Nunki

gwiazda w gwiazdozbiorze Strzelca

Nunki (Sigma Sagittarii, σ Sgr) – druga co do jasności gwiazda w gwiazdozbiorze Strzelca. Odległa od Słońca o około 228 lat świetlnych.

Nunki
σ Sagittarii
Ilustracja
Położenie gwiazdy w gwiazdozbiorze
Dane obserwacyjne (J2000)
Gwiazdozbiór Strzelec
Rektascensja 18h 55m 15,926s
Deklinacja −26° 17′ 48,21″
Paralaksa (π) 0,01432 ± 0,00029[1]
Odległość 227,8 ± 4,7 ly
69,8 ± 1,4 pc
Wielkość obserwowana 2,067 ± 0,005[1]m
Ruch własny (RA) 15,14 ± 0,29[1] mas/rok
Ruch własny (DEC) −53,43 ± 0,16[1] mas/rok
Prędkość radialna −11,2 ± 2,0[1] km/s
Charakterystyka fizyczna
Rodzaj gwiazdy gwiazda ciągu głównego
Typ widmowy B2 V
Masa 7 M[2]
Promień 5 R[2]
Wielkość absolutna −2,17[3]m
Jasność 3300[2] L
Prędkość obrotu >200[2] km/s
Temperatura ~20 000[2] K
Charakterystyka orbitalna
Krąży wokół Centrum Galaktyki
Półoś wielka 7170[3] pc
Mimośród 0,0259[3]
Alternatywne oznaczenia
Oznaczenie Flamsteeda: 34 Sgr
2MASS: J18551592-2617481
Cordoba Durchmusterung: CD−26°13595
Fundamentalny katalog gwiazd: FK5 706
Boss General Catalogue: GC 25941
Katalog Henry’ego Drapera: HD 175191
Katalog Hipparcosa: HIP 92855
Katalog jasnych gwiazd: HR 7121
SAO Star Catalog: SAO 187448
CPD-26°6590, CCDM 18552-2618

NazwaEdytuj

Tradycyjna nazwa gwiazdy, Nunki, wywodzi się z Babilonii i została odkryta na tablicy astronomicznej, „tablicy trzydziestu gwiazd”, odnalezionej przez archeologów[2][4]. Międzynarodowa Unia Astronomiczna w 2016 r. formalnie zatwierdziła użycie nazwy Nunki dla określenia tej gwiazdy[5].

Charakterystyka obserwacyjnaEdytuj

Jest to jasna gwiazda, jej obserwowana wielkość gwiazdowa to 2,05m, zaś absolutna wielkość gwiazdowa jest równa to −2,17m[3]. Jest położona blisko ekliptyki, w związku z czym bywa zakrywana przez Księżyc i planety. 17 listopada 1981 roku z Polski było widoczne zakrycie Nunki przez Wenus[6].

Charakterystyka fizycznaEdytuj

Jest to błękitna gwiazda ciągu głównego, należy do typu widmowego B. Temperatura fotosfery tej gwiazdy to ok. 20 000 K. Masa Nunki jest około 7 razy większa od masy Słońca, jej promień jest około pięć razy większy niż promień Słońca. W zakresie widzialnym gwiazda ta jest 630 razy jaśniejsza niż Słońce, ale ze względu na wysoką temperaturę wypromieniowuje znaczną część energii w zakresie ultrafioletu – w pełnym zakresie widma jest 3300 razy jaśniejsza niż Słońce. Gwiazda obraca się wokół osi ponad 100 razy szybciej niż Słońce, prędkość obrotu na równiku przekracza 200 km/s. Gwiazdy tego typu żyją krótko, przy tak dużej masie etap syntezy wodoru w hel w jądrze może trwać do 50 milionów lat. Nunki zakończy życie jako biały karzeł o dużej masie[2].

Zobacz teżEdytuj

PrzypisyEdytuj

  1. a b c d e Nunki w bazie SIMBAD (ang.)
  2. a b c d e f g Jim Kaler: Nunki (ang.). STARS. [dostęp 2016-08-17].
  3. a b c d Anderson E., Francis C: HIP 92855 (ang.). W: Extended Hipparcos Compilation (XHIP) [on-line]. VizieR, 2012. [dostęp 2018-02-13].
  4. Sagittarius, the Archer. W: Richard Hinckley Allen: Star Names Their Lore and Meaning. Dover: 1963, s. 358.
  5. Naming Stars. Międzynarodowa Unia Astronomiczna, 2017-11-19. [dostęp 2018-01-22].
  6. Marek Zawilski. Zakrycie gwiazdy σ Sgr przez Wenus w dniu 17 listopada 1981 r.. „Urania”. 7, 1981. ISSN 1689-6009.