Otwórz menu główne

Oczarowate (Hamamelidaceae R. Br. in Abel ) – rodzina roślin obejmująca 26 rodzajów z około 86 gatunkami[2]. Występują one w rozproszeniu na obszarach pod wpływem klimatu tropikalnego i umiarkowanego, głównie na wschodnich i południowo-wschodnich krańcach Azji, poza tym w Ameryce Środkowej, wschodniej części Ameryki Północnej i wschodniej części Afryki[1]. Mają duże znaczenie jako rośliny ozdobne, zwłaszcza przedstawiciele rodzajów leszczynowiec i oczar. Cenionego w meblarstwie drewna dostarczają rośliny z rodzajów Distylium i Exbucklandia. Oczar wirginijski jest rośliną leczniczą[2].

Oczarowate
Ilustracja
Hamamelis virginiana
Systematyka[1]
Domena eukarionty
Królestwo rośliny
Klad rośliny naczyniowe
Klad rośliny nasienne
Klasa okrytonasienne
Rząd skalnicowce
Rodzina oczarowate
Nazwa systematyczna
Hamamelidaceae R. Br. in Abel
Narr. Journey China: 374. Aug 1818
Mapa zasięgu
Oczarowate: zasięg występowania na mapie

MorfologiaEdytuj

 
Kwiaty Hamamelis × intermedia 'Angelly'
 
Kwiatostan Fothergilla gardenii
 
Kwiatostan Sinowilsonia henryi
 
Kwiatostan Corylopsis sinensis
Pokrój
Drzewa i krzewy[2].
Liście
Zimozielone lub zrzucane na zimę. Najczęściej skrętoległe, rzadko naprzeciwległe lub niemal naprzeciwległe. Liście ogonkowe z parą lub pojedynczym przylistkiem u nasady. Blaszka niepodzielona i pierzasto użyłkowana, rzadziej trójklapowe i dłoniasto użyłkowane[2].
Kwiaty
Skupione w szczytowe lub wyrastające w kątach liści różne typy kwiatostanów: kłosy i główki, rzadziej grona i wiechy. Kwiaty jedno- lub obupłciowe, wsparte przysadkami. Zwykle promieniste (grzbieciste tylko u Rhodoleia). Dno kwiatowe różne – płytko lub silnie wgłębione. Działki kielicha w liczbie czterech lub pięciu, czasem całkiem zredukowane. Jeśli obecne to zwykle trwałe. Płatki korony często nieobecne lub wydłużone taśmowato w liczbie czterech lub pięciu. Pręciki są cztery, jest ich pięć lub wiele, w ostatnim przypadku zwykle w dwóch okółkach, z których wewnętrzny to płonne prątniczki. Zalążnia dolna do górnej, powstaje z dwóch owocolistków, które na szczycie są wolne i każdy zwieńczony jest własną szyjką słupka i znamieniem[2].
Owoce
Skórzaste lub drewniejące torebki otwierające się dwiema lub czterema klapami, zawierające nasiona, czasem oskrzydlone[2].

SystematykaEdytuj

Pozycja rodziny według Angiosperm Phylogeny Website (aktualizowany system APG IV z 2016)

Oczarowate tworzą grupę siostrzaną dla rodzin grujecznikowatych i Daphniphyllaceae, wraz z którymi wchodzą w skład rzędu skalnicowców[1].

Powiązania filogenetyczne rodziny w obrębie rzędu skalnicowców:

skalnicowce

Peridiscaceae





piwoniowate Paeoniaceae




altyngiowate Altingiaceae




oczarowate Hamamelidaceae




grujecznikowate Cercidiphyllaceae



Daphniphyllaceae









gruboszowate Crassulaceae




Aphanopetalaceae




Tetracarpaeaceae




Penthoraceae



wodnikowate Haloragaceae








iteowate Iteaceae




agrestowate Grossulariaceae



skalnicowate Saxifragaceae







Pozycja w systemie Reveala (1994-1999)

Gromada okrytonasienne (Magnoliophyta Cronquist), podgromada Magnoliophytina Frohne & U. Jensen ex Reveal, klasa Rosopsida Batsch, podklasa oczarowe Takht., nadrząd Hamamelidanae Takht., rząd oczarowce (Hamamelidales Griseb.), rodzina oczarowate (Hamamelidaceae R. Br. in Abel)[3].

Podział rodziny[1][3]:

PrzypisyEdytuj

  1. a b c d Stevens P.F.: Angiosperm Phylogeny Website (ang.). 2001–. [dostęp 2017-08-01].
  2. a b c d e f Maarten J. M. Christenhusz,‎ Michael F. Fay,‎ Mark W. Chase: Plants of the World: An Illustrated Encyclopedia of Vascular Plants. Richmond, Chicago: Kew Publishing, The University of Chicago Press, 2017, s. 234-235. ISBN 978-1-84246-634-6.
  3. a b Crescent Bloom: Hamamelidaceae (ang.). The Compleat Botanica. [dostęp 2009-07-08].