Otwórz menu główne

Ogórecznikowce (Boraginales) – rząd roślin okrytonasiennych z kladu astrowych. Obejmuje ponad 3 tysiące gatunków grupowanych w 150 rodzajów[1]. Tradycyjnie dzielone były one na ogół na dwie rodziny – faceliowatych Hydrophyllaceae i ogórecznikowatych Boraginaceae[3][4]. Po odkryciu wzajemnego zagnieżdżenia zaliczanych do tych rodzin roślin traktowane były jako szeroko ujmowana rodzina ogórecznikowatych, której pozycja systematyczna pozostawała niejasna jeszcze w systemie APG III z 2009[4]. Po ustaleniu jej siostrzanej pozycji w stosunku do jasnotowców Lamiales klasyfikacja roślin wewnątrz tego rzędu stała się przedmiotem sporu na etapie ustalania systemu APG IV. Część ekspertów uznaje za celowe wyróżnienie tu co najmniej 8 różnych rodzin[1][4], a część łączy je wszystkie w jedną rodzinę nadając poszczególnym grupom rangę plemion[5].

Ogórecznikowce
Ilustracja
Ogórecznik lekarski
Systematyka[1]
Domena eukarionty
Królestwo rośliny
Klad rośliny naczyniowe
Klad Euphyllophyta
Klad rośliny nasienne
Klasa okrytonasienne
Klad astrowe
Rząd ogórecznikowce
Nazwa systematyczna
Boraginales Juss. ex Bercht. & J. Presl
Přir. Rostlin: 244. Jan-Apr 1820[2]
Typ nomenklatoryczny
Borago L. – Boraginaceae[2]

MorfologiaEdytuj

Większość ogórecznikowców to rośliny zielne[1]. Liście mają najczęściej skrętoległe, przynajmniej w górnej części pędu. Pędy okryte są sztywnymi, szorstkimi włoskami, u nasady często wzmocnione cystolitami[5]. Kwiaty zebrane są w kwiatostany typu skrętek. Zalążnia powstaje na ogół tylko z dwóch owocolistków. Zalążki zwrócone są ku górze[3].

SystematykaEdytuj

Pozycja systematyczna rzędu według APweb (aktualizowany system APG IV z 2016)[1]

Jeden z rzędów z grupy astrowych roślin okrytonasiennych. Grupa siostrzana dla jasnotowców Lamiales.


dereniowce Cornales




wrzosowce Ericales





?

Icacinales


?

Vahliales



Metteniusales




gariowce Garryales




goryczkowce Gentianales




psiankowce Solanales




ogórecznikowce Boraginales



jasnotowce Lamiales










ostrokrzewowce Aquifoliales




astrowce Asterales




twardziczkowce Escalloniales




Bruniales




selerowce Apiales




Paracryphiales



szczeciowce Dipsacales











Podział według systemu APG IV z 2016[6]

Jedna rodzina – ogórecznikowate Boraginaceae[5].

Podział według APweb[1]

W obrębie rzędu wyróżnianych jest 9 rodzin[1]. Podział rzędu na rodziny zaproponowany został przez ekspertów zebranych w The Boraginales Working Group w 2015. Przyjęty został i opublikowany na Angiosperm Phylogeny Website, ale też przez Global Genome Initiative (GGI), w Genera of Flowering Plants (Klaus Kubitzki i in.)[4]. Odrzucony jednak został w systemie APG IV w ramach szerokich konsultacji, co spowodowało konflikt w środowisku[4].

ogórecznikowce


Codonaceae




Wellstediaceae



Boraginaceaeogórecznikowate






Hydrophyllaceaefaceliowate




Namaceae




Heliotropiaceae




Cordiaceae



Ehretiaceae







+ incertae sedis: Lennoaceae

PrzypisyEdytuj

  1. a b c d e f g P.F. Stevens: Angiosperm Phylogeny Website (ang.). 2001–. [dostęp 2018-12-25].
  2. a b James L. Reveal: Indices Nominum Supragenericorum Plantarum Vascularium – B. University of Maryland. [dostęp 2018-12-25].
  3. a b Wielka Encyklopedia Przyrody. Rośliny kwiatowe 2. Warszawa: Muza SA, 1998, s. 211. ISBN 83-7079-779-2.
  4. a b c d e Cole TCH.. Angiosperm Phylogeny Group (APG) in jeopardy – Where have the flowers gone?. „PeerJ PrePrints 3:e1517”, 2015. 
  5. a b c Maarten J. M. Christenhusz,‎ Michael F. Fay,‎ Mark W. Chase: Plants of the World: An Illustrated Encyclopedia of Vascular Plants. Richmond, Chicago: Kew Publishing, The University of Chicago Press, 2017, s. 529-532. ISBN 978-1-84246-634-6.
  6. The Angiosperm Phylogeny Group. An update of the Angiosperm Phylogeny Group classification for the orders and families of flowering plants: APG IV. „Botanical Journal of the Linnean Society”. 181, 1, s. 1–20, 2016. DOI: 10.1111/boj.12385.