Otwórz menu główne

Osobnica

wieś w województwie podkarpackim

Osobnicawieś w Polsce położona w województwie podkarpackim, w powiecie jasielskim, w gminie Jasło[3].

Osobnica
Widok na centrum
Widok na centrum
Państwo  Polska
Województwo  podkarpackie
Powiat jasielski
Gmina Jasło
Wysokość 240-320 m n.p.m.
Liczba ludności (2018) 3598[1]
Strefa numeracyjna 13
Kod pocztowy 38-241[2]
Tablice rejestracyjne RJS
SIMC 0352992
Położenie na mapie gminy wiejskiej Jasło
Mapa lokalizacyjna gminy wiejskiej Jasło
Osobnica
Osobnica
Położenie na mapie Polski
Mapa lokalizacyjna Polski
Osobnica
Osobnica
Położenie na mapie województwa podkarpackiego
Mapa lokalizacyjna województwa podkarpackiego
Osobnica
Osobnica
Położenie na mapie powiatu jasielskiego
Mapa lokalizacyjna powiatu jasielskiego
Osobnica
Osobnica
Ziemia49°41′59″N 21°24′12″E/49,699722 21,403333

Miejscowość jest siedzibą parafii rzymskokatolickiej Św. Stanisława Biskupa, należącej do dekanatu Dębowiec, diecezji rzeszowskiej.

W Osobnicy od 1953 istnieje kopalnia ropy naftowej.

Położenie geograficzneEdytuj

Osobnica leży w szerokiej dolinie potoku Bednarka dopływie Ropy na Pogórzu Jasielskim w południowo-wschodniej Polsce. To największa wieś gminy Jasło o powierzchni 2474 ha.

Integralne części wsi Osobnica[4][3]
SIMC Nazwa Rodzaj
0353000 Łęgi część wsi
0353017 Olszyny część wsi
0353023 Skała część wsi
0353030 Wiśniówki część wsi
0353046 Wysłanka część wsi

HistoriaEdytuj

30 września 1348 roku król Kazimierz Wielki założył wieś Osobnicę na prawie niemieckim[5][6]. Według przywileju lokacyjnego maksymalny rozmiar osady nie mógł przekroczyć 110 łanów frankońskich. Na sołtysa powołał Jana zwanego Tyznar i uposażył go w 8 łanów gruntu i prawo do budowy dwóch młynów, dwóch karczm, browaru,stawu, 4 ogrodów oraz jatek rzeźniczej, szewskiej i piekarskiej. Przydzielił także 1 łan pod kościół i 1 łan na wygon dla bydła. Zwolnił wieś od podatków przez 20 lat. Wieś podlegała kasztelanii w Bieczu i pozostała królewszczyzną aż do 1772 roku do czasów rozbiorów Polski[7].

Na skutek podmywania brzegu przez potok Bednarka (dopływ Ropy), zaistniała potrzeba przeniesienia i powiększenia kościoła. W 1512r. nastąpiła konsekracja drugiego kościoła. W 1591 roku żołnierzem piechoty wybranieckiej został Wojciech Wierteł z Osobnicy, któremu król dał wolność. W XIX wieku była własnością Piegłowskich, Twardowskich, Gromadzkich oraz de Laveaux. W 1880 wieś zamieszkiwało 2442 mieszkańców, z czego 33 na obszarze dworskim własności Augusta de Laveaux. według szematyzmu duch. diec. przemyskiej dekanatu żmigrodzkiego liczba ludności to 3428 rz.-kat. i 21 izrael (prawd. pomyłka drukarska).

W czasie pierwszej wojny światowej w latach 1914–1915 rozegrały się tu bitwy. Koło kapliczki w 7 grobach pojedynczych i 11 masowych pochowano 77 żołnierzy niemieckich, 83 rosyjskich i 1 austriackiego. Na grobach ustawiono żeliwne krzyże.

W czasie II wojny światowej działała tu grupa ZWZ/AK placówki Jasło, Chłostry -BCh placówki Jasło.

W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa krośnieńskiego.

Na terenie wsi znajduje się nieużywany od ponad 100 lat cmentarz, zaniedbany, prawie już nieistniejący. Przetrwał grobowiec rodziny de Laveaux, nagrobek Augusta de Laveaux oraz kilku mieszkańców.

Oświata i kulturaEdytuj

Zespół Szkół w Osobnicy

W 1601 r. założona została szkoła parafialna prowadzona przez kleryka Zawiszę ze Zwiernika. W 1857 r. został spisany akt erekcyjny na mocy którego gmina Osobnica wraz z właścicielem dworu zobowiązana była wybudować budynek szkolny w miejscu organistówki. W 1859 r. Rozpoczęła działalność szkoła trywialna w Osobnicy, w skromnym jednoizbowym budynku drewnianym. W 1890 r. oddany do użytku został nowy obiekt szkolny, przemianowano szkołę na Dwuklasową Publiczną Szkołę w Osobnicy. W czasie ofensywy wojsk niemieckich i austriackich budynek ulega całkowitemu zniszczeniu. W 1934 r. oddano do użytku nową, murowaną szkołę im. Św. Jana Kantego dzięki ks. Gliwie - inicjatorowi budowy szkoły. Podczas trwania II wojny światowej szkoła nie została zniszczona mimo trwających działań wojennych. Szkoła istniała jako Szkoła Podstawowa nr 1 w Osobnicy, w 1999 roku powstało także Publiczne Gimnazjum nr 1 w Osobnicy. W 2005 roku utworzono Zespół Szkół w Osobnicy.

LKS "SPARTA" OsobnicaEdytuj

  LKS "SPARTA" Osobnica
 
Pełna nazwa Ludowy Klub Sportowy "SPARTA" Osobnica
Barwy niebiesko-żółte
Data założenia 1976
Liga Klasa B - gr. Krosno VI
Adres 38-241 Osobnica 1052
Stadion Stadion sportowy w Osobnicy
Numer KRS 0000298530
Prezes   Michał Kuchta
Trener   Zenon Madejczyk
 
 
 
 
 
Stroje
domowe
 
 
 
 
 
Stroje
wyjazdowe
Strona internetowa

Historia klubuEdytuj

Ludowy Klub Sportowy "SPARTA" w Osobnicy swoją historią sięga 1976 roku, kiedy w miejscowości Osobnica powstała drużyna piłkarska, która jako „LZS” Osobnica zaczęła występować w rozgrywkach ligi wiejskiej. Po kilku latach reaktywowano drużynę, która w międzyczasie zawiesiła swoją działalność. Tym samym, w 1983 roku wznowiono działalność klubu pod nazwą LZS "SPARTA" Osobnica. Założycielami byli: Wincenty Ochwat, Franciszek Rolek i Jan Bara. W początkowym okresie działalności, z powodu braku stadionu, drużyna rozgrywała swoje mecze w sąsiedniej wsi Trzcinica. Jednocześnie czyniono starania o własny obiekt, który powstał kilka lat później. Pierwszy mecz na własnym obiekcie zespół z Osobnicy rozegrał z drużyną Tajfun Łubno Szlacheckie, który wygrał wynikiem 3:1. Drużyna szybko awansowała do klasy „B”, a po kilku sezonach znalazła się kolejny poziom rozgrywkowy wyżej. W roku 1995 miał miejsce historyczny awans do klasy okręgowej, co do dnia dzisiejszego pozostaje największym osiągnięciem klubu. Przez kilka sezonów drużyna z Osobnicy mierzyła się z drużynami m.in. z Brzozowa, Leska, Sanoka, Rymanowa czy Krosna[8]. Klub przeżywał wtedy swoje najlepsze lata, zainteresowanie piłką nożną w latach 95-00 w miejscowości było ogromne. Drużynie seniorów przez cały czas towarzyszyły drużyny młodzieżowe. Po latach porażek i spadków, klub znalazł się na najniższym poziomie rozgrywkowym. Po pięciu latach gry w klasie B, zawodnicy „SPARTY” w 2013 roku wykorzystali możliwość gry na wyższym poziomie rozgrywkowym, lecz z powodu braków kadrowych nie zdołali utrzymać swojego miejsca w krośnieńskiej klasie "A". W 2015 roku zespół został wycofany z rozgrywek, do gry powrócił rok później w niższej klasie "C".

Klub LKS „SPARTA” Osobnica jako stowarzyszenie kultury fizycznej posiadające status Organizacji Pożytku Publicznego realizuje zadania z zakresu popularyzacji i rozwoju różnych dyscyplin sportowych oraz stałego podnoszenia kultury fizycznej wśród dzieci i młodzieży.

Władze[9]Edytuj

Numer w Krajowym Rejestrze Sądowym: 0000298530

  • Prezes zarządu: Michał Kuchta
  • Wiceprezes: Franciszek Rolek
  • Sekretarz: Łukasz Ryznar
  • Członkowie zarządu: Marek Bara, Mateusz Gliwa, Jacek Budziak, Dawid Dybaś, Piotr Lazar, Damian Ulaszek

"SPARTA" w poszczególnych sezonachEdytuj

źródło: [8][10][11][12][13]

Końcowe pozycje w tabelach rozgrywek ligowych (od sezonu 1995/1996):

Senior

(pozycja-klasa rozgrywkowa)

Junior

(pozycja-klasa rozgrywkowa)

Trampkarz

(pozycja-klasa rozgrywkowa)

Młodzik

(pozycja-klasa rozgrywkowa)

1995/1996 12. (kl. okręgowa) 2. (kl. okręgowa) 1. (kl. Okręgowa) -
1996/1997 brak danych brak danych brak danych -
1997/1998 9. (kl. okręgowa) 11. (kl. Wojewódzka) 9. (kl. Wojewódzka) -
1998-2002 brak danych brak danych brak danych -
2002/2003 12. (klasa B) - 2. (kl. Terenowa) -
2003/2004 15. (klasa B) 2. (klasa A) 7. (klasa A) -
2004/2005 13. (klasa C) - - -
2005/2006 - 2. (klasa B) 4. (klasa B) -
2006/2007 1. (klasa C) 13. (klasa A) 13. (klasa A) -
2007/2008 6. (klasa B) brak danych brak danych -
2008/2009 12. (klasa B) 6. (klasa A) 9. (klasa A) -
2009/2010 9. (klasa B) 12. (klasa A) 8. (klasa A) -
2010/2011 9. (klasa B) 3. (klasa B) - 1. (grupa 3)
2011/2012 4. (klasa B) 9. (klasa A) 9. (klasa A) -
2012/2013 2. (klasa B) - 1. (klasa B) -
2013/2014 15 (klasa A) 7. (klasa B) - -
2014/2015 - - 8. (klasa B) -
2015/2016 5. (klasa C) - 3. (klasa B) -
2016/2017 2. (klasa C) 8. (klasa B) - -
2017/2018 1. (klasa B) 9. (klasa B) - -

Kopalnictwo naftoweEdytuj

W okresie międzywojennym na terenie Osobnicy rozpoczęto prace poszukiwawcze za ropą naftową. W 1928 zrealizowano odwiert o nazwie "Igler-1", ale z wynikiem negatywnym[14]. Po wojnie w 1953 Jasielskie Kopalnictwo Naftowe odkryło w Osobnicy złoże ropy naftowej[15] o zasobach produkcyjnych ponad 500 tys. ton[16]. Powstała najmłodsza kopalnia w rejonie jasielskim. Do 1970 wykonano tam ponad 150 odwiertów w tym kilka o głębokości 2000 m[15].

W 2017 spółka Orlen Upstream w ramach odrębnego w stosunku do istniejącej kopalni przedsięwzięcia projektowego poszukiwawczo-wydobywczego węglowodorów o nazwie "Karpaty" przystąpiła do wiercenia otworu o nazwie "Pasieki-OU1" o głębokości 2600 m. Położony w Osobnicy leży przy granicy z miejscowością Pagórek[17].

ReligiaEdytuj

Kościół parafii rzymskokatolickiej

7 lipca 1906 r. nastąpiła konsekracja nowego, trzeciego kościoła, przez biskupa Józefa Fishera, sufragana przemyskiego. Według planu architekta Teodora Talowskiego, w stylu neogotyckim, nadwiślańskim. Trzynawowy, na planie krzyża rzymskiego, boczne nawy są niższe od środkowej. Wymiary kościoła wynoszą 37 m długości i 22 m szerokości w nawie krzyżowej. Szerokość nawy głównej 8 m, bocznych 4 m. Sklepienie unosi się na wysokości 16 metrów. Wysokość obiektu wynosi; fasady 27 m, wieży 22 i krzyża 4,15 m. Kościół został wyposażony w trzy piękne, neogotyckie ołtarze wykonane w stolarni lwowskiej, figury rzeźbione w drewnie wykonali artyści w Tyrolu łącznie 13 figur. W latach 19271928 miało miejsce pierwsze malowanie kościoła, przez artystę malarza, Juliana Krupskiego ze Lwowa.

Poprzedni kościół istniał do 1907 r. Po wybudowaniu nowego obiektu został zburzony.

TurystykaEdytuj

 
Kiwon w Osobnicy, fot. 2015 r.

Przez Osobnicę przebiegają następujące szlaki turystyczne:

  • Transgraniczny Szlak Naftowy – który łączy ze sobą miejsca związane z narodzinami i historią przemysłu naftowego; w Osobnicy znajduje się kopalnia ropy naftowej i gazu ziemnego[18].

PrzypisyEdytuj

  1. BIP gminy - sołectwa. [dostęp 2019-08-26].
  2. Oficjalny Spis Pocztowych Numerów Adresowych. Poczta Polska S.A., styczeń 2013. s. według wyboru. [dostęp 2014–03–09].
  3. a b TERYT (Krajowy Rejestr Urzędowego Podziału Terytorialnego Kraju). Główny Urząd Statystyczny. [dostęp 18.11.2015].
  4. Rozporządzenie Ministra Administracji i Cyfryzacji z dnia 13 grudnia 2012 r. w sprawie wykazu urzędowych nazw miejscowości i ich części (Dz.U. z 2013 r. poz. 200)
  5. Józef Garbacik, redakcja Studia z dziejów Jasła i powiatu jasielskiego, PWN Kraków 1964 str. 63,105
  6. Władysław Krygowski, Beskid Niski i Pogórze, Sport i Turystyka, Warszawa 1977 str. 35
  7. Władysław Sarna, Opis powiatu jasielskiego, 1908 reprint JDK Jasło 1995, str. 186-188
  8. a b [https://web.archive.org/web/20081016142806/http://www.ozpn.krosno.net.pl:80/!nowa/XXXlat.htm OZPN w Kro�nie - Oficjalna Strona Zwi�zku], 16 października 2008 [dostęp 2017-09-20] [zarchiwizowane z adresu 2008-10-16].
  9. 1993, Zarząd - SPARTA Osobnica, spartaosobnica.futbolowo.pl [dostęp 2017-09-20].
  10. Tabele końcowe - OZPN Krosno, www.ozpnkrosno.pl [dostęp 2017-09-20] (pol.).
  11. Maciej Kusina, Skarb - Sparta Osobnica, www.90minut.pl [dostęp 2017-09-20].
  12. 1993, Historia - SPARTA Osobnica, spartaosobnica.futbolowo.pl [dostęp 2017-09-20].
  13. OZPN w Krośnie - Oficjalna Strona Związku, 13 września 2008 [dostęp 2017-09-20] [zarchiwizowane z adresu 2008-09-13].
  14. Tadeusz Pabis Szlakiem jasielskich naftowców, Mała Poligrafia Redemptorystów, Tuchów 1998, ss. 47,48 ​ISBN 83-903378-3-5
  15. a b Józef Czernicki Odkrywca miliardowych bogactw-Przedsiębiorstwo Poszukiwań Naftowych w Jaśle, Rocznik Jasielski II, Stowarzyszenie Miłośników Jasła i Regionu Jasielskiego 1970-1971, ss. 97-116
  16. Praca zbiorowa 50 lat Jasielskich Poszukiwań, Oficyna Wydawnicza APLA , Krosno 2003, s. 18 ​ISBN 83-89123-43-6
  17. Informacja Biura Prasowego Grupy Orlen
  18. Szlak naftowy - powiat jasielski. [dostęp 2015-09-29].

BibliografiaEdytuj

  • Józef Garbacik – redakcja, Studia z dziejów Jasła i powiatu jasielskiego, PWN Kraków 1964
  • Władysław Krygowski, Beskid Niski i Pogórze, Sport i Turystyka, Warszawa 1977
  • Władysław Sarna, Opis powiatu jasielskiego, 1908 reprint JDK Jasło 1995, ​ISBN 83-903825-2-0

Zobacz teżEdytuj

Linki zewnętrzneEdytuj