Otwórz menu główne

Olbracht (Wojciech) (ur. i zm. 20 września 1527 w Niepołomicach) – królewicz polski i książę litewski, młodszy syn Zygmunta I Starego i Bony Sforzy. Był ostatnim legalnym dzieckiem urodzonym w dynastii Jagiellonów. Po jego narodzinach królowa Bona nie mogła mieć potomstwa i obwiniała się o jego przedwczesny zgon.

Olbracht Jagiellończyk
królewicz polski
Dane biograficzne
Dynastia Jagiellonowie
Data i miejsce urodzenia 20 września 1527
Niepołomice
Data i miejsce śmierci 20 września 1527
Niepołomice
Ojciec Zygmunt I Stary
Matka Bona Sforza
Rodzeństwo Izabela Jagiellonka, Zygmunt II August, Zofia Jagiellonka, Anna Jagiellonka, Katarzyna Jagiellonka.

Spis treści

PochodzenieEdytuj

Olbracht (Wojciech) był drugim synem, a zarazem szóstym i najmłodszym dzieckiem Zygmunta I Starego, króla Polski i wielkiego księcia litewskiego, i jego drugiej żony Bony Sforzy, księżniczki Mediolanu i Bari.

ImionaEdytuj

Otrzymał imię Olbracht[1], które jest spolszczoną formą imienia Albert. Przypuszczalnie został nazwany na cześć swojego stryja, polskiego króla Jana I Olbrachta lub pradziadka króla Albrechta II Habsburga. W wielu opracowaniach podaje się dwie wersje imienia królewicza - Olbracht i Wojciech[2][3][4]. Pojawienie się w literaturze imienia Wojciech może być wynikiem ówczesnego łączenia imion Albertus i Adalbertus[5].

Narodziny i zgonEdytuj

Okoliczności narodzin i śmierci królewicza zostały opisane przez kronikarza Marcina Bielskiego: Z Krakowa ruszył król do Niepołomic z królową Boną i ze wszystkim dworem na krotochwile, gdzie tam miał niedźwiedzia na obyczaj wielkiego, którego z Litwy przywieziono w skrzyni. Gdy go wypuszczono w gaju blisko Wisły, poszczuwano go wielkimi psy najpierw, których on ze sto połamał, pobił i poranił; chłopów było z trzystu z oszczepy. […] Puścił się potem tam, gdzie królowa stała, która, uciekając przed nim, potknął się koń pod nią, spadła i uraziła się, bo była brzemienna[6]. Według księdza Bernarda z Biskupic królowa była wówczas w piątym miesiącu ciąży. Po wypadku urodziła syna, który zmarł po kilku godzinach, jeszcze tego samego dnia. Oznacza to, że ciąża była bardziej zaawansowana niż podaje to ksiądz Bernard z Biskupic[7].

PochówekEdytuj

Olbracht został pochowany w Niepołomicach. Na prośbę królowej Bony, zwłoki Olbrachta zostały ekshumowane i złożone w krypcie wawelskiej w roku 1548, podczas uroczystości pogrzebowych Zygmunta I.

PrzypisyEdytuj

  1. Stanisław Grzybowski, Dzieje Polski i Litwy (1506-1648), Kraków: Oficyna Wydawnicza Fogra 2000, s. 47.
  2. Grażyna Borkowska, Dynastia Jagiellonów w Polsce, Warszawa 2011, Wydawnictwo Naukowe PWN, s. 554,
  3. Marek Janicki, Tabliczki trumienne i epitafia na sarkofagach królewskich (1519-1596), "Studia Waweliana", VIII, 1999, s. 155-156.
  4. Edward Rudzki, Polskie królowe, t. 1, Warszawa: Instytut Prasy i Wydawn. "Novum" 1990, s. 203.
  5. Małgorzata Duczmal, Jagiellonowie: leksykon biograficzny, Kraków 1997, s. 419. Adalbertus jako zlanizowana forma węgierskiego, łotewskiego i angielskiego tłumaczenia imienia Wojciech.
  6. Leszek Wieliczko, Puszcza Niepołomicka, "Echa Leśne 11/2005" – opis królewskiego polowania, którego skutkiem był przedwczesny poród królowej oraz cytat z kroniki Marcina Bielskiego.
  7. Małgorzata Duczmal, Jagiellonowie: leksykon biograficzny, Kraków 1997, s. 419.

BibliografiaEdytuj