ORP Ślązak (2015)

polska korweta patrolowa
Ten artykuł dotyczy ORP Ślązak (2015). Zobacz też: ORP Ślązak (ujednoznacznienie).

ORP Ślązak (241) – polska korweta patrolowa[2] zwodowana 2 lipca 2015 w Stoczni Marynarki Wojennej w Gdyni, budowana pierwotnie jako okręt prototypowy wielozadaniowych korwet projektu 621 według projektu opartego na koncepcji MEKO A-100.

ORP „Ślązak”
Ilustracja
Klasa korweta patrolowa
Projekt 621M
Historia
Stocznia Stocznia Marynarki Wojennej
Położenie stępki 28 listopada 2001
Wodowanie 2 lipca 2015
 Marynarka Wojenna
Wejście do służby 28 listopada 2019
Los okrętu w służbie
Dane taktyczno-techniczne
Wyporność pełna: 2200 ton
Długość 95,37 metra
Szerokość 13,3 metra
Zanurzenie 5.35 metra z pędnikiem
Napęd
CODAG: 2 x silniki Diesla MTU 12V 595 TE90 (3240 kW każdy)
turbina gazowa LM2500 (25 000 kW)
• dwa wały z dwoma 5-skrzydłowymi śrubami nastawnymi
• dziobowy pędnik azymutalny Schottel
Prędkość 30 węzłów
Zasięg 4500 Mm
Sensory
• system zarządzania walką TACTICOS
radar SMART-S Mk2 3D
system kierowania ogniem STING-EO Mk2
sonar nawigacyjno-ostrzegający L3 ELAC Nautic Vanguard
• głowica optoelektroniczna Thales Mirador
system IFF
• taktyczny system nawigacji lotniczej TACAN
• radary nawigacyjne
Uzbrojenie
• 1 armata OTO Melara Super Rapid L/62
• 2 armaty Marlin-WS kal. 30 mm
• 4 wkm kal. 12,7 mm
• 4 ppzr Grom
Wyposażenie
łódź abordażowa MK790
łódź robocza MK500[1]
Załoga 97

Zgodnie z założeniami Ministerstwa Obrony Narodowej zadaniami ORP „Ślązak” ma być zwalczanie celów nawodnych, powietrznych, mniejszych jednostek pływających i zagrożeń asymetrycznych, a także patrolowanie i ochrona torów podejściowych oraz morskich linii komunikacyjnych, eskortowanie i ochrona jednostek komercyjnych, kontrola morskich szlaków żeglugowych jako element sił wielonarodowych, zwalczanie piractwa i terroryzmu morskiego, współpraca z siłami specjalnymi w zakresie zabezpieczenia ich działań oraz udział w akcjach humanitarnych i ekologicznych[3][4].

BudowaEdytuj

 
Wodowanie i chrzest ORP „Ślązak” w 2015
 
„Ślązak” podczas prac wyposażeniowych w dawnej Stoczni Marynarki Wojennej w 2017

Umowę na budowę jednostki, która miała być okrętem wiodącym z serii planowanych 7 korwet wielozadaniowych projektu 621, podpisano 27 listopada 2001. Zdecydowano się skorzystać z gotowego projektu niemieckich okrętów typu MEKO A-100, w związku z tym wykupiono na nie licencję. Stępkę położono następnego dnia, 28 listopada 2001. Jednak w związku z ograniczeniem programu typoszeregu Gawron przez Ministerstwo Obrony Narodowej do jedynie jednej jednostki w grudniu 2002 oraz znaczącym ograniczeniem finansowania budowy okrętu prototypowego budowa okrętu napotkała trudności finansowe. Budowa okrętu nie mogła więc przebiegać w sposób terminowy[5].

W 2002 prace nie posuwały się naprzód. Zrezygnowano z opcji budowy kolejnych jednostek z serii, co oznaczało ograniczenie zamówienia wyłącznie do okrętu prototypowego, oraz dostosowano harmonogram budowy do stanu finansowego. Aby obniżyć koszt umowy, wyłączono z niej system dowodzenia i uzbrojenia oraz zakup turbiny gazowej (napędu jednostki). Miała zostać zakupiona po 2007. Do 2004 udało się wykonać niewielki procent prac nad kadłubem, ponieważ stocznia wdrożyła odpowiednią technologię spawania blach dopiero w 2005. Prace przyśpieszyły dopiero w 2006. Wykonano 5 z 10 bloków kadłuba i wyposażono je między innymi w silniki wysokoprężne, agregaty prądotwórcze, urządzenia sterowe czy pędnik azymutalny oraz wyłoniono dostawcę turbiny gazowej. W połowie marca 2009 zainstalowano turbinę gazową, a 16 września wykonano pierwsze wodowanie techniczne scalonego kadłuba bez nadbudówki. W 2009 minister obrony zdecydował się ograniczyć finansowanie projektu, a pod koniec grudnia sąd ogłosił upadłość Stoczni Marynarki Wojennej, co jeszcze bardziej spowolniło prace nad jednostką[5].

Brak znaczących postępów w budowie z powodu niewystarczającego finansowania spowodował, iż w lutym 2012 Prezes Rady Ministrów podjął decyzję o zamknięciu programu Gawron w całości i sprzedaży nieukończonego prototypu. W tym samym roku podjęto jednak decyzję o budowie na bazie kadłuba okrętu jednostki patrolowej o ograniczonych możliwościach bojowych. W lutym 2013 ponownie rozpoczęto negocjacje oraz podpisano aneks do pierwszej umowy z 2001 na ukończenie jednostki jednak nie w formie korwety wielozadaniowej, lecz okrętu patrolowego. Ostatecznie okręt w tej postaci został zwodowany 2 lipca 2015. Matką chrzestną okrętu została Maria Waga, wdowa po byłym dowódcy Marynarki Wojennej admirale Romualdzie Wadze. Planowano, że „Ślązak” zostanie przekazany odbiorcy do listopada 2016, jednak w 2016 ogłoszono kilkunastomiesięczne opóźnienie w jego budowie. W tym samym roku zamontowano główne uzbrojenie na „Ślązaku”, zaś w 2017 radary i dwa działa Marlin-WS[6]. W styczniu 2018 zawieszono prace nad budową jednostki, zaś w marcu 2018 okręt został przejęty z rąk syndyka upadłej już stoczni MW przez Inspektorat Uzbrojenia w celu dokończenia budowy w nowo utworzonej Stoczni Wojennej należącej do Polskiej Grupy Zbrojeniowej. W czerwcu 2018 podpisano umowę pomiędzy Inspektoratem Uzbrojenia a konsorcjum Polskiej Grupy Zbrojeniowej i PGZ Stoczni Wojennej na dokończenie budowy „Ślązaka” oraz przeprowadzenie prób okrętu i prób zdawczo-odbiorczych[5].

8 listopada 2019 PGZ SA i PGZ Stocznia Wojenna, po pomyślnym zakończeniu wszystkich testów oraz prób stoczniowych i morskich, przekazały korwetę patrolową „Ślązak” Marynarce Wojennej[7].

Skrócony opisEdytuj

Osobny artykuł: Korwety projektu 621.

Korweta patrolowa ORP „Ślązak” ma długość 95,37 m i wyporność pełną 2460 ton. Kadłub jednostki został wybudowany z cienkościennych arkuszy ulepszanej cieplnie stali DH36 o podwyższonej wytrzymałości na rozciąganie, spawanych elektrycznie metodą MAG, o grubości od 3 do 4 milimetrów. Pozwoliło to ograniczyć masę okrętu, jednak zachowując sztywność i wytrzymałość struktury kadłuba tak jak w jednostkach wykonanych z tradycyjnych materiałów[8].

Kadłub „Ślązaka” składa się z płaskich sekcji łączonych w przestrzenne, które z kolei tworzą dziesięć zasadniczych bloków okrętu. W zbliżony sposób zbudowana została nadbudówka okrętu, jednak w jej produkcji zastosowano też stal niemagnetyczną[8].

Kształt kadłuba ma klasyczny kształt, zbliżony do innych okrętów z rodziny MEKO A-100. W części dziobowej znajduje się bocznie spłaszczona gruszka hydrodynamiczna. Okręt zbudowano w technologii utrudniającej wykrycie przez radar[8][9].

Siłownia okrętowa zbudowana została w układzie napędowym CODAG, będącym połączeniem dwóch silników wysokoprężnych oraz turbiny gazowej, co daje możliwość poruszania się z prędkością około 30 węzłów i utrzymania zasięgu 4500 mil morskich. Napęd okrętu stanowią dwa silniki wysokoprężne MTU Friedrichshafen 12V 595 TE90 o mocy 4406 koni mechanicznych każdy oraz turbina gazowa GE/Avio LM 2500 o mocy 29920 KM[10]. Dodatkowo okręt wyposażony jest w dziobowy ster strumieniowy marki Schottel, co pozwala osiągnąć dużą manewrowość jednostki[10]. Silniki wysokoprężne i turbinę gazową umieszczono w ochronnych kapsułach dźwiękoszczelnych[8][9].

Źródłem energii elektrycznej są cztery zespoły prądotwórcze o mocy 600 kW każdy[11]. Dodatkowo okręt wyposażony jest w aktywne stabilizatory kołysań. Autonomiczność wynosi 30 dni, zaś zasięg maksymalny to 4500 mil morskich. Jednostkę wyposażono w lądowisko dla śmigłowców o masie do 10,6 ton, łódź abordażową MK 790 o długości 7,9 m, łódź roboczą MK500 oraz system uzupełniania zapasów na morzu zgodny z wymogami NATO[11].

Wyposażenie elektroniczneEdytuj

 
„Ślązak” widziany od rufy, widoczne jest lądowisko dla śmigłowca, zaś nad nim radar nawigacyjny, głowica optoelektronicza Thales Mirador oraz anteny systemu TACAN na tylnym maszcie

Korweta wyposażona jest w trójwspółrzędny radar obserwacji sytuacji nawodnej i powietrznej SMART-S Mk2 3D. Ta trójwspółrzędna stacja radiolokacyjna jest głównym źródłem informacji dla systemu zarządzania walką TACTICOS. Dodatkowo okręt wyposażony jest w radar kierowania ogniem STING-EO Mk2. Radar ten ma dodatkowo także śledzący układ optoelektroniczny. Układ ten jest zamontowany z lewej strony okrągłej anteny radiolokacyjnej i składa się z kolorowej kamery telewizyjnej, kamery telewizyjnej czarno-białej, kamery termowizyjnej oraz dalmierza laserowego[6].

„Ślązak” wyposażony jest w radar nawigacyjny działający w paśmie S, który jest zamontowany na przednim maszcie. Drugi radar nawigacyjny pracujący w paśmie X zamontowany jest na prawej burcie nadbudówki tuż przy lądowisku dla śmigłowca[6]. W tylnej części nadbudówki zamontowana jest głowica optoelektroniczna systemu Thales Mirador, przeznaczona do obserwacji i kierowania ogniem, zaś na tylnym maszcie ulokowany jest taktyczny system nawigacji lotniczej TACAN, który przeznaczony jest do automatycznego pomiaru azymutu i odległości statku powietrznego od okrętu[6]. Dodatkowo jednostka ma system identyfikacji swój-obcy[6]. Na tylnym maszcie zamontowano anteny łączności radiowej w paśmie UKF, zaś pomiędzy przednim a tylnym masztem znajduje się siatka dwóch szerokopasmowych anten łączności radiowej KF[6].

Okręt wyposażony jest także w sonar nawigacyjno-ostrzegający L3 ELAC Nautic Vanguard, przeznaczony do wykrywania i unikania przeszkód oraz min morskich[11].

UzbrojenieEdytuj

Głównym uzbrojeniem okrętu jest armata uniwersalna OTO Melara Super Rapid L/62 kalibru 76 mm, o szybkostrzelności wynoszącej 120 strzałów/min oraz zasięgu 16 kilometrów przy użyciu standardowej amunicji. Armata ta służy do zwalczania celów nawodnych i powietrznych[12][13]. Dodatkowo okręt uzbrojony jest w dwie armaty automatyczne Marlin-WS kalibru 30 mm, które przeznaczone są do rażenia celów nawodnych i powietrznych[12][14].

Uzbrojenie przeciwlotnicze stanowią cztery wyrzutnie pocisków przeciwlotniczych Grom. Są to pociski naprowadzane na podczerwień, umożliwiające rażenie celów powietrznych w odległości od 500 do 5500 metrów na pułapie wynoszącym od 10 do 3500 metrów[11][15].

Uzbrojenie to uzupełniają także cztery wielkokalibrowe karabiny maszynowe WKM-Bm kalibru 12,7 mm[11].

SłużbaEdytuj

 
Uroczystość pierwszego podniesienia bandery na korwecie „Ślązak”, 28 listopada 2018

28 listopada 2019, podczas uroczystości 101. rocznicy odtworzenia Marynarki Wojennej, po raz pierwszy podniesiono banderę wojenną na korwecie patrolowej ORP „Ślązak”[16][9]. Podniesienie bandery nastąpiło rozkazem nr 560 Dowódcy Generalnego Rodzajów Sił Zbrojnych „O wcieleniu korwety patrolowej „Ślązak” do składu sił Marynarki Wojennej”, zgodnie z którym rozkazał „w dniu 28 listopada 2019 r. podnieść banderę wojenną na korwecie patrolowej ORP „Ślązak” numer burtowy 241”[17]. Tym samym jednostka rozpoczęła służbę w składzie 3 Flotylli Okrętów w Dywizjonie Okrętów Bojowych[18]. Pierwszym dowódcą został kmdr ppor. Sebastian Kała[2].

W listopadzie 2020 korweta patrolowa ORP „Ślązak”, wraz z fregatą ORP „Gen. K. Pułaski”, okrętami ORP „Piorun” i ORP „Bielik”, wzięła udział w swoich pierwszych, międzynarodowych ćwiczeniach na wodach Bałtyku z okrętami Deutsche Marine: korwetami FGS „Erfurt”, FGS „Ludwigshafen” oraz zaopatrzeniowcem FGS „Donau”[19].

W dniach 14–16 grudnia 2020 „Ślązak” wraz z fregatą ORP „Gen. K. Pułaski” brał udział w krajowych manewrach Dywizjonu Okrętów Bojowych oraz jednostkami Dywizjonu Okrętów Wsparcia – okrętem ratowniczym ORP „Maćko” i holownikiem H-7. W ramach szkolenia załogi okrętów wykonały strzelania artyleryjskie do celów nawodnych, obronę przeciwawaryjną okrętu, m.in. przeciwdziałania pożarom oraz przebiciom kadłuba i przeprowadzenie ataku torpedowego, przy wsparciu śmigłowca SH-2G Super Seasprite z BLMW. Ćwiczebny atak torpedowy zrealizował ORP „Gen. K. Pułaski”[20].

DowódcyEdytuj

Zobacz teżEdytuj

PrzypisyEdytuj

  1. Próby morskie łodzi dla ORP Ślązak, m.gospodarkamorska.pl [dostęp 2020-07-09] (pol.).
  2. a b Uroczystość pierwszego podniesienia bandery na ORP Ślązak, Wojsko-Polskie.pl [dostęp 2019-11-29] (pol.).
  3. ORP „Ślązak”, Ministerstwo Obrony Narodowej.
  4. Uroczystość pierwszego podniesienia bandery na ORP Ślązak, Wojsko-Polskie.pl [dostęp 2021-02-06] (pol.).
  5. a b c "Ślązak", czyli jak nie budować okrętów - Defence24, www.defence24.pl [dostęp 2020-07-19].
  6. a b c d e f „Ślązak” otrzymuje radary bojowe. Budowa patrolowca trwa [FOTO] - Defence24, www.defence24.pl [dostęp 2020-07-19].
  7. Maksymilian Dura, „Ślązak” przekazany Marynarce Wojennej - Defence24, defence24.pl, 8 listopada 2019 [dostęp 2019-11-08] (pol.).
  8. a b c d Korweta patrolowa ORP Ślązak, Wydawnictwo militarne ZBIAM [dostęp 2021-02-06] (pol.).
  9. a b c d ORP „Ślązak” – taka korweta, jakie możliwości - Defence24, www.defence24.pl [dostęp 2021-02-06].
  10. a b Anna Sech, ORP Ślązak powrócił z Morza Północnego, 8 grudnia 2020.
  11. a b c d e ORP Ślązak przekazany, www.milmag.pl [dostęp 2021-02-06] (pol.).
  12. a b Miliony na uzbrojenie ORP Ślązak - Defence24, www.defence24.pl [dostęp 2021-02-06].
  13. OTO 76/62 SR, Dane ze strony producenta (Leonardo Defence Systems).
  14. MARLIN - WS, www.leonardocompany.com [dostęp 2021-02-06] (ang.).
  15. Zestawy przeciwpancerne, przeciwlotnicze i rakiety - Mesko, www.mesko.com.pl [dostęp 2021-02-06].
  16. ORP Ślązak już służy marynarzom, gov.pl [dostęp 2019-11-28].
  17. Maksymilian Dura, ORP „Ślązak” podnosi banderę, defence24, 29 listopada 2019 [dostęp 2019-11-29] (pol.).
  18. Dywizjon Okrętów Bojowych, Wojsko-Polskie.pl [dostęp 2020-07-20] (pol.).
  19. Pierwsze międzynarodowe ćwiczenia „Ślązaka”, polska-zbrojna.pl [dostęp 2020-12-01].
  20. Grudniowe manewry na wodach Zatoki Gdańskiej, polska-morska.pl [dostęp 2020-12-17].

BibliografiaEdytuj