Otwórz menu główne

Królewski Order Gwiazdy Polarnej (szw. Nordstjärneorden) – odznaczenie Królestwa Szwecji nadawane za zasługi cywilne.

Order Gwiazdy Polarnej
Nordstjärnenorden
Awers
Awers Krzyża Wielkiego (I klasa orderu)
z lat 1748-1975 i gwiazdy orderowej I klasy
Awers
Awers Komandora 1. klasy (II klasa orderu)
z lat 1748-1975 i gwiazdy orderowej II klasy
Baretka
Baretka (1748-1975)
Baretka
Baretka (od 1975)
Ustanowiono 23 czerwca 1748

Spis treści

HistoriaEdytuj

 
Aktualny wygląd (od 1975) Krzyża Wielkiego oraz gwiazdy orderowej Królewskiego Orderu Gwiazdy Polarnej
 
Łańcuch Królewskiego Orderu Gwiazdy Polarnej

Dawniej potocznie zwany Czarną Wstęgą (Det svarta bandet) order został ustanowiony przez króla Szwecji Fryderyka I Heskiego 23 czerwca 1748 w ramach systemu odznaczeń, do którego należały Order Serafinów i Order Miecza. Nadawany był głównie urzędnikom państwowym za zasługi w służbie państwu w dziedzinach administracji, szkolnictwa, nauki i od 1952 także uczonym za wybitne wynalazki. Otrzymywać go mogli także cudzoziemcy.

Nowa konstytucja, która weszła w życie 1 stycznia 1975, zniosła nadawanie orderów obywatelom szwedzkim. Od tej pory Order Gwiazdy Polarnej otrzymać mogą wyłącznie cudzoziemcy. Jest nadawany przez rząd, a więc postradał miano "królewski". Ostatnim Szwedem który dostał ten order był szwagier króla Karola XVI Gustawa Tord Magnusson (w dniu 31 grudnia 1974). Monarcha w ten sposób po raz ostatni wykorzystał swą prerogatywę. W 1995 przyznano królowi prawo nadawania orderu członkom swej rodziny.

InsygniaEdytuj

Insygnia Orderu Gwiazdy Polarnej to krzyż, gwiazda I i II klasy oraz łańcuch. Krzyż to emaliowany na biało krzyż maltański, ze złotymi koronami królewskimi między ramionami. W medalionie środkowym zarówno awersu jak i rewersu znajduje się na niebieskim tle biała pięcioramienna Gwiazda Polarna ze złotymi brzegami, otoczona dewizą orderu Nescit Occasum ("Nigdy nie zajdzie"). Krzyż zawieszony jest na złotej koronie królewskiej. Gwiazda I klasy to srebrny krzyż maltański z również srebrną gwiazdą polarną w środku i wiązkami promieni między ramionami. Gwiazda II klasy nie posiada promieni między ramionami. Łańcuch orderu składa się z jedenastu par niebieskich ukoronowanych, zwróconych do siebie grzbietem liter F i z dwunastu białych gwiazd polarnych. Order ma 5 klas według systemu Legii Honorowej.

Do 1975 order był noszony na czarnej wstędze, być może w naśladownictwie francuskiego Orderu św. Michała z 1469. Obecnie wstęga orderu jest niebieska z pojedynczym żółtym paskiem na bokach.

Baretki Królewskiego Orderu Gwiazdy Polarnej (1748-1975)
 
Komandor Krzyża Wielkiego
 
Komandor 1. klasy
 
Komandor
 
Kawaler 1. klasy
Baretki Orderu Gwiazdy Polarnej (od 1975)
 
Komandor Krzyża Wielkiego
 
Komandor 1. klasy
 
Komandor
 
Kawaler 1. klasy
 
Kawaler 2. klasy

OdznaczeniEdytuj

Z tym tematem związana jest kategoria: Odznaczeni Orderem Gwiazdy Polarnej (Szwecja).

BibliografiaEdytuj

  • H.J.S. Kleberg, Kungl. Svenska Riddarordnarna, Stockholm och Malmö 1935