Obserwatorium Astronomiczne UMK w Piwnicach

Obserwatorium Astronomiczne UMK w Piwnicach (formalnie Instytut Astronomii) – ośrodek astronomiczny Uniwersytetu Mikołaja Kopernika w Piwnicach koło Torunia, kształcący studentów Wydziału Fizyki, Astronomii i Informatyki Stosowanej, a także służący obserwacji kosmosu, badaniom naukowym, popularyzacji wiedzy o wszechświecie.

Obserwatorium Astronomiczne UMK w Piwnicach
Ilustracja
Państwo  Polska
Województwo  kujawsko-pomorskie
Data założenia 1947
Dziedzina astronomia
Położenie na mapie gminy Łysomice
Mapa lokalizacyjna gminy Łysomice
Obserwatorium Astronomiczne UMK w Piwnicach
Obserwatorium Astronomiczne UMK w Piwnicach
Położenie na mapie Polski
Mapa lokalizacyjna Polski
Obserwatorium Astronomiczne UMK w Piwnicach
Obserwatorium Astronomiczne UMK w Piwnicach
Ziemia53°05′28″N 18°33′29″E/53,091111 18,558056
Strona internetowa
Astrograf Drapera sprowadzony do Piwnic z Harvard College Observatory w 1947 roku
Pawilon z teleskopem Schmidta-Cassegraina

HistoriaEdytuj

Obserwatorium założone zostało staraniem prof. Władysława Dziewulskiego i prof. Wilhelminy Iwanowskiej, pracowników naukowych toruńskiego uniwersytetu, a poprzednio Uniwersytetu Stefana Batorego w Wilnie. Wystąpili oni z apelem o pomoc w wyposażeniu tworzonej placówki. W 1947 roku uzyskali od Harvard College Observatory astrograf Drapera pochodzący z 1891 roku. Podjęto decyzję o zlokalizowaniu obserwatorium astronomicznego w miejscowości Piwnice, ok. 13 km na północ od Torunia. Pomiędzy Piwnicami a Toruniem znajduje się pas lasów, w tym rezerwat przyrody Las Piwnicki o obszarze ponad 37 ha, ograniczający wpływ miasta na obserwacje[1]. Od 2003 roku Obserwatorium realizuje unikatowy w skali świata projekt przeszukiwania nieba na częstotliwości 30 GHz w ramach programu Unii Europejskiej FARADAY. Udostępniane jest ono do zwiedzania, które koordynuje Fundacja Aleksandra Jabłońskiego.

Od 1 października 2019 roku, zarządzeniem Rektora UMK, Obserwatorium Astronomiczne UMK funkcjonuje jako Instytut Astronomii[2].

WyposażenieEdytuj

Centrum astronomii umieszczono w zabytkowym XIX-wiecznym dworze, a w otaczającym go parku jesienią 1947 roku rozpoczęto budowę pierwszego budynku z rozsuwaną kopułą. Kolejne pawilony kryjące teleskopy optyczne, umieszczone w kopułach z rozsuwanymi dachami zbudowano w latach 50. i 60. XX wieku[3].

Znalazły się w nich m.in.:

Nazwa Uwagi
astrograf Henry'ego Drapera wypożyczony Obserwatorium na 100 lat z Obserwatorium Harvardzkiego, odrestaurowany w 2018 roku przez studentów pracowników i studentów działających w Pracowni Konserwacji Zabytków Metalowych (Wydziału Sztuk Pięknych UMK) Koło Naukowe Studentów Konserwacji i Restauracji Dzieł Sztuki UMK, Wydział Sztuk Pięknych UMK w Toruniu
teleskop Schmidta-Cassegraina największy w Polsce teleskop optyczny o średnicy lustra 90 cm
teleskop Cassegraina o średnicy 60 cm

W latach późniejszych profil badawczy obserwatorium skoncentrował się na radioastronomii. tego względu wybudowano w nim dwa radioteleskopy:

Nazwa Opis Uwagi
RT-3 ma 15 m średnicy, został oddany do użytku w 1979 roku
RT4 Kopernik ma 32 m średnicy, oddany do użytku w 1994 roku (jest to największy radioteleskop w Europie Środkowej)[4] radioteleskop RT-4 doczekał się swojego własnego profilu na portalu Facebook, prowadzonego przez jego operatorów.

Wybrani pracownicyEdytuj

Wśród pracowników Obserwatorium Astronomicznego warto wymienić następujących naukowców[5]:

GaleriaEdytuj

Zobacz teżEdytuj

PrzypisyEdytuj

BibliografiaEdytuj

Linki zewnętrzneEdytuj