Otwórz menu główne

Okręty podwodne typu UC III

typ okrętu podwodnego niemieckiej Cesarskiej Marynarki Wojennej

Okręty podwodne typu UC IIIniemieckie podwodne stawiacze min z końca I wojny światowej. W latach 1917-1918 w stoczniach Blohm & Voss w Hamburgu, Kaiserliche Werft w Gdańsku i AG Weser w Bremie rozpoczęto budowę kilkudziesięciu okrętów tego typu, z których ukończono 25 jednostek. 16 z nich zdążyło wejść do służby w Kaiserliche Marine przed podpisaniem rozejmu w Compiègne, jednak nie odniosły żadnych sukcesów. Po wojnie dwa okręty – SM UC-90 i SM UC-99 – trafiły pod banderę Japońskiej Cesarskiej Marynarki Wojennej, zaś pozostałe zostały przyznane Wielkiej Brytanii, Francji, Włochom i USA. Nieukończone jednostki zostały zezłomowane na pochylniach.

Okręty podwodne typu UC III
Ilustracja
Rodzaj okrętu podwodny stawiacz min
Kraj budowy  Cesarstwo Niemieckie
Projekt 41a
Stocznia Blohm & Voss, Hamburg
Kaiserliche Werft, Gdańsk
AG Weser, Brema
Zbudowane 25
Użytkownicy  Kaiserliche Marine
 Nippon Kaigun
Typ poprzedzający UC II
Służba w latach 1918-1921
Uzbrojenie:
14 min UC/200
1 działo kal. 105 mm L/45 (lub kal. 88 mm L/30)
torped
Wyrzutnie torpedowe:
• rufowe
• zewnętrzne

1 x 500 mm
2 x 500 mm
Wyrzutnie min 6
Załoga 32 oficerów i marynarzy
Wyporność:
• na powierzchni 474-511 ton
• w zanurzeniu 560-582 tony
Rodzaj kadłuba dwukadłubowy
Zanurzenie testowe 75 m
Długość 56,1-57,1 m
Szerokość 5,54 m
Zanurzenie 3,66-3,77 m
Napęd:
2 silniki wysokoprężne o łącznej mocy 580-600 KM
2 silniki elektryczne o łącznej mocy 770 KM
2 śruby
Prędkość:
• na powierzchni
• w zanurzeniu

11,5 węzła
6,6 węzła
Zasięg:
• na powierzchni 9 850 Mm przy prędkości 7 węzłów
• w zanurzeniu 40 Mm przy prędkości 4,5 węzła

Spis treści

Projekt i budowaEdytuj

Podwodne stawiacze min typu UC III były nieco ulepszoną wersją jednostek typu UC II, zaprojektowaną w celu uzupełnienia wojennych strat tych ostatnich i likwidacji wad zauważonych podczas eksploatacji (numer projektu 41a, nadany przez Inspektorat U-Bootów)[1][2]. Nieznacznie zwiększono wymiary, wyporność i moc układu napędowego, zwiększono liczbę członków załogi, zainstalowano działo pokładowe o większym kalibrze (105 mm), zwiększono dopuszczalną głębokość zanurzenia do 75 metrów, skrócono czas alarmowego zanurzenia do 15 sekund, zmniejszono natomiast ilość przewożonych min do 14 sztuk[2][3].

W czerwcu 1917 roku marynarka zamówiła I serię okrętów typu UC III w liczbie 39 jednostek, w ramach wojennego programu rozbudowy floty (UC-80UC-118)[4][5]. Kolejna seria 36 okrętów (UC-119UC-152) została zamówiona 17 grudnia 1917 roku[2][6]. Ostatnie, całkowicie niezrealizowane zamówienie na jednostki typu UC III złożono w czerwcu 1918 roku, a opiewało ono na 40 kolejnych okrętów (UC-153UC-192)[2][6]. Łącznie zamówiono 114 jednostek tego typu, jednak do zakończenia działań wojennych rozpoczęto budowę jedynie 59 okrętów[6][7][a].

Okręty zamówiono w trzech stoczniach: Blohm & Voss w Hamburgu, Kaiserliche Werft w Gdańsku i AG Weser w Bremie, lecz ukończone 25 jednostek pochodziło wyłącznie ze stoczni Blohm & Voss[6][9].

Okręt Stocznia Położenie stępki Wodowanie Wejście do służby
UC-80UC-86 Kaiserliche Werft 1917 - -
UC-87UC-89 AG Weser 1918
UC-90 Blohm & Voss 19 stycznia 1918 15 lipca 1918
UC-91 31 lipca 1918
UC-92 14 sierpnia 1918
UC-93 19 lutego 1918 22 sierpnia 1918
UC-94 31 sierpnia 1918
UC-95 16 września 1918
UC-96 17 marca 1918 25 września 1918
UC-97 3 września 1918
UC-98 10 września 1918
UC-99 20 września 1918
UC-100 14 kwietnia 1918 30 września 1918
UC-101 8 października 1918
UC-102 14 października 1918
UC-103 21 października 1918
UC-104 25 maja 1918 18 października 1918
UC-105 28 października 1918
UC-106 - (ukończony → UK)
UC-107 2 czerwca 1918 - (ukończony → Francja)
UC-108UC-109 - (ukończony → UK)
UC-110 6 lipca 1918
UC-111
UC-112
UC-113
UC-114 11 sierpnia 1918
UC-115UC-118 -
UC-119UC-121 1918 1918
UC-122UC-124 1 października 1918
UC-125UC-128 8 grudnia 1918
UC-129UC-138 -
UC-139UC-192 -

Dane taktyczno-techniczneEdytuj

Jednostki typu UC III były średniej wielkości dwukadłubowymi przybrzeżnymi okrętami podwodnymi. Długość całkowita wynosiła od 56,1 do 57,1 metra, szerokość 5,54 metra i zanurzenie 3,66-3,77 metra[6][10]. Wykonany ze stali kadłub sztywny miał 42,2 metra długości i 3,65 metra szerokości[11]. Wysokość (od stępki do szczytu kiosku) wynosiła 7,98 metra[11]. Wyporność w położeniu nawodnym wynosiła od 474 do 511 ton, a w zanurzeniu 560-582 tony[3][6]. Okręty napędzane były na powierzchni przez dwa 6-cylindrowe, czterosuwowe silniki Diesla Benz, MAN lub Körting o łącznej mocy 580-600 KM, zaś pod wodą poruszały się dzięki dwóm silnikom elektrycznym SSW o łącznej mocy 770 KM[6][10]. Dwa wały napędowe poruszające dwoma śrubami zapewniały prędkość 11,5 węzła na powierzchni i 6,6 węzła w zanurzeniu[10][12]. Zasięg wynosił 9 850 Mm przy prędkości 7 węzłów w położeniu nawodnym oraz 40 Mm przy prędkości 4,5 węzła pod wodą[3][10][b]. Zbiorniki mieściły 64-67 ton paliwa[6]. Dopuszczalna głębokość zanurzenia wynosiła 75 metrów[3][10], zaś czas zanurzenia 15 sekund[2][13].

Głównym uzbrojeniem okrętów było 14 min kotwicznych typu UC/200 w sześciu skośnych szybach minowych o średnicy 100 cm, usytuowanych w podwyższonej części dziobowej[3][10]. Uzbrojenie uzupełniały dwie zewnętrzne wyrzutnie torped kalibru 500 mm (strzelające w kierunku dziobu, umiejscowione na pokładzie na śródokręciu po obu stronach kiosku), jedna wewnętrzna wyrzutnia torped kal. 500 mm na rufie (z łącznym zapasem 7 torped) oraz umieszczone przed kioskiem działo pokładowe kal. 105 mm Utof L/45 C16, z zapasem amunicji wynoszącym 150 naboi[2][6][c].

Załoga pojedynczego okrętu składała się z 3 oficerów oraz 29 podoficerów i marynarzy[2][14].

SłużbaEdytuj

 
UC-90 i UC-99 na Malcie u burty japońskiego krążownika „Nisshin

Do momentu zakończenia działań wojennych do służby w Cesarskiej Marynarce Wojennej przyjęto 16 jednostek typu UC III, od UC-90 do UC-105[11]. Żaden z okrętów nie uczestniczył w misji bojowej i nie odniósł sukcesów[6]. Po wojnie dwa okręty przekazano Japonii, gdzie w latach 1918-1921 służyły w Japońskiej Cesarskiej Marynarki Wojennej pod oznaczeniami O-4 (SM UC-90) i O-5 (SM UC-99)[15][16]. Pozostałe jednostki zostały przyznane Wielkiej Brytanii (UC-91[d], UC-92, UC-95, UC-96, UC-101, UC-102 i UC-105), Francji (UC-100, UC-103 i UC-104), Włochom (UC-93, UC-94 i UC-98) oraz USA (UC-97[e])[6]. Dziewięć jednostek (od UC-106 do UC-114) zostało ukończonych na poczet reparacji wojennych i dostarczonych bez siłowni i uzbrojenia do Wielkiej Brytanii i Francji, gdzie zostały zezłomowane[6]. Pozostałe nieukończone jednostki zezłomowano na pochylniach[6].

UwagiEdytuj

  1. Fontenoy 2007 ↓, s. 117 podaje, że łącznie zamówiono 88 jednostek typu UC III, jednak z wyliczenia przedstawionych przez niego numerów okrętów wynika jeszcze inna liczba – 103 jednostek[8].
  2. Gibson i Prendergast 2014 ↓, s. 313 podają, że zasięg na powierzchni wynosił 8200 mil morskich przy prędkości 7 węzłów.
  3. Część okrętów typu UC III wyposażono w starsze działo pokładowe kal. 88 mm TK L/30 C08, z zapasem 230 naboi[2][6].
  4. UC-91 zatonął na Morzu Północnym podczas rejsu do Wielkiej Brytanii 10 lutego 1919 roku[6].
  5. UC-97 7 czerwca 1921 roku został zatopiony jako okręt-cel przez USS „Wilmette” na Jeziorze Michigan[10].

PrzypisyEdytuj

BibliografiaEdytuj