Ocelot chilijski

Ocelot chilijski[8], kot górski[9], kodkod[9], kot chilijski[9] (Leopardus guigna) – gatunek drapieżnego ssaka z podrodziny kotów (Felinae) w obrębie rodziny kotowatych (Felidae). Jest najmniejszym kotowatym półkuli zachodniej.

Ocelot chilijski
Leopardus guigna[1]
(Molina, 1782)
Ilustracja
Systematyka
Domena

eukarionty

Królestwo

zwierzęta

Typ

strunowce

Podtyp

kręgowce

Gromada

ssaki

Podgromada

żyworodne

Infragromada

łożyskowce

Rząd

drapieżne

Rodzina

kotowate

Rodzaj

ocelot

Gatunek

ocelot chilijski

Synonimy
Podgatunki
  • L. g. guigna (Molina, 1782)
  • L. g. tigrillo (Schinz, 1844)[6]
Kategoria zagrożenia (CKGZ)[7]
Status iucn3.1 VU pl.svg
Zasięg występowania
Mapa występowania

TaksonomiaEdytuj

Gatunek po raz pierwszy zgodnie z zasadami nazewnictwa binominalnego opisał w 1782 roku hiszpańsko-chilijski przyrodnik Juan Ignacio Molina nadając mu nazwę Felis guigna[2]. Holotyp pochodził z Valdivia, w Chile[10].

Czasami umieszcany w rodzaju Oncifelis. Dane molekularne i morfologiczne wykazują, że L. guigna i L. geoffroyitaksonami siostrzanymi; analizy linii genetycznych mtDNA pokazują, że ich ostatni wspólny przodek występował około 2-3 mln lat temu[11]. Autorzy Illustrated Checklist of the Mammals of the World rozpoznają dwa podgatunki[11].

EtymologiaEdytuj

  • Leopardus: gr. λεοπαρδος leopardos „lampart, pantera”[12].
  • guigna: lokalna nazwa ocelota chilijskiego[13].
  • tigrillo: hiszp. tigrillo „ocelot”, od tigre „tygrys”; przyrostek zdrabniający -illo[13].

Zasięg występowaniaEdytuj

Ocelot chilijski występuje w południowo-zachodniej Ameryce Południowej zamieszkując w zależności od podgatunku[11]:

  • L. guigna guigna – południowe Chile i Argentyna.
  • L. guigna tigrillo – środkowe Chile.

MorfologiaEdytuj

Długość ciała 39–51 cm, ogona 19,5–25 cm; masa ciała dorosłych samców 1,7–3 kg, dorosłych samic 1,3–2,1 kg[14]. Mają sierść szarobrązową lub rdzawobrązową pokrytą małymi ciemnymi plamkami.

EkologiaEdytuj

Odżywiają się drobnymi gryzoniami, ptakami i gadami. Prowadzą nocny i okazjonalnie nadrzewny tryb życia.

Rozwój i życie kodkodów nie są do końca znane, jednak przypuszcza się, że w jednym miocie rodzi się od jednego do trzech młodych, a przeciętny osobnik żyje około 11 lat. Niewiele wiadomo o liczebności populacji tego gatunku, jednak przypuszcza się, że ze względu na karczowanie lasów może być gatunkiem zagrożonym. Jest chroniony zarówno w Chile jak i w Argentynie.

PrzypisyEdytuj

  1. Leopardus guigna, [w:] Integrated Taxonomic Information System [online] (ang.).
  2. a b G.I. Molina: Saggio sulla storia naturale del Chili. Bologna: Nella Stamperia de S. Tommaso d’ Aquino, 1782, s. 295. (wł.)
  3. H.R. Schinz: Systematisches Verzeichniss aller bis jetzt bekannten Säugethiere oder Synopsis Mammalium nach dem Cuvier’schen System. Cz. 1. Solothurn: Verlag von Jent und Bakmann, 1845, s. 470. (niem.)
  4. W.H. Osgood. The mammals of Chile. „Publication. Field Museum of Natural History”. Zoological Series. 30, s. 85, 1943 (ang.). 
  5. E.A. Artayeta. Nueva espécie zoológica de um felino recientemente classificado de La República Argentina. „Anales del Museo Nahuel Huapí”. 2, s. 109, 1950 (hiszp.). 
  6. Wilson Don E. & Reeder DeeAnn M. (red.) Leopardus guigni. w: Mammal Species of the World. A Taxonomic and Geographic Reference (Wyd. 3.) [on-line]. Johns Hopkins University Press, 2005. (ang.) [dostęp 29 sierpnia 2009]
  7. C. Napolitano i inni, Leopardus guigna, [w:] The IUCN Red List of Threatened Species 2015 [online], wersja 2021-3 [dostęp 2022-04-04] (ang.).
  8. Nazwy polskie za: W. Cichocki, A. Ważna, J. Cichocki, E. Rajska-Jurgiel, A. Jasiński & W. Bogdanowicz: Polskie nazewnictwo ssaków świata. Warszawa: Muzeum i Instytut Zoologii PAN, 2015, s. 136. ISBN 978-83-88147-15-9. (pol. • ang.)
  9. a b c Zwierzęta: encyklopedia ilustrowana. Warszawa: Wydawnictwo Naukowe PWN, 2005, s. 157. ISBN 83-01-14344-4.
  10. D.E. Wilson & D.M. Reeder (redaktorzy): Species Leopardus guigna. W: Mammal Species of the World. A Taxonomic and Geographic Reference (Wyd. 3) [on-line]. Johns Hopkins University Press, 2005. [dostęp 2022-04-04].
  11. a b c C.J. Burgin, D.E. Wilson, R.A. Mittermeier, A.B. Rylands, T.E. Lacher & W. Sechrest: Illustrated Checklist of the Mammals of the World. Cz. 2: Eulipotyphla to Carnivora. Barcelona: Lynx Edicions, 2020, s. 400. ISBN 978-84-16728-35-0. (ang.)
  12. T.S. Palmer. Index Generum Mammalium: a List of the Genera and Families of Mammals. „North American Fauna”. 23, s. 369, 1904 (ang.). 
  13. a b J. Nijhof: Carnivora (Vleesetende zoogdieren) (niderl.). paulvoorhaar.nl. [dostęp 2022-04-01].
  14. M.E. Sunquist & F.C. Sunquist: Family Felidae (Cats). W: D.E. Wilson & R.A. Mittermeier {redaktorzy): Handbook of the Mammals of the World. Cz. 1: Carnivores. Barcelona: Lynx Edicions, 2009, s. 147. ISBN 978-84-96553-49-1. (ang.)

BibliografiaEdytuj

  • Bartsch, R. 2001: Leopardus guigna (ang.). (On-line), Animal Diversity Web. [dostęp 2007-12-08].
  • Wilson Don E. & Reeder DeeAnn M. (red.) Leopardus guigni. w: Mammal Species of the World. A Taxonomic and Geographic Reference (Wyd. 3.) [on-line]. Johns Hopkins University Press, 2005. (ang.) [dostęp 2005]