Otwórz menu główne

Osjan (Ossian lub Ossjan) – polski zespół muzyczny grający muzykę z pogranicza muzyki improwizowanej, folku i world music.

Osjan
Ilustracja
Jacek Ostaszewski – współzałożyciel grupy
Rok założenia 1971
Pochodzenie Polska, Kraków
Gatunek world music, folk
Powiązania Jazz Darings
Anawa
Maanam
Voo Voo
Skład
Jacek Ostaszewski
Wojciech Waglewski
Radosław Nowakowski

Nazwę grupy zaczerpnięto z tytułu utworu Bolesława Leśmiana „Jam – nie Osjan”. Według muzyków słowo „Osjan” brzmiało egzotycznie i aby zapobiec skojarzeniom z utworem Leśmiana zapisywali je w różnych wariantach: początkowo Ossian, później Ossjan – po latach powrócono do oryginalnej wersji Osjan[1].

Spis treści

HistoriaEdytuj

Osjan powstał jesienią 1971 roku, a utworzyli go Jacek Ostaszewski, Marek Jackowski (dwóch członków grupy Anawa) oraz Tomasz Hołuj, który był też odpowiedzialny za literacką i wizualną stronę koncertów grupy[2]. Trio występowało regularnie w Piwnicy „Pod Baranami”, przez następne półtora roku używając nazwy „Teatr Naturalnego Dźwięku – Ossian”. W 1972 muzycy wzięli udział w „Musicoramie” zorganizowanej przez Polskie Stowarzyszenie Jazzowe oraz w Jazz Jamboree[1]. W 1973 roku podczas kilku koncertów w Teatrze Żydowskim w epizodycznych rolach wystąpiły też Olga „Kora” Jackowska oraz Małgorzata Ostaszewska.

W 1973 dali szereg występów w kraju u boku amerykańskiego muzyka free jazzowego Dona Cherry’ego[1]. W tym samym roku Poljazz opublikował pierwsze nagrania grupy – na winylowym splicie z brytyjską grupą Deep Purple[1].

Gdy w 1975 wytwórnia Polskie Nagrania „Muza” wydała debiutancki album pt. Ossian, grupę opuścił Jackowski (który później założył Maanam) i Ossian stał się duetem Ostaszewski – Hołuj. Duet grywał wtedy liczne koncerty prywatne, np. dla pierwszej polskiej grupy buddystów zen w Górach Świętokrzyskich[3].

W 1976 do grupy dołączyli muzyk greckiego pochodzenia Milo Kurtis, który już wcześniej okazjonalnie współpracował z Osjanem[1], a następnie skrzypek Zygmunt Kaczmarski. Między wrześniem, a listopadem 1978 grupa we współpracy z Tomaszem Stańko, bez Kaczmarskiego nagrała drugą płytę pt. Ossian[4][5].

W styczniu 1979 wraz z Zygmuntem Kaczmarskim i Radosławem Nowakowskim (bębny) dokonano nagrań na kolejny album Księga chmur[6].

31 maja 1980 muzycy wystąpili w ramach „V Festiwalu Muzyki Jazzowej”. Koncert ten został zarejestrowany i wydany na płycie po raz kolejny opatrzonej tytułem Ossian[7].

W tym okresie do zespołu dołączyli Wojciech Waglewski i Jacek Wolski. W grudniu 1982 Osjan w składzie: Waglewski, Ostaszewski, Kurtis i Nowakowski nagrał album Roots.

W 1983 roku z Osjanem rozstał się uczestniczący do tego czasu w koncertach Tomasz Hołuj, który w 1984 wyemigrował do Szwecji[8][1].

Po 1985 (wyjazd Kurtisa do USA) aktywność zespołu zaczęła spadać. Do muzyków Osjana dołączyli w tym okresie m.in. Karol Szymanowski (wibrafon), Antymos Apostolis, Sarandis Juvanidis (perkusista) oraz Jorgos Skolias[1]. 2 i 3 sierpnia 1987 grupę zarejestrowano na żywo w Pałacu Prymasowskim w Warszawie. Materiał został wydany na płycie Rytuał dźwięku i ciszy[9].

W listopadzie 1991 Ostaszewski, Waglewski i Nowakowski nagrali album Głową w dół, wydaną rok później przez Polton.

W lutym 1996 Milo Kurtis zorganizował koncert poświęcony Donowi Cherry'emu (zmarłemu kilka miesięcy wcześniej), po którym grupa wznowiła działalność[1] (dwa utwory Cherry’ego Osjan umieścił na nagranym w Teatrze Małym albumie Tribute to Don Cherry). W 1998 ukazał się kolejna płyta Muzyka fruwającej ryby – nagrana w warszawskim Teatrze Buffo.

W 2005 wydawnictwo Ferment wypuściło na rynek dwupłytowy album Księga liści / Drzewo Osjan, na który składają się nagrania z koncertów zespołu z 2004 i 1980 oraz nagrania grup Monodrum, Freak Drums i Voo Voo (w których udzielają się Nowakowski, Kurtis i Waglewski). W 2008 Ostaszewski, Nowakowski i Waglewski przy pomocy harfistki Anny Sikorzak-Olek nagrali album Po prostu.

30 września 2018 roku w ramach Muzycznego Klubu TVP3 Kielce, zarejestrowany został koncert zespołu "Memorial to Miles".

MuzykaEdytuj

Osjan tworzy muzykę intuicyjną, głównie instrumentalną, zdradzającą wpływy muzyki etnicznej. Improwizacje inspirowane jazzem i folkiem grane przez Jacka Ostaszewskiego i Marka Jackowskiego wzięły swój początek jeszcze ze współpracy z Grechutą i Pawluśkiewiczem w czasie powstawania płyty Korowód. W muzyce Osjana zyskały już swój autonomiczny przebieg. Od początku istnienia zespołu muzycy wykorzystują bogate instrumentarium z różnych kultur (flety proste, ligawa, sitar, gayageum, tabla, gongi, bongosy, garnki z Olkusza[10], ksylofon i wiele innych). Określani są mianem prekursorów world music w Polsce, w grze zespołu obecna jest niemalże cała światowa kultura muzyczna. Muzyka zespołu ciągle ewoluuje z koncertu na koncert, a kolejne płyty odzwierciedlają tylko wycinek muzycznej drogi. W muzyce Osjana centralne miejsce zajmuje rytm, ważnym elementem jest też cisza pomiędzy dźwiękami[11].

MuzycyEdytuj

Komentując w 1997 kolejne odsłony Osjana Bolesław Rok określił jako odradzanie „jakby feniks z popiołów”, dzięki którym zespół dociera wciąż do nowego pokolenia[3].

W ciągu ponad 30 lat istnienia grupy przewinęli się przez nią m.in.:

DyskografiaEdytuj

Albumy[12]Edytuj

SplityEdytuj

  • Ossian / Deep Purple (1973) (tylko strona A płyty) – utwory: „Wprowadzenie” i „Księga deszczu (fragmenty)”

Kompilacje różnych wykonawcówEdytuj

PrzypisyEdytuj

  1. a b c d e f g h Ossian (1999) książeczka płyty (Marcin Jacobson), Pomaton EMI
  2. Program festiwalu Musicorama 1972
  3. a b Bolesław Rok: książeczka do płyty „Roots”, 1997
  4. Ossian (1978) info: okładka płyty, Poljazz
  5. Tomasz Hołuj, książeczka do płyty „Ossian”
  6. Księga chmur (1979) info: okładka płyty, Polskie Nagrania „Muza”
  7. Ossian (1980) info: okładka płyty, Pronit
  8. Marek Piechnat. Hołuj w transie. „Jazz Forum”. 12/1995. s. 7. 
  9. Rytuał dźwięku i ciszy (1988) info: okładka płyty, Polskie Nagrania „Muza”
  10. opis płyty Osjan w portalu folk.pl.
  11. Biogram zespołu Osjan w portalu Etno.serpent.pl
  12. http://osjan.aerolit.pl/show1.html [dostęp 18-02-2009]

Linki zewnętrzneEdytuj