Operacja sandomiersko-śląska

Operacja sandomiersko-śląska – część operacji wiślańsko-odrzańskiej przeprowadzonej w dniach od 12 stycznia do 3 lutego 1945 roku. Została przeprowadzona przez 1 Front Ukraiński pod dowództwem marsz. Iwana Koniewa.

Operacja sandomiersko-śląska
II wojna światowa, front wschodni, część operacji wiślańsko-odrzańskiej
Ilustracja
Pomnik w miejscowości Mokre upamiętniający operację sandomiersko-śląską prowadzoną w ramach ofensywy Armii Czerwonej przeprowadzonej 12 stycznia 1945 roku z przyczółka baranowsko-sandomierskiego
Czas 12 stycznia – 3 lutego 1945
Miejsce Kielecczyzna, Śląsk
Terytorium Polska, III Rzesza
Wynik zwycięstwo ZSRR
Strony konfliktu
 ZSRR  III Rzesza
Dowódcy
Iwan Koniew Josef Harpe
brak współrzędnych
Front wschodni (II wojna światowa)
1941

Atak Niemiec na ZSRR • Brześć • Białystok – Mińsk • Rosienie • Dubno – Łuck – Brody • Besarabia • Wojna kontynuacyjna • Karelia (I) • Hanko • Smoleńsk (I) • Humań • Kijów (I) • Tallinn • Jelnia • Odessa • Krym (I) • Sewastopol • Charków (I) • Leningrad • Rostow • Moskwa • Tichwin (I) • Tichwin (II) • Kercz (I)

1942

Lubań • Rżew – Wiaźma • Barwienkowo – Łozowa • Toropiec – Chołm • Diemiansk • Charków (II) • Fall Blau • Woroneż • Siniawino • Rżew • Stalingrad • Operacja Uran • Operacja Zimowy Sztorm • Operacja Mały Saturn

1943

Operacja Pierścień • Operacja Iskra • Operacja Polarna Gwiazda • Krasnyj Bor • Charków (III) • Operacja Bawół • Operacja miuska • Kursk • Prochorowka • Orzeł • Biełgorod – Bogoduchowsk • Mga • Smoleńsk (II) • Lenino • Dniepr • Tamań • Kercz (II) • Kijów (II)

1944

Ukraina • Leningrad – Nowogród • Krym (II) • Wyborg – Pietrozawodsk • Świrsk – Pietrozawodsk • Operacja Bagration • Bobrujsk • Mińsk • Wilno • Lwów – Sandomierz • Dęblin – Puławy • Warszawa (I) • Baranów – Sandomierz • Brześć – Lublin • Warka – Magnuszew • Jassy – Kiszyniów • Karpaty • Dukla – Preszów • warszawska Praga • przyczółki warszawskie • Czerniaków • Suursaari • Kraje bałtyckie • Kurlandia • Petsamo • Zakarpacie • Belgrad • Kosowo • Budapeszt

1945

Wisła – Odra • Sandomierz – Śląsk • Warszawa (II) • Mława – Elbląg • Częstochowa • Kraków • Nowy Sącz • Łódź • Poznań • Prusy Wschodnie • Królewiec • Dolny Śląsk • Głogów • Wrocław • Wał Pomorski • Operacja Sonnenwende • Pomorze • Kołobrzeg • Górny Śląsk • Balaton • Wiedeń • Morawy • Berlin • wzgórza Seelow • Odra • Nysa Łużycka • Brandenburgia • Łużyce • Budziszyn • Halbe • Praga • Bornholm
kapitulacja III Rzeszy

Bałtyk • Morze Czarne

HistoriaEdytuj

1 Front Ukraiński rozpoczął swoją ofensywę 12 stycznia z przyczółka baranowsko-sandomierskiego. W ciągu 6 dni wojska radzieckie przełamały front niemiecki na długości 250 km i kontynuowały marsz w głąb od 120 do 150 km. Pod koniec ofensywy oddziały radzieckie zbliżyły się do Wrocławia i rozpoczęły forsowanie Odry.

19 stycznia 1945 roku wojska 1 Frontu Ukraińskiego wkroczyły na Śląsk i sforsowały Odrę, tworząc na jej zachodnim brzegu kilka przyczółków. 29 stycznia lewe skrzydło frontu, po zajęciu Górnośląskiego Okręgu Przemysłowego, zdobyło przyczółek na północ od Raciborza.

Wehrmacht wyraźnie nie godził się z zaistniałym stanem rzeczy i zmierzał w swych działaniach dokonać skrzydłowego uderzenia w kierunku północno-zachodnim w celu odblokowania okrążonego garnizonu wrocławskiego, oraz w kierunku południowym, właśnie w kierunku na Racibórz, starając się odebrać Górnośląski Okręg Przemysłowy, odrzucić wojska radzieckie za Odrę i ewentualnie wyjść na ich tyły. W celu zrealizowania owych zadań Niemcy zgromadzili w Sudetach i na Śląsku Opolskim znaczne siły. Zdołano doprowadzić rozbite wojska do porządku, zorganizować dowodzenie i podciągnąć odwody.

UpamiętnienieEdytuj

Operacja sandomiersko-śląska w okresie Polski Ludowej została upamiętniona pomnikiem znajdującym się w miejscowości Mokre, na którym umieszczono napis, cyt:

Z tego miejsca dnia 12.I.1945 roku o godzinie 4-tej wojska 1-go Frontu Ukraińskiego Armii Radzieckiej pod dowództwem marszałka Koniewa huraganowym ogniem rozpoczęły ofensywę zimową w wyniku której wyzwolona została Polska. Rozgromiony hitleryzm. Chwała niezwyciężonej Armii Radzieckiej.

BibliografiaEdytuj

  • D. Sims, A. Schilling: Breakout from the Sandomierz Bridgehead. Field Artillery, październik 1990.
  • Henryk Stańczyk: Operacja sandomiersko-śląska 1 Frontu Ukraińskiego. Bitwa o Górny Śląsk. Warszawa: WIH:Historia Militaris Polonica, 1996. ISBN 83-86213-29-9.

Linki zewnętrzneEdytuj