Otwórz menu główne

Organizacja Układu o Bezpieczeństwie Zbiorowym

Organizacja Układu o Bezpieczeństwie Zbiorowym (OUBZ) (ros. Организация Договора о Коллективной БезопасностиОДКБ, ODKB) – układ zbiorowego bezpieczeństwa niektórych państw WNP.

Organizacja Układu o Bezpieczeństwie Zbiorowym
Организация Договора о коллективной безопасности
Flaga
Flaga
Collective Security Treaty Organization orthographic projection.svg
Język roboczy rosyjski
Siedziba Moskwa
Członkowie  Armenia
 Białoruś
 Kazachstan
 Kirgistan
 Rosja
 Tadżykistan
Sekretarz Generalny Jurij Chatczaturow
Utworzenie 15 maja 1992
Strona internetowa
Szczyt przywódców państw członkowskich, 10 grudnia 2010
Szczyt przywódców państw członkowskich, 23 grudnia 2014

Spis treści

Historia powstaniaEdytuj

U źródeł jej powstania leży podpisanie 15 maja 1992 traktatu taszkenckiego o bezpieczeństwie zbiorowym[1]. Traktat ten podpisały: Armenia, Kazachstan, Kirgistan, Rosja, Tadżykistan i Uzbekistan. Azerbejdżan przystąpił 24 września 1993, Gruzja 9 grudnia 1993, Białoruś 31 grudnia 1993. Traktat ten uprawomocnił się 20 kwietnia 1994.

Sygnatariusze wyrzekli się groźby użycia siły wobec państw trzecich, zadeklarowali nieprzystępowanie do sojuszy wojskowych, zapewnili, że agresja na którekolwiek z państw układu, będzie potraktowane jako atak na całą organizację. Po pięciu latach obowiązywania traktatu – 2 kwietnia 1999 nastąpiło jego odnowienie, jednak już w innym składzie. W międzyczasie organizację opuściły Azerbejdżan, Gruzja i Uzbekistan, tworząc organizację GUAM.

7 października 2002 w Kiszyniowie pozostałe sześć państw sygnatariuszy traktatu taszkenckiego powołało Organizację Układu o Bezpieczeństwie Zbiorowym. 17 sierpnia 2006 do organizacji tej powrócił Uzbekistan, który po raz wtóry opuścił sojusz w 2012 roku[2].

DziałalnośćEdytuj

Członkowie układu przeprowadzają liczne manewry wojskowe z udziałem wielu żołnierzy. Zazwyczaj są to ćwiczenia armii rosyjskiej i armii jednego z członków układu. m.in. 17 czerwca 2006 na Białorusi, niedaleko od polskiej granicy rozpoczęły się rosyjsko-białoruskie manewry Tarcza Związku 2006 z udziałem 8 800 żołnierzy.

4 lutego 2008 podczas szczytu w Moskwie zapadła decyzja o utworzeniu sił szybkiego reagowania[3].

2 listopada 2018 r. ze stanowiska Sekretarza Generalnego odwołano gen. Jurija Chaczaturowa, co miało związek z postawieniem jemu zarzutów dot. obalenia porządku konstytucyjnego państwa (art. 300 cz. 1 Kodeksu Karnego Republiki Armenii) przez władze Armenii[4]. W czasie tzw. wydarzeń 1–2 marca 2008 r. pełnił on funkcje komendanta garnizonu Sił Zbrojnych w Erywaniu i miał uczestniczyć w siłowym dławieniu manifestacji. W sprawie oskarżeni zostali również były prezydent Robert Koczarjan, były szef Rady Bezpieczeństwa Narodowego Armen Geworgjan oraz były minister obrony Mikael Arutjunjan.


Państwa członkowskieEdytuj

Obecni członkowieEdytuj

ObserwatorzyEdytuj

Byli członkowieEdytuj

PrzypisyEdytuj

  1. Michał Sadłowski, Organizacja Układu o Bezpieczeństwie Zbiorowym. Prawno-instytucjonalne aspekty funkcjonowania, Toruń 2017, s. 22., 23 lutego 2017.
  2. Putinowi sypie się sojusz wojskowy. Uzbekistan wychodzi z OUBZ. kresy.pl, 2012-06-29. [dostęp 30 czerwca 2012].
  3. Siły proradzieckiego ODKB będą nie gorsze od sił NATO. rp.pl, 2009-02-04. [dostęp 5 lutego 2009].
  4. M. P. Sadłowski, Ormiański kryzys „Wschodniego NATO”, https://www.eastbook.eu/2019/01/31/ormianski-kryzys-wschodniego-nato/?fbclid=IwAR2NDkjdhKg9X1aWcQvvbSXVE3OHwPDXORNY187xj8auPu-HEDfGxFm9fjE, dostęp: 1.02. 2019 r.

Linki zewnętrzneEdytuj