Otwórz menu główne

Obserwatorium Astronomiczne UMK w Piwnicach

Obserwatorium Astronomiczne UMK w Piwnicach – ośrodek astronomiczny Uniwersytetu Mikołaja Kopernika w Piwnicach koło Torunia, kształcący studentów Wydziału Fizyki, Astronomii i Informatyki Stosowanej, a także służący obserwacji kosmosu, badaniom naukowym, popularyzacji wiedzy o wszechświecie.

Obserwatorium Astronomiczne UMK w Piwnicach
Ilustracja
Państwo  Polska
Województwo  kujawsko-pomorskie
Data założenia 1947
Dziedzina astronomia
Położenie na mapie gminy Łysomice
Mapa lokalizacyjna gminy Łysomice
Obserwatorium Astronomiczne UMK w Piwnicach
Obserwatorium Astronomiczne UMK w Piwnicach
Położenie na mapie Polski
Mapa lokalizacyjna Polski
Obserwatorium Astronomiczne UMK w Piwnicach
Obserwatorium Astronomiczne UMK w Piwnicach
Ziemia53°05′28″N 18°33′29″E/53,091111 18,558056
Strona internetowa
Astrograf Drapera sprowadzony do Piwnic z Harvard College Observatory w 1947 roku
Pawilon z teleskopem Schmidta-Cassegraina

Spis treści

HistoriaEdytuj

Obserwatorium założone zostało staraniem prof. Władysława Dziewulskiego i prof. Wilhelminy Iwanowskiej, pracowników naukowych toruńskiego uniwersytetu, a poprzednio Uniwersytetu Stefana Batorego w Wilnie. Wystąpili oni z apelem o pomoc w wyposażeniu tworzonej placówki. W 1947 roku uzyskali od Harvard College Observatory astrograf Drapera pochodzący z 1891 roku. Podjęto decyzję o zlokalizowaniu obserwatorium astronomicznego w miejscowości Piwnice, ok. 13 km na północ od Torunia. Pomiędzy Piwnicami a Toruniem znajduje się pas lasów, w tym rezerwat przyrody Las Piwnicki o obszarze ponad 37 ha, ograniczający wpływ miasta na obserwacje[1].

WyposażenieEdytuj

Centrum astronomii umieszczono w zabytkowym XIX-wiecznym dworze, a w otaczającym go parku jesienią 1947 roku rozpoczęto budowę pierwszego budynku z rozsuwaną kopułą. Kolejne pawilony kryjące teleskopy optyczne, umieszczone w kopułach z rozsuwanymi dachami zbudowano w latach 50. i 60. XX wieku[2].

Znalazły się w nich m.in.:

  • astrograf Henry'ego Drapera, najstarszy w Obserwatorium, wypożyczony Obserwatorium w Piwnicach na 100 lat z Obserwatorium Harvardzkiego, odrestaurowany w 2018 roku przez studentów pracowników i studentów działających w Pracowni Konserwacji Zabytków Metalowych (Wydziału Sztuk Pięknych UMK) Koło Naukowe Studentów Konserwacji i Restauracji Dzieł Sztuki UMK,Wydział Sztuk Pięknych UMK w Toruniu.

W latach późniejszych profil badawczy obserwatorium skoncentrował się na radioastronomii.

Z tego względu wybudowano w nim dwa radioteleskopy:

  • mniejszy z nich RT-3, o średnicy 15 m, został oddany do użytku w 1979,
  • większy RT4 Kopernik, o średnicy 32 m, oddano do użytku w 1994 (jest to największy radioteleskop w Europie Środkowej)[3].

Radioteleskop RT-4 doczekał się swojego własnego profilu na portalu Facebook, prowadzonego przez jego operatorów.

Obserwatorium udostępniane jest do zwiedzania, które koordynuje Fundacja Aleksandra Jabłońskiego.

Więcej informacji na temat zasad zwiedzania Obserwatorium można znaleźć na stronie internetowej Fundacji.

Wybrani pracownicyEdytuj

Wśród pracowników Obserwatorium Astronomicznego Uniwersytetu Mikołaja Kopernika warto wymienić następujących naukowców[4]:

  • profesor Władysław Dziewulski (1878–1962) – polski astronom, profesor USB w Wilnie, współzałożyciel Uniwersytetu Mikołaja Kopernika w Toruniu i Obserwatorium Astronomicznego w Piwnicach.
  • profesor Wilhelmina Iwanowska (1905–1999) – polska astronom i radioastronom, profesor Uniwersytetu Mikołaja Kopernika.

Od 2003 roku toruńskie Obserwatorium Astronomiczne realizuje unikatowy w skali świata projekt przeszukiwania nieba na częstotliwości 30 GHz w ramach programu Unii Europejskiej FARADAY.

GaleriaEdytuj

Zobacz teżEdytuj

PrzypisyEdytuj

BibliografiaEdytuj

Linki zewnętrzneEdytuj