Order Kalākauy

Order Kalākauy (ang. Order of Kalākaua) – trzecie odznaczenie Królestwa Hawajów nadawane w latach 1875–1898[1].

Order Kalākauy
Awers
Awers łańcucha
Awers
Awers odznaki I–III kl.
Awers
Awers odznaki IV kl.
Gwiazda
Gwiazda I kl.
Gwiazda
Gwiazda II kl.
Baretka
Baretka I kl.
Baretka
Baretka II–IV kl.
Ustanowiono 12 lutego 1874
Wycofano 1898
Dewiza KEOLA (życie wieczne)
Powyżej Order Kamehamehy I
Poniżej Order Kapiʻolani
Hawajski minister spraw zagran. Joseph Nāwahī z komandorią orderu.

HistoriaEdytuj

Order ustanowiony został 12 lutego 1874 z okazji koronacji króla Kalākauy I, statuty otrzymał 28 września 1875 i nosił imię swojego fundatora. Nadawany był głowom państw i dynastii panujących lub innym osobom jako nagroda za nadzwyczajną służbę. Podzielony został na cztery klasy:

  • I klasa: Kawaler Krzyża Wielkiego (Knight Grand Cross),
  • II klasa: Wielki Oficer (Grand Officer),
  • III klasa: Kawaler Komandor (Knight Commander),
  • IV klasa: Kawaler Towarzysz (Knight Companion)[2][3][4].

Liczba nadań była statutowo ograniczona do: I kl. – 12 osób, II kl. – 20 osób, III kl. – 30 osób, IV kl. – 60 osób[2].

Order został zlikwidowany jako odznaczenie państwowe po aneksji tzw. Republiki Hawajów przez Stany Zjednoczone w 1898[1] i odtąd pełni funkcję orderu domowego hawajskiej dynastii królewskiej[3][4].

WyglądEdytuj

Odznaka orderowa ma kształt krzyża maltańskiego, emaliowanego na niebiesko z białymi krawędziami, z okrągłym medalionem środkowym na połączeniu ramion z „kāhili” (jeden z symboli królewskich) na niebieskim tle, otoczonym białym pierścieniem z napisem „KALAKAUA • FEBRUARY 12 TH 1874”. Na rewersie umieszczono na środku datę „1874” otoczoną rysunkiem wieńca laurowego i dewizą orderu „KEOLA” (tłum. życie wieczne). Pomiędzy ramionami umieszczono „pūloʻuloʻu” (symbol dawnej hawajskiej monarchii), a pod odznakę podłożono wieniec laurowy. Ruchoma zawieszka pomiędzy odznaką a wstęgą ma kształt hawajskiej korony. Krzyż, promienie pomiędzy ramionami, napisy oraz korona dla I-III kl. są pozłacane, a srebrne dla IV kl. Srebrna gwiazda orderowa dla I-II kl. jest ośmiopromienna, z odznaką orderu wewnątrz (wieniec II kl. jest srebrny). Wstęga orderowa jest niebieska dla I kl., a dla pozostałych klas – biała z czterema niebieskimi paskami[2]. Krzyż Wielki przyznawany zwykle na wielkiej wstędze z gwiazdą, ale mógł zostać nadany także w wersji z łańcuchem. Wielki Oficer nosił odznakę na wstędze na szyi oraz gwiazdę na piersi. Komandor również, ale bez gwiazdy. Kawaler odznakę przypinał na wstążce do piersi[2].

OdznaczeniEdytuj

Z tym tematem związana jest kategoria: Odznaczeni Orderem Kalākauy.

Krzyż Wielki otrzymali m.in.[3][4][5]:

PrzypisyEdytuj

  1. a b Wiesław Bończa-Tomaszewski: Kodeks orderowy. Przepisy obowiązujące posiadaczy orderów, odznaczeń, medali i odznak. Warszawa: 1939, s. 358.
  2. a b c d Maximilian Gritzner: Handbuch der Ritter- und Verdienstorden aller Kulturstaaten der Welt. Lipsk: 1893, s. 133-134. (niem.)
  3. a b c Royal Order of Kalakaua (ang.). keouanui.org. [dostęp 2017-11-08].
  4. a b c Royal Orders Established by the Kamehameha Dynasty (ang.). keouanui.org. [dostęp 2017-11-03].
  5. The Royal Tourist—Kalakaua's Letters Homefrom Tokio to London. Hawaiian Historical Society, 1971. (ang.)