Omeprazol

związek chemiczny

Omeprazolorganiczny związek chemiczny, lek z grupy inhibitorów pompy protonowej, zmniejszający wydzielanie do światła żołądka jonów wodorowych. Jest stosowany głównie w terapii choroby wrzodowej.

Omeprazol
Niepodpisana grafika związku chemicznego; prawdopodobnie struktura chemiczna bądź trójwymiarowy model cząsteczki
Niepodpisana grafika związku chemicznego; prawdopodobnie struktura chemiczna bądź trójwymiarowy model cząsteczki
Ogólne informacje
Wzór sumaryczny C17H19N3O3S
Masa molowa 345,42 g/mol
Identyfikacja
Numer CAS 73590-58-6
PubChem 4594[1]
DrugBank DB00338[2]
Klasyfikacja medyczna
ATC A02BC01

Mechanizm działaniaEdytuj

Omeprazol jest pochodną benzimidazolu. Jego działanie polega na nieodwracalnym blokowaniu grupy cystynowej pompy protonowej (K+/H+ ATP-aza) komórek okładzinowych żołądka. Efektem tego jest zmniejszenie wydzielania do światła żołądka jonów wodorowych, co powoduje zmniejszenie kwaśności soku żołądkowego.

Omeprazol działa również bakteriobójczo i bakteriostatycznie na Helicobacter pylori in vitro, poprzez hamowanie aktywności ureazy bakteryjnej[3][4].

Podczas długotrwałego leczenia omeprazolem (jak i innymi inhibitorami pompy protonowej) obserwuje się zwiększenie liczby bakterii fizjologicznie występujących w świetle przewodu pokarmowego oraz obserwuje się zwiększone ryzyko zakażeń bakteriami Salmonella i Campylobacter[5] Nie wpływa na wydzielanie pepsyny i czynnika wewnętrznego ani opróżnianie żołądka.

WskazaniaEdytuj

PrzeciwwskazaniaEdytuj

  • nadwrażliwość na lek
  • owrzodzenia o charakterze nowotworowym

Działania niepożądaneEdytuj

Często:

  • bóle i zawroty głowy
  • biegunka
  • bóle brzucha
  • nudności, wymioty
  • zaparcie
  • wzdęcie

Mniej często:

Rzadko:

Bardzo rzadko:

InterakcjeEdytuj

Omeprazol jest kompetycyjnym inhibitorem enzymu CYP2C19 oraz CYP2C9 i może dawać interakcje z lekami, których metabolizm jest uzależniony od tych enzymów, takimi jak diazepam, escitalopram i warfaryna. Stężenie tych leków może wzrosnąć, jeżeli są przyjmowane równocześnie z omeprazolem[6]. Klopidogrel jest nieaktywnym prolekiem, który częściowo jest metabolizowany przez CYP2C19 do formy aktywnej. Hamowanie CYP2C19 blokuje aktywację klopidogrelu, osłabia jego aktywność i potencjalnie zwiększa ryzyko udaru mózgu bądź zawału mięśnia sercowego u ludzi zażywających profilaktycznie klopidogrel[7][8]. Omeprazol jest także kompetycyjnym inhibitorem p-glikoproteiny, tak jak inne inhibitory pompy protonowej[9].

Stosowanie w trakcie ciąży i karmieniaEdytuj

Kategoria C. Stosować w trakcie ciąży jedynie w razie zdecydowanej konieczności.

DawkowanieEdytuj

Lek występuje w dawkach 10, 20 i 40 mg. Najczęściej stosuje się 10–20 mg na dobę. Należy przestrzegać zaleceń lekarza. Należy go stosować przed posiłkiem

Preparaty handloweEdytuj

Preparaty handlowe dostępne w Polsce[10]: Agastin, Bioprazol, Exter, Gasec, Goprazol, Helicid, Losec, Loseprazol, Notis, Omar, Omeprazol, Omeprazole Genoptim, Ortanol, Piastprazol, Polprazol, Prazigast, Prazol, Progastim, Tulzol, Ultop, Ulzol, Ventazol.

PrzypisyEdytuj

  1. Omeprazol (CID: 4594) (ang.) w bazie PubChem, United States National Library of Medicine.
  2. Omeprazol (DB00338) – informacje o substancji aktywnej (ang.). DrugBank.
  3.   F. Mirshahi i inni, Omeprazole may exert both a bacteriostatic and a bacteriocidal effect on the growth of Helicobacter pylori (NCTC 11637) in vitro by inhibiting bacterial urease activity, „Journal of Clinical Pathology”, 51 (3), 1998, s. 220–224, PMID9659264, PMCIDPMC500643.
  4. I.M. Nakshabendi i inni, Effect of omeprazole therapy on the survival of Helicobacter pylori, urease activity, and antral gastric histology in patients with duodenal ulcer, „Helicobacter”, 1 (3), 1996, s. 155–158, DOI10.1111/j.1523-5378.1996.tb00030.x, PMID9398897.
  5. Charakterystyka Produktu Leczniczego Omeprazol. Serwis Astrazeneca.
  6.   C.A. Stedman, M.L. Barclay, Review article: comparison of the pharmacokinetics, acid suppression and efficacy of proton pump inhibitors, „Alimentary Pharmacology & Therapeutics”, 14 (8), 2000, s. 963–978, DOI10.1046/j.1365-2036.2000.00788.x, ISSN 0269-2813, PMID10930890.
  7.   Wei C. Lau, Paul A. Gurbel, The drug-drug interaction between proton pump inhibitors and clopidogrel, „Canadian Medical Association Journal”, 180 (7), 2009, s. 699–700, DOI10.1503/cmaj.090251, PMID19332744, PMCIDPMC2659824.
  8. Nicholas B. Norgard, Kathryn D. Mathews, Geoffrey C. Wall, Drug-drug interaction between clopidogrel and the proton pump inhibitors, „The Annals of Pharmacotherapy”, 43 (7), 2009, s. 1266–1274, DOI10.1345/aph.1M051, PMID19470853.
  9. C. Pauli-Magnus i inni, Interaction of omeprazole, lansoprazole and pantoprazole with P-glycoprotein, „Naunyn Schmiedebergs Arch Pharmacol”, 364 (6), 2001, s. 551–557, DOI10.1007/s00210-001-0489-7, PMID11770010.
  10. omeprazol – leki, suplementy, działanie, dawkowanie. Encyklopedia DOZ.pl. [dostęp 2016-01-08].

BibliografiaEdytuj

  • Indeks leków Medycyny Praktycznej 2006. Kraków: Wydawnictwo Medycyna Praktyczna, 2006, s. 480–481. ISBN 83-7430-060-4.