Okopy (województwo podlaskie)

wieś w województwie podlaskim
Ten artykuł dotyczy wsi w województwie podlaskim. Zobacz też: inne miejscowości o tej nazwie.

Okopywieś w Polsce położona w województwie podlaskim, w powiecie sokólskim, w gminie Suchowola[2].

Artykuł 53°35′16″N, 23°09′07″E
- błąd 38 m
WD 53°35'16"N, 23°9'7"E
- błąd 38 m
Odległość 4 m
Okopy
wieś
Państwo  Polska
Województwo  podlaskie
Powiat sokólski
Gmina Suchowola
Strefa numeracyjna 85
Kod pocztowy 16-150[1]
Tablice rejestracyjne BSK
SIMC 0041163[2]
Położenie na mapie gminy Suchowola
Mapa konturowa gminy Suchowola, blisko centrum na prawo znajduje się punkt z opisem „Okopy”
Położenie na mapie Polski
Mapa konturowa Polski, u góry po prawej znajduje się punkt z opisem „Okopy”
Położenie na mapie województwa podlaskiego
Mapa konturowa województwa podlaskiego, blisko centrum na prawo u góry znajduje się punkt z opisem „Okopy”
Położenie na mapie powiatu sokólskiego
Mapa konturowa powiatu sokólskiego, u góry po lewej znajduje się punkt z opisem „Okopy”
Ziemia53°35′16″N 23°09′07″E/53,587778 23,151944

Wieś znana jest jako miejsce urodzenia błogosławionego księdza Jerzego Popiełuszki[3].

HistoriaEdytuj

Wieś powstała w XVI wieku w czasie zasiedlania Puszczy Nowodworskiej, należała do ekonomii grodzieńskiej. Nazwa wsi odnosi się do kurhanów średniowiecznych, zwanych przez miejscową ludność okopami.

W końcu XVIII wieku była to wieś królewska ekonomii grodzieńskiej położona w powiecie grodzieńskim województwa trockiego Wielkiego Księstwa Litewskiego[4].

W latach 1975–1998 miejscowość położona była w województwie białostockim.

22 grudnia 2020 r. w Warszawie odbyło się spotkanie poświęcone budowie muzeum błogosławionego księdza Jerzego Popiełuszki w Okopach, którego celem będzie gromadzenie, przechowywanie, opracowanie i udostępnianie materiałów związanych z życiem działalnością i spuścizną błogosławionego księdza Jerzego Popiełuszki oraz prowadzenie badań naukowych i działań edukacyjnych poświęconych życiu kapłana. Wziął w nim udział wicepremier Jarosław Kaczyński.[5]

ZabytkiEdytuj

  • Dom, w którym urodził się ks. Jerzy Popiełuszko
  • Pomnikgłaz z tablicą poświęconą księdzu Jerzemu oraz kapliczka
  • Duży, drewniany krzyż
  • Duży pomnik upamiętniający II wojnę światową znajdujący się za domem ks. J. Popiełuszki
  • Dwa kurhany w pobliżu wsi oraz kilka zabytkowych krzyży wotywnych

InneEdytuj

Najstarsze pokolenie mieszkańców wsi Okopy i jej okolic w codziennych kontaktach używa gwary języka białoruskiego z naleciałościami zapożyczonymi z języka polskiego[6] - regionalnej gwary wschodniej Białostocczyzny, w której język polski ulega wpływom naszych wschodnich sąsiadów, występującej również na terenie gminy Suchowola[7]. W opracowaniach dotyczących biografii księdza Jerzego Popiełuszki można spotkać się z różnymi nazwami tego dialektu, takimi jak: podlaska gwara białoruska[8], polsko-białoruski dialekt[9], bądź język polski, ale z dużymi białoruskimi naleciałościami[10]. Sami mieszkańcy wsi określają swój język mianem prostego (będącego samodzielnym historycznym językiem Wielkiego Księstwa Litewskiego, którego zasięg w dużym stopniu pokrywał się z granicami WKL[11]) bądź tutejszego[9][12][13]. Z perspektywy dialektologicznej nazywani są oni terminem białoruskojęzycznych katolików bądź Białorusinami Sokólszczyzny[14][13]. Mimo to nie wykształcili oni białoruskiej świadomości narodowej i w pełni utożsamiają się z narodem polskim. Pojęcie polskości w tym przypadku stało się synonimem katolicyzmu. Więź religijna białoruskojęzycznych mieszkańców wsi Okopy, jak i jej okolic okazała się silniejsza od więzi językowej i dlatego zdecydowała o włączeniu się tej społeczności w skład polskiej wspólnoty narodowej[15]. Współcześnie, wspomnianą powyżej, białoruską gwarę mieszkańców wsi Okopy uznać należy za pozostającą na granicy wymarcia, gdyż umiejętność posługiwania się nią ograniczona jest do grupy osób w podeszłym wieku i nie jest ona przekazywana młodszym pokoleniom[16][17].

Zobacz teżEdytuj

BibliografiaEdytuj

  • Izabela Walijewska: Haworym pa prostu. Słowniczek gwary gminy Suchowola. Suchowola: Gminny Ośrodek Kultury, Sportu i Turystyki w Suchowoli, 2012.

PrzypisyEdytuj

  1. Oficjalny Spis Pocztowych Numerów Adresowych. Poczta Polska S.A., lipiec 2015. s. 845. [dostęp 2015-10-22].
  2. a b Rozporządzenie Ministra Administracji i Cyfryzacji z dnia 13 grudnia 2012 r. w sprawie wykazu urzędowych nazw miejscowości i ich części. „Dziennik Ustaw”. Nr 29, poz. 200, s. 1461, 2013-02-13. Kancelaria Prezesa Rady Ministrów. ISSN 0867-3411. [dostęp 2015-10-22]. 
  3. Gabriel Bartoszewski: Kalendarium życia sługi Bożego ks. Jerzego Popiełuszki. Centrum Opatrzności Bożej, 2010-03-20. [dostęp 2015-10-22].
  4. Вялікі гістарычны атлас Беларусі Т.2, Mińsk 2013, s. 96.
  5. Sokolka.eu. Internetowa, Delegacja z Suchowoli spotkała się z Jarosławem Kaczyńskim, https://isokolka.eu/suchowola/36703-delegacja-z-suchowoli-spotkala-sie-z-jaroslawem-kaczynskim, [dostęp 2020-12-23] (pol.).
  6. Mariusz Derecki: Okopy księdza Jerzego Popiełuszki. W: Mapa Kultury [on-line]. Narodowe Centrum Kultury, 2011-12-12. [dostęp 2015-10-22].
  7. Piotr Znaniecki, Po prostemu, po swojemu, czyli nasza mowa, https://sokolka.pl/2020/09/24/po-prostemu-po-swojemu-czyli-nasza-mowa/, [dostęp 2020-12-17] (pol.).
  8. Popiełuszko bohaterem Białorusinów. Wilnoteka.lt, 2017-03-31. [dostęp 2018-07-03].
  9. a b Przemysław Waingertner: Rocznica męczeńskiej śmierci bł. ks. Jerzego. W: Tygodnik Solidarność [on-line]. Niezależny Samorządny Związek Zawodowy „Solidarność”. [dostęp 2015-10-22].
  10. Konstanty Juliański: Rodzinne Okopy. INTERIA.PL S.A., 2009-10-14. [dostęp 2015-10-21].
  11. Jerzy Chmielewski, To język Wielkiego Księstwa Litewskiego, Czasopis, ISSN 1230-1876, nr 12 (341), grudzień 2020, s. 4,5, https://czasopis.pl/wp-content/uploads/2020/12/ZmiestCz12_2020.pdf.
  12. Krzysztof Goss. To nasz język regionalny. Rozmowa z Marzeną Kalinowską. „Czasopis”. 5 (286), s. 18, maj 2015. Stowarzyszenie Dziennikarzy Białoruskich. ISSN 1230-1876. [dostęp 2015-10-25]. 
  13. a b Dokumenty i komentarze dotyczące miejscowości w gminach. W: Jarosław Janowicz: Likwidacja oficjalnego nazewnictwa miejscowości Białostocczyzny pochodzenia białoruskiego przez administrację rządową w latach 1921–2004. Dokumenty. Komentarze. Białystok: Scripta Manent, 2004. ISBN 83-919340-1-2.
  14. Dorota Wysocka. Białorusini Sokólszczyzny – gdzież są?. „Przegląd Prawosławny”. 3 (273), marzec 2008. Fundacja im. Księcia Konstantego Ostrogskiego. ISSN 1230-1078. [dostęp 2016-01-24]. 
  15. Włodzimierz Pawluczuk, Światopogląd jednostki w warunkach rozpadu społeczności tradycyjnej, Warszawa 1972, s. 40–42.
  16. Stanisław Glinka: Atlas gwar wschodniosłowiańskich Białostocczyzny. Wrocław, Warszawa, Kraków, Gdańsk: Zakład Narodowy imienia Ossolińskich, 1980, s. 40. [dostęp 2016-01-24].
  17. Stanisław Glinka, Granica językowa i przykłady zróżnicowania fonetycznego gwar białoruskich Białostocczyzny, „Sprawozdania z Prac Naukowych Wydziału Nauk Społecznych” 1960, s. 5.