Opuk

góra w południowej części Półwyspu Kerczeńskiego

Opuk (ros. Опук) – najwyższa góra (185 m n.p.m.) południowej części Półwyspu Kerczeńskiego oraz główna część rezerwatu opuckiego. Pod tą samą nazwą występuje przylądek leżący u podnóża szczytu na brzegu Morza Czarnego.

Opuk
Ilustracja
Stoki góry Opuk nad Morzem Czarnym
Państwo  Rosja
 Ukraina
Republika  Republika Krymu
Autonomiczna Republika Krymu
Położenie Półwysep Krymski
Pasmo Grzęda Parpacka
Wysokość 185 m n.p.m.
Pierwsze wejście w czasach historycznych
Położenie na mapie Krymu
Mapa lokalizacyjna Krymu
Opuk
Opuk
Ziemia45°02′11,91″N 36°13′09,27″E/45,036642 36,219242

GeologiaEdytuj

Góra zbudowana jest ze skał osadowych miocenu. W bezpośrednim podłożu, odsłaniającym się nad brzegiem Morza Czarnego u podnóża góry, znajdują się iły sarmatu, na których leży gruby kompleks wapieni mszywiołowych, budujący partie szczytowe.

Pierwotnie Opuk był górą stołową, jednak wskutek powstania uskoku, południowa część góry, wraz z częścią płaskiego wierzchołka, obniżyła się o około 30 metrów. W tej części masywu, równolegle do głównego uskoku, przebiegają liczne otwarte szczeliny o głębokości do kilkudziesięciu metrów i długości paruset metrów, związane z pękaniem tej części góry wskutek ciągłego osuwania się w kierunku morza wapieni mszywiołowych po plastycznych iłach sarmatu. W iłach znajduje się konkrecje gipsu.

W szczytowych partiach Opuka do lat 50. XX wieku działała kopalnia wapieni, kamień wydobywano systemem podziemnych sztolni i komór. Obecnie te rozległe podziemne wyrobiska są łatwo dostępne i zamieszkuje je wielka kolonia nietoperzy.

HistoriaEdytuj

Na przełomie II/I tysiąclecia przed n.e. w górnych partiach szczytu znajdowało się miasto Kimmeryk, zamieszkane przez Kimerów i będące przez pewien czas stolicą Królestwa Kimeryjskiego. Zachowały się ruiny tej osady, podobnie jak około 30 innych osad z różnych epok archeologicznych (m.in. cysterny i studnie kimeryjskie u brzegu morza).

W średniowieczu w pobliżu góry Opuk, z jeziora Kojaszkoje, wydobywano sól kamienną.

Rezerwat opuckiEdytuj

Utworzony w 1998 na miejscu znajdującego się wcześniej w tym miejscu poligonu wojskowego (w dalszym ciągu na terenie rezerwatu działa niewielka placówka wojskowa należąca do Rosji). Ma powierzchnię 1592 ha, w tym 62 ha Morza Czarnego. Oprócz wód przybrzeżnych i góry Opuk obejmuje także jezioro słone Kojaszkoje oraz zbudowaną z detrytusu muszlowego Mierzeję Kojaszką, obie struktury powstałe w czwartorzędzie.

W obrębie rezerwatu dominuje roślinność stepowa, a w pobliżu jeziora także słonolubna. Występuje 416 gatunków roślin naczyniowych. W wodach jeziora żyją nieliczne sinice, a w morskiej części rezerwatu oprócz 90 gatunków ryb występują liczne delfiny oraz sporadyczne foki. Rezerwat dostępny jest do zwiedzania wyłącznie po uzyskaniu pisemnej zgody władz rezerwatu.

 
Skały-Okręty w morskiej części rezerwatu Opuk
 
Jezioro Kojaszkoje

BibliografiaEdytuj

  • S.M. Snigiriewski, K.A. Wolin & E.P. Kajukowa. Opukskij prirodnyj zapowiednik - opornyj obiekt geologiczeskoj ekskursii studentow SPBGU po wostocznomu Krymu. W: Gawrilenko W.W. et al. (red.) Poliewyje praktiki w sistiemie wyższewo professionalnowo obrazowanija, 2007.