Olympus Mons

najwyższy szczyt na Marsie

Olympus Mons (Góra Olimp) – najwyższa znana góra w Układzie Słonecznym, położona na Marsie.

Olympus Mons
Ilustracja
Planeta Mars
Położenie region Tharsis
Wysokość 21 287,4[1] m nad poziom odniesienia
Wybitność około 26 000 m
Dane wulkanu
Rok erupcji 100–200 mln lat temu
Typ wulkanu wulkan tarczowy
Aktywność wygasły
Położenie na mapie Marsa
Mapa konturowa Marsa, po lewej nieco u góry znajduje się czarny trójkącik z opisem „Olympus Mons”
Mars18,40°N 134,00°W/18,400000 -134,000000

Olympus Mons jest wygasłym wulkanem tarczowym, powstałym w wyniku powolnego i długotrwałego wycieku lawy, przez co jego zbocze jest nachylone pod małym kątem – 5 stopni[2] (takie wulkany można znaleźć także na Wenus i na Ziemi; np. Mauna Kea na Hawajach). Wznosi się na 21 287 metrów[1] ponad średnią powierzchnię planety i 25–27 kilometrów nad otaczającą go równinę[3][4]. Na tej wysokości ciśnienie atmosferyczne jest mniejsze od 0,1 ciśnienia na powierzchni Marsa, ale i tak szczyt może być pokryty chmurami zestalonego dwutlenku węgla[5]. Olympus Mons mierzy 624 km średnicy u podstawy, wyraźnie zaznaczonej skarpami o wysokości dochodzącej do 6 km[6]. Znajdujący się na wierzchołku krater ma długość 85 km, szerokość 60 km oraz głębokość 3 km. Na szczycie znajdują się liczne zapadliska[5].

Według danych obserwacyjnych pochodzących z sondy Mars Global Surveyor do ostatniej erupcji doszło 100–200 milionów lat temu[7]. Krążąca wokół Marsa sonda Mars Express pozwoliła ustalić przypuszczalny wiek zestalonej lawy na zboczach wulkanu na od 115 do zaledwie 2 mln lat[5].

Mapa topograficzna okolic wulkanu

Wulkan jest w regionie zwanym Aureolą Olympus Mons, poprzecinanym znaczących rozmiarów grzbietami i blokami skalnymi, rozciągającymi się do 1000 km od szczytu.

Duża wysokość Olympus Mons związana jest prawdopodobnie z brakiem płyt tektonicznych, przez co lawa wypływała w jednym miejscu przez nieporównywalnie dłuższy czas niż wynosi przeciętna aktywność takiego wulkanu na Ziemi[6].

Zobacz teżEdytuj


PrzypisyEdytuj

  1. a b David E. Smith i inni, Mars Orbiter Laser Altimeter: Experiment summary after the first year of global mapping of Mars, „Journal of Geophysical Research: Planets”, 106 (E10), 2001, DOI10.1029/2000JE001364 (ang.).
  2. National Geographic – Najwyższe szczyty Układu Słonecznego.
  3. Highest and Lowest Points on Mars. [dostęp 2016-08-18].
  4. Space Facts – Olympus Mons.
  5. a b c Kosmos. Warszawa: Buchmann, 2012, s. 64. ISBN 978-83-7670-323-7.
  6. a b Olympus Mons. JPL.
  7. Linda M.V. Martel: Recent Activity on Mars: Fire and Ice (ang.). Planetary Science Research Discoveries (PSRD), 2005-01-31. [dostęp 2016-01-12].