Ten artykuł dotyczy płonącego stosu. Zobacz też: inne znaczenia tego słowa.

Ogniskopłonący stos, najczęściej z drewna lub innej substancji łatwopalnej. Używane do ogrzewania i gotowania, pełni rolę miejsca spotkań towarzyskich, służy także do spalania odpadów roślinnych na działkach i przydomowych ogródkach, np. gałęzi, liści.

HistoriaEdytuj

PrehistoriaEdytuj

Analizy spalonych kości antylopy z jaskiń w Swartkrans w RPA potwierdzają, że Paranthropus robustus i Homo erectus rozpalali ogniska już około 1,6 miliona lat temu[1]. Stanowisko archeologiczne w jaskini Wonderwerk, na skraju pustyni Kalahari, zostały nazwane najstarszym znanym kontrolowanym ogniem[2]. Analiza mikroskopowa popiołu roślinnego i zwęglonych fragmentów kości sugeruje, że materiały w jaskini nie były ogrzewane powyżej około 704°C. Jest to zgodne ze wstępnymi ustaleniami, że do palenia wykorzystywano trawę, krzewy i liście, a takie paliwo nie wytwarzałoby gorętszych płomieni. Dane sugerują, że ludzie mogli gotować posiłki przy ognisku już od pierwszego pojawienia się Homo erectus 1,9 miliona lat temu[3].

Ludzie pierwotni wykorzystywali je do ogrzewania, oświetlania, przyrządzania potraw oraz odstraszania niebezpiecznych zwierząt. Taką rolę pełni i dziś podczas wypraw w dzicz. Ognisko odegrało ważną rolę w ewolucji i historii człowieka.

Ogniska obecnieEdytuj

W dzisiejszych czasach[kiedy?] ogniska są miejscem spotkań towarzyskich, szczególnie u młodzieży i w ruchach harcerskich, które traktują ognisko jako ważny element obrzędowości. Ognisko (watra) jest też symbolem ruchu wędrowniczego.

Zgodnie z obowiązującymi przepisami (Rozporządzenie Min. Spraw Wewn. i Adm. z 7 czerwca 2010, § 40 ust. 1), ognisk nie wolno rozpalać w lasach, na łąkach i torfowiskach ani w odległości mniejszej niż 100 metrów od ściany lasu (wyjątkiem są miejsca, wyznaczone do tego celu przez właściciela lub zarządcę lasu).

BezpieczeństwoEdytuj

Przygotowując podłoże pod ogień, należy je dokładnie oczyścić i wyrównać, a po zakończeniu ognisko obficie polać wodą i zasypać ziemią. Ognisko przez cały czas musi być pod nadzorem.

Zobacz teżEdytuj

PrzypisyEdytuj

  1. first campfire discovered [dostęp 2020-07-25] (ang.).
  2. oldest controlled fire [dostęp 2020-07-25] [zarchiwizowane z adresu 2012-06-01] (ang.).
  3. History Of Fire Milestone, One Million Years Old, Discovered In Homo Erectus’ Wonderwerk Cave [dostęp 2020-07-25] (ang.).

BibliografiaEdytuj

  • Rozporządzenie Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 7 czerwca 2010 r. w sprawie ochrony przeciwpożarowej budynków, innych obiektów budowlanych i terenów – Dz.U. z 2010 r. nr 109, poz. 719