Nowy Gierałtów

wieś w województwie dolnośląskim

Nowy Gierałtów (po 1945 Nowy Miłobądz[3], niem. Neu Gersdorf) – wieś w Polsce położona w województwie dolnośląskim, w powiecie kłodzkim, w gminie Stronie Śląskie.

Nowy Gierałtów
wieś
Ilustracja
Kościół św. Jana Chrzciciela w Nowym Gierałtowie
Państwo  Polska
Województwo  dolnośląskie
Powiat kłodzki
Gmina Stronie Śląskie
Wysokość 570-660[1] m n.p.m.
Liczba ludności (III 2011) 104[2]
Strefa numeracyjna 74
Kod pocztowy 57-550
Tablice rejestracyjne DKL
SIMC 0855612
Położenie na mapie gminy Stronie Śląskie
Mapa konturowa gminy Stronie Śląskie, u góry po prawej znajduje się punkt z opisem „Nowy Gierałtów”
Położenie na mapie Polski
Mapa konturowa Polski, na dole po lewej znajduje się punkt z opisem „Nowy Gierałtów”
Położenie na mapie województwa dolnośląskiego
Mapa konturowa województwa dolnośląskiego, na dole po prawej znajduje się punkt z opisem „Nowy Gierałtów”
Położenie na mapie powiatu kłodzkiego
Mapa konturowa powiatu kłodzkiego, blisko prawej krawiędzi nieco na dole znajduje się punkt z opisem „Nowy Gierałtów”
Ziemia50°17′39″N 16°59′02″E/50,294167 16,983889
Biała Lądecka w Nowym Gierałtowie

PołożenieEdytuj

Nowy Gierałtów to wieś łańcuchowa o długości około 4 km, położona jest w dolinie Białej Lądeckiej, pomiędzy Górami Złotymi a Bialskimi, we wschodniej części Ziemi Kłodzkiej, na wysokości około 570-660 m n.p.m.[1]

Podział administracyjnyEdytuj

W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa wałbrzyskiego.

HistoriaEdytuj

Nowy Gierałtów został założony w roku 1581 przez cesarskiego nadleśniczego Leonhardta von Veldhammera jako osada dla drwali[4]. W roku 1619 wzniesiono tu zachowany do dzisiaj kościół[5]. W 1684 roku Nowy Gierałtów został kupiony przez Michała von Althanna[4]. W XVIII wieku wzrosła rola warstwy rzemieślniczej, rozwijał się także lokalny handel, przemysł na terenie wsi reprezentowały młyny i tartaki[4]. W roku 1840 wieś należała do Marianny Orańskiej, były w niej wtedy: szkoła, tartak i dwa młyny wodne[5]. Nowy Gierałtów był wtedy przystankiem dla turystów i kuracjuszy udających się do Puszczy Jaworowej[5].
Po 1945 roku wieś została zasiedlona ale w niewielkim stopniu co wynikało to z trudnych warunków glebowo-klimatycznych, z małej ilości gruntów rolnych oraz z upadku lokalnego przemysłu. W 1998 roku na terenie wsi funkcjonowało tylko 19 gospodarstw, a z pracy w rolnictwie utrzymywało się 21% populacji[4].

ZabytkiEdytuj

Według rejestru Narodowego Instytutu Dziedzictwa na listę zabytków wpisany jest [6]:

  • kościół pw św. Jana Chrzciciela z 1619 r. Gruntownie przebudowany w roku 1715 i 1734. Stoi przy czerwonym szlaku turystycznym prowadzącym na Przełęcz Gierałtowską. Jest to budowla jednonawowa zakończona wielobocznym prezbiterium[5]. We wnętrzu zachowała się ambona z XVII wieku, chrzcielnica z początku XIX wieku i neobarokowy ołtarz z początku XX wieku, a także barokowe rzeźby[5].

Szlaki turystyczneEdytuj

Przez Nowy Gierałtów przechodzi   szlak turystyczny z Przełęczy Gierałtowskiej na Przełęcz Suchą[1].

Zobacz teżEdytuj

PrzypisyEdytuj

  1. a b c Słownik geografii turystycznej Sudetów. redakcja Marek Staffa. T. 16: Masyw Śnieżnika i Góry Bialskie. Warszawa: Wydawnictwo PTTK „Kraj”, 1993, s. 222-225. ISBN 83-7005-341-6.
  2. GUS: Ludność - struktura według ekonomicznych grup wieku. Stan w dniu 31.03.2011 r.
  3. Mapa WIG z 1947
  4. a b c d Dolny-Śląsk.org. [dostęp 2016-10-04].
  5. a b c d e Waldemar Brygier, Tomasz Dudziak: Ziemia Kłodzka. Pruszków: Oficyna Wydawnicza "Rewasz", 2010, s. 389, 390. ISBN 978-83-89188-95-3.
  6. Rejestr zabytków nieruchomych woj. dolnośląskiego. Narodowy Instytut Dziedzictwa. s. 83. [dostęp 29 sierpnia 2012].

BibliografiaEdytuj