Otwórz menu główne

Olkieniki (lit. Valkininkai) – miasteczko w południowo-wschodniej Litwie w rejonie orańskim nad Mereczanką, 238 mieszkańców (2001).

Olkieniki
Valkininkai
Ilustracja
Kościół Nawiedzenia NMP
Herb
Herb
Państwo  Litwa
Okręg olicki
Populacja (2011)
• liczba ludności

229
Kod pocztowy LT-65063
Położenie na mapie Litwy
Mapa lokalizacyjna Litwy
Olkieniki
Olkieniki
Ziemia54°21′20″N 24°50′20″E/54,355556 24,838889
Portal Portal Litwa, Łotwa i Estonia

HistoriaEdytuj

 
Polski nagrobek z XIX w. na lokalnym cmentarzu

Olkieniki położone były w drugiej połowie XVI wieku w powiecie trockim województwa trockiego[1].

W 1551 roku w Olkienikach założono puszkarnię, co spowodowało rozwój osady. W 1571 roku zyskała prawa miejskie.

W 1700 zawiązano tu konfederację olkienicką, wymierzoną przeciw magnackiej rodzinie Sapiehów. 18 listopada 1700 pod miastem doszło do bitwy podczas wojny domowej pomiędzy stronnikami rodu Sapiehów a szlachtą litewską dowodzoną przez Ogińskich[2]. Kilka lat później w okresie wojny północnej w pobliżu odbyła się bitwa wojsk szwedzkich z rosyjskimi.

Prawa miejskie i herb nadał Stanisław August Poniatowski w 1792 roku[3]. Olkieniki były siedzibą starostwa, którego dzierżawcą około roku 1823 był Franciszek Rupejko, fundator klasycystycznego kościoła katolickiego pw. Nawiedzenia NMP. Kościół ten został wybudowany w miejsce poprzedniego kościoła, założonego przez królową Polski Bonę. W wyposażeniu kościoła ciekawe obrazy.

Za II RP siedziba wiejskiej gminy Olkieniki. 9 grudnia 1931 roku miasteczko zamieszkiwało 1596 osób, w 237 budynkach mieszkalnych. W osadzie fabrycznej Olkieniki mieszkały 83 osoby w 10 budynkach mieszkalnych, a na stacji kolejowej Olkieniki kolejne 122 osoby w 13 budynkach mieszkalnych. Od 1925 roku w miasteczku stacjonował Szwadron Kawalerii KOP „Olkieniki”, a ponadto mieściła się w nim Strażnica KOP „Olkieniki” należąca do Batalionu KOP „Orany”.

Po II wojnie światowej i utracie miasta przez Polskę, do 1 listopada 1946 z rejonu olkienickiego w obecne granice Polski wysiedlono ok. 750 Polaków, natomiast ok. 3,2 tys. zarejestrowanych do przesiedlenia Polaków pozostało w rejonie[4].

Centrum miasteczka

PrzypisyEdytuj

  1. Национальный атлас Беларуси, Mińsk 2002, s. 266–267.
  2. Litwa. Piękna nieznajoma. Wilno: Margi raštai, 2005. ISBN 9986-09-291-4.
  3. Wanda Rewieńska, Miasta i miasteczka magdeburskie w woj. wileńskim i nowogródzkim, Lida 1938, s. 10.
  4. Stanisław Ciesielski, Aleksander Srebrakowski, www.hist.uni.wroc.pl [dostęp 2019-03-07] [zarchiwizowane z adresu 2002-10-17].

Linki zewnętrzneEdytuj