numerów Adresowych – Poczta Polska. „Spis numerów adresowych”, s. według indeksu nazw, 2013. Warszawa: Poczta Polska S.A.. 
  3. Rozporządzenie Ministrów: Administracji Publicznej i Ziem Odzyskanych z dnia 12 listopada 1946 r. o przywróceniu i ustaleniu urzędowych nazw miejscowości (M.P. z 1946 r. nr 142, poz. 262).
  4. a b Rozporządzenie Ministra Administracji i Cyfryzacji z dnia 13 grudnia 2012 r. w sprawie wykazu urzędowych nazw miejscowości i ich części (Dz.U. z 2013 r. poz. 200).
  5. a b GUS. Rejestr TERYT.
  6. Mapa interaktywna, emapy.com [dostęp 2020-11-05].
  7. Klimat: Nowy Świętów: Klimatogram, wykres temperatury, tabela klimatu – Climate-Data.org, pl.climate-data.org [dostęp 2020-11-05].
  8. Nowy Świętów, glucholazy.pl [dostęp 2020-11-05] (pol.).
  9. kościół parafialny pw. Chrystusa Króla, Nowy Świętów – Zabytek.pl, zabytek.pl [dostęp 2020-11-05] (pol.).
  10. Nowy Świętów, www.palaceslaska.pl [dostęp 2020-11-05].
  11. Rejestr zabytków nieruchomych woj. opolskiego. Narodowy Instytut Dziedzictwa. s. 61,62. [dostęp 2012-12-21].
  12. Krystyna Dubiel „Zapomniane mogiły” http://www.otonysa.pl/news.php?id=30573 [dostęp 2012-12-04].

Linki zewnętrzneEdytuj