Otwórz menu główne

Osiedle Leśne (Bydgoszcz)

Osiedle w Bydgoszczy

Osiedle Leśnebydgoskie osiedle położone na północnym skraju miasta obok Zawiszy, Bocianowa, Bielaw, Bartodziejów i Myślęcinka[2].

Herb Bydgoszczy Osiedle Leśne
Część miasta Bydgoszczy
Ilustracja
Park im. Z. Załuskiego na os. Leśnym
Państwo  Polska
Województwo  kujawsko-pomorskie
Miasto Bydgoszcz
W granicach Bydgoszczy 1933
Zarządzający Kornel Kopczyk
Populacja (2010)
• liczba ludności

11 779[1]
Nr kierunkowy 0-52
Tablice rejestracyjne CB
Położenie na mapie Bydgoszczy
Położenie na mapie
53°08′23″N 18°01′41″E/53,139722 18,028056
Portal Portal Polska

Ulice graniczne:

  • Modrzewiowa (od północy)
  • Aleja Kardynała Stefana Wyszyńskiego – droga krajowa nr 5 (E261) (od wschodu)
  • Kamienna (od południa)
  • Gdańska (od zachodu)

Spis treści

HistoriaEdytuj

Pomysł budowy nowoczesnego osiedla, poza strefą zwartej zabudowy miejskiej, powstał już na początku lat 20. XX w. wraz z włączeniem w obszar miasta w kwietniu 1920 roku 18 podmiejskich gmin i powiększeniem jego obszaru z 845 ha do 6532 ha. Pojawiła się wówczas potrzeba określenia właściwej dla rozbudowującego się miasta polityki terenowej – 6 grudnia 1922 powołany został Komitet Rozbudowy Miasta, na czele którego stanął prezydent miasta. Komitet ten 9 lutego następnego roku uchwalił między innymi rozszerzenie granic miasta w kierunku północnym i rozbudowę miasta aż poza stację wodociągów w Lesie Gdańskim. Rok później Komitet przyznał kredyty budowlane Banku Gospodarstwa Krajowego dwóm spółkom budowlanym, a w 1925 wystąpił z wnioskiem o przekazanie miastu terenów pod budowę nowego szpitala miejskiego i osiedli mieszkaniowych. W tym czasie powstał, opracowany przez inż. Bogdana Raczkowskiego, radcę budownictwa miejskiego, program rozbudowy mieszkaniowej Bydgoszczy.

Ponieważ rozwoju przestrzennego miasta nie można było realizować w oparciu o zdezaktualizowane i fragmentaryczne plany poniemieckie, Magistrat przystąpił w 1927 do opracowania planu rozbudowy, zlecając przygotowanie planu urbanistycznego warszawskiemu inż. arch. Stanisławowi Filipkowskiemu. Powołano też do życia miejską pracownię urbanistyczną. W oparciu o zatwierdzony w lipcu 1931 plan i uchwałę Rady Miejskiej przystąpiono do realizacji osiedla willowego w Lesie Gdańskim, którego obszar o powierzchni 105 ha włączono do Bydgoszczy w roku 1933.

Decyzja o rozbudowie miasta w kierunku północnym zapadła na posiedzeniu Rady Miasta Bydgoszczy 1 czerwca 1933 roku. Ówczesna Bydgoszcz kończyła się za budynkiem szkoły podchorążych przy ul. Gdańskiej; dalej na północ rósł już las. Decyzja radnych dotyczyła rozparcelowania obszarów leśnych należących do leśnictwa Bocianowo (10 ha po zachodniej i 20 ha po wschodniej stronie szosy gdańskiej). Ulica Gdańska miała na tym odcinku osiągnąć szerokość 100 metrów, co zamierzano uzyskać poprzez założenie pasów zieleni oraz 2 równoległych ulic dojazdowych. Za nimi miała się pojawić zwarta zabudowa dwupiętrowych domów, zwróconych frontem do ul. Gdańskiej, a za nimi rozciągać się miała zabudowa jednopiętrowa, skupiona przy wytyczonych równolegle ulicach. Z tyłu osiedla przewidywano luźną zabudowę w postaci parterowych domków. Ogółem zabudowa miała powstać na 320 parcelach o powierzchni 700 m kw. każda. 22,5 ha miała zająć zabudowa mieszkalna, pozostałą część miały stanowić skwery i ulice. Jedyną planowaną w tym rejonie inwestycją finansowaną ze środków publicznych miała być szkoła. Realizacja programu wymagała aprobaty ministerialnej dla przyjętych planów urbanistycznych, decyzji o komunalizacji państwowych gruntów leśnych oraz uruchomienia linii kredytowej w Banku Gospodarstwa Krajowego, do czego nie doszło[3].

Najstarsza część tego osiedla, z fragmentem blokowej zabudowy przy ówczesnej szosie gdańskiej (od numeru 208 do 220), powstała na terenie zaopatrzonym w drogi o twardej nawierzchni i sieć kanalizacyjno-wodociągową na podstawie uchwały Rady Miasta z 24 września 1936 r. i planu przygotowanego przez szefa Oddziału Urbanistyki i Komitetu Rozbudowy Miasta, inż. Stefana Pietrzaka, w latach 1936-1938[4]. Do wybuchu II wojny światowej zbudowano kilka domów wyodrębnionej równolegle do szosy gdańskiej, ale oddzielonej od niej pasem zieleni ul. Gdańskiej. Na wschód od niej wytyczono ulice Sosnową, Modrzewiową, Jodłową, Świerkową i Bukową przy których stanęły pierwsze wille. W znacznym stopniu zabudowano wówczas ul. Jodłową i fragmentarycznie ul. Świerkową o których tak pisał w „Przechadzkach po Bydgoszczy” w 1938 r. Wojciech Rzeźniacki – „...do atrakcji pierwszej kategorii należy między innymi wzorowe osiedle przy ulicy Gdańskiej, gdzie na terenach finansowanych przez Bank Gospodarstwa Krajowego, powstaje w szybkim tempie piękna i wyposażona we wszelkie nowoczesne urządzenia dzielnica willowa wśród wysokopiennego lasu sosnowego”.Dla ułatwienia mieszkańcom osiedla BGK, jak zaczęto je nazywać, dogodnej komunikacji z centrum miasta 10 października 1936 uruchomiono pierwszą linię autobusową nr 1 obsługiwaną przez autokary marki Fiat.

Po wojnie, w latach 1950–1956, w kwadracie ulic Świerkowa – Modrzewiowa – gen. Józefa Sułkowskiego – gen. Józefa Dwernickiego – Żołnierska, powstała zachodnia część osiedla. Zasadniczym elementem zabudowy tego fragmentu miasta stały się wzniesione w tradycyjnym systemie czterokondygnacyjne domy, wyższe przy głównych arteriach, niższe wewnątrz osiedla. Architektura osiedla charakteryzuje się szeregiem interesujących wnętrz i zespołów zieleni. W celu zaopatrzenia osiedla w energię cieplną wyposażono je w lokalne ciepłownie przy ulicach Jaworowej, Sosnowej (obecnie: Czerkaskiej) i Modrzewiowej. Na potrzeby osiedla ułożono też magistralę gazową z starej gazowni przy ul. Jagiellońskiej oraz zbudowano od podstaw dwujezdniową al. 22 Lipca (obecnie: 11 Listopada) i odcinek ul. Sułkowskiego do torów dawnej linii kolejowej Bydgoszcz-Toruń przy ul. Modrzewiowej.

W 1954 wybudowano pierwszą na osiedlu Szkołę Podstawową nr 15 przy ul. Czerkaskiej 8, a w 1957 gmach IV Liceum Ogólnokształcącego przy ul. Kaliskiej 10. Wybudowano też pierwsze żłobki i przedszkola, zorganizowano filię Biblioteki Miejskiej, zaś w lipcu 1955 osiedle połączono, wydzieloną z ciągu drogowego ul. Gdańskiej, linią tramwajową nr 10. Na początku lat 60. uruchomiono linię autobusową łączącą osiedle Leśne z Błoniem (nr 52). W latach siedemdziesiątych po przyłączeniu Fordonu do Bydgoszczy (1973) uruchomiono linię nr 65 łączącą Osiedle Leśne z Fordonem. W następnych latach uruchamiano kolejne połączenia z Glinkami (nr 68) i Myślęcinkiem (nr 75). W latach 90. doszła linia łącząca osiedle Zawisza oraz osiedle Leśne z lotniskiem, oraz kilka prywatnych linii mikrobusowych i autobusowych. Zmieniono również bieg linii tramwajowych. Linię nr 10 skierowano na ul. Chodkiewicza, zaś z ul. Gdańskiej od stadionu im. Z. Krzyszkowiaka uruchomiono linię tramwajową do stacji kolejowej Bydgoszcz Wschód (nr 1) oraz na Wzgórze Wolności (nr 2).

W styczniu 1972 oddano do użytku zaprojektowany przez inż. Zdzisława Kozłowskiego pierwszy na osiedlu jedenastokondygnacyjny wieżowiec w którym mieścił się Hotel Garnizonowy i Klub Pomorskiego Okręgu Wojskowego. W latach 1959–1975, we wschodniej części osiedla, pomiędzy ulicami Sułkowskiego i Grabową zrealizowano budowę wielokondygnacyjnych budynków, w tym pięciu jedenastopiętrowych, zaprojektowanych przez projektantkę arch. Krystynę Jureko.

Wzniesiono kolejne szkoły podstawowe – w 1960 – nr 42 przy ówczesnej al. 22 Lipca (po 1970 w gmachu tym mieściło się VII LO o profilu sportowym) oraz nr 30 i, w roku szkolnym 1967/68, nr 20, obie przy ul. Grabowej. W dawnej Szkole Podstawowej nr 30, od 1980 mieści się od 1980 Wydział Humanistyczny Uniwersytetu Kazimierza Wielkiego. W końcówce lat 60. oddano do użytku pierwszy odcinek nitki ujęcia wody z Czyżkówka, doprowadzono też gaz z nowej gazowni przy ul. Witebskiej. 11 września 1964 otwarto obwodnicę linii kolejowej Bydgoszcz-Toruń, która uwieńczyła wieloletnie starania o likwidację utrudniających szybką komunikację z osiedlem przejazdów na ulicach Gdańskiej i Sułkowskiego, w latach 1968/69 wybudowano przystanek kolejowy Bydgoszcz Leśna. W latach 1980–1983 wzniesiono ostatnie wielokondygnacyjne bloki u zbiegu ulic Stanisława Małachowskiego i Kasztanowej.

Na południowym skraju osiedla usytuowane są od 1912 obiekty Pomorskich Zakładów Budowy Maszyn „Zremb-Makrum”, powstałych w 1868 r. jako przedsiębiorstwo handlu maszynami rolniczymi. Od początku XX wieku produkowano tu maszyny parowe, lokomobile, później kompletne wyposażenie cukrowni, młynów, cegielni i cementowni. W okresie międzywojennym Towarzystwo Akcyjne Bydgoskich Zakładów Mechanicznych Hermana Löhnerta stanowiło jedną z pierwszych w kraju spółkę akcyjną. Na początku II dekady XXI wieku obiekty firmy zostały wyburzone pod przewidywaną tu galerię handlową, która jednak ostatecznie nie powstała, a pozostałe po fabryce grunty (ponad 10 ha)[5] przeznaczono pod budowę osiedla mieszkaniowego, które docelowo może liczyć kilkanaście budynków z ponad 1000 mieszkań. Budowę pierwszego budynku wielorodzinnego na tym obszarze rozpoczęto 29 maja 2014 r.

W 2019 przystąpiono do rozbiórki dotychczasowego (z 1984) i budowy nowego, wschodniego wiaduktu nad torami kolejowymi w ciągu al. Wyszyńskiego (wylot do Gdańska). Wykonawca (konsorcjum firm Want z Tczewa i Polwar z Gdańska) za kwotę 20,5 mln zł (o 3 mln zł od kosztorysu inwestorskiego) zobowiązał się do realizacji zadania do 30 listopada 2019[6]. Nowy wiadukt będzie jednoprzęsłowy z łukami nośnymi. W ciągu doby przejeżdża tędy ponad 15,3 tys. pojazdów[7].

W północno-wschodniej części osiedla, na terenie podmiejskiego lasu sosnowego, na powierzchni 16 ha, położony jest zorganizowany w 1965 park im. Zbigniewa Załuskiego, ponadto na całym osiedlu pielęgnowana jest tzw. zieleń osiedlowa, zwłaszcza w okolicach ul. 11 Listopada i we fragmencie wzdłuż zachodniej granicy osiedla, gdzie u zbiegu ulic Gdańskiej i Czerkaskiej w 1973 otwarto Muzeum Tradycji POW.

7 maja 2019 na skwerze Inwalidów Wojennych w ramach obchodów 100-lecia Związku Inwalidów Wojennych odsłonięto obelisk z napisem „W hołdzie żołnierzom – inwalidom z wojen 1914-18, 1919-1921, 1939-1945 i podziemia niepodległościowego – w setną rocznicę powstania Związku Inwalidów Wojennych Rzeczypospolitej Polskiej. Okręg Bydgoszcz ZIW RP, maj 2019 r.”[8].

Ulice na LeśnymEdytuj

  • 11 Listopada (dawniej 22 Lipca)
  • Aleja Stefana Kardynała Wyszyńskiego
  • Armii Krajowej
  • Bukowa
  • Cisowa
  • Czerkaska (dawniej Sosnowa)
  • Dębowa
  • Gdańska
  • Grabowa
  • Jarzębinowa
  • Jaworowa
  • Joachima Lelewela
  • Jodłowa
  • Józefa Dwernickiego
  • Józefa Sułkowskiego
  • Kaliska
  • Kamienna
  • Kasztanowa
  • Leśna
  • Modrzewiowa
  • Podchorążych
  • Stanisława Małachowskiego
  • Świerkowa
  • Topolowa
  • Żołnierska

OświataEdytuj

  • Szkoła Podstawowa nr 20
  • Zespół Szkół Ogólnokształcących nr 7 (Gimnazjum nr 51, VII Liceum Ogólnokształcące)
  • Zespół Szkół nr 15 (Szkoła Podstawowa nr 15, Gimnazjum nr 10)
  • Zespół Szkół Handlowych (ZSZ Odzieżowa, ZSZ Handlowa, Technikum Odzieżowe, Technikum Handlowe, Technikum Ekonomiczne)
  • budynek Wydziału Humanistycznego Uniwersytetu Kazimierza Wielkiego
  • Niepubliczna Szkoła Podstawowa nr 1

ZdrowieEdytuj

  • NZOZ Przychodnia Rejonowa „Leśna”
  • Prywatna Klinika Okulistyczna „Oftalmika” (w budynku tej kliniki była wcześniej piekarnia)
  • Wojewódzka Przychodnia Zdrowia Psychicznego [1]
  • NZOZ Centrum Medyczne Gizińscy

PrzemysłEdytuj

ParafieEdytuj

Inne instytucjeEdytuj

KomunikacjaEdytuj

Przez Osiedle Leśne kursują następujące linie:

  • 52: Błonie – Dworzec Leśne - (Warianty Przedłużone 52M - Myślęcinek i 52P - Podkowa) – linia autobusowa
  • 57: Błonie – Dworzec Główny – linia autobusowa
  • 65: Dworzec Leśne – Nad Wisłą - (wybrane kursy Łoskoń) – linia autobusowa
  • 68: Dworzec Leśne – Glinki BFM - (Glinki (Pętla Tramwajowa)) (Exploseum – Prądocińska) – linia autobusowa
  • 80: Port Lotniczy – Dworzec Główny – linia autobusowa
  • 31N: Łoskoń - Dworzec Leśne - (wybrane kursy do Podkowy) – linia autobusowa-nocna
  • 93: Dworzec Leśne – Niwy (w oznaczonych kursach do Wilcza) – linia autobusowa międzygminna
  • 94: Dworzec Leśne – Żołędowo - (z wariantem przez Maksymilianowo (w oznaczonych kursach do Nekli)) – linia autobusowa międzygminna

Na granicznych ulicach osiedla kursują również:

  • 1: Las Gdański – Wilczak – linia tramwajowa
  • 2: Babia Wieś – Las Gdański – linia tramwajowa
  • 10: Las Gdański – Niepodległości- linia tramwajowa
  • 83: Tatrzańskie - Czyżkówko - linia autobusowa

Na osiedlu znajduje się również przystanek kolejowy Bydgoszcz Leśna przy ulicy Modrzewiowej.

CiekawostkiEdytuj

Zobacz teżEdytuj

PrzypisyEdytuj

  1. Oficjalny Serwis Bydgoszczy – Liczba ludności w jednostkach urbanistycznych
  2. Rozporządzenie Ministra Administracji i Cyfryzacji z dnia 13 grudnia 2012 r. w sprawie wykazu urzędowych nazw miejscowości i ich części (Dz.U. z 2013 r. poz. 200)
  3. Krzysztof Błażejewski „W tym miejscu Gdańska miała mieć 100 metrów szerokości, Express Bydgoski 22 czerwca 2013
  4. Architektura wolności
  5. Platanowy Park na Leśnym. Platformy w garażu, penthouse na szczycie
  6. Są dwie oferty na przebudowę wiaduktu na Armii Krajowej
  7. Wiadukt na ul. Armii Krajowej do przebudowy. Trwają przygotowania
  8. Najstarszy związek kombatancki świętuje 100-lecie