Ostaszewo (województwo kujawsko-pomorskie)

wieś w województwie kujawsko-pomorskim
Zobacz też: Ostaszewo w innych znaczeniach tej nazwy.

Ostaszewowieś w Polsce położona w województwie kujawsko-pomorskim, w powiecie toruńskim, w gminie Łysomice przy drodze krajowej nr 91 i drodze wojewódzkiej 499.

Ostaszewo
wieś
Ilustracja
Fragment miejscowości
Państwo  Polska
Województwo  kujawsko-pomorskie
Powiat toruński
Gmina Łysomice
Sołectwo Ostaszewo
Liczba ludności (III 2011) 810[1]
Strefa numeracyjna 56
Tablice rejestracyjne CTR
SIMC 0846932
Położenie na mapie gminy Łysomice
Mapa lokalizacyjna gminy Łysomice
Ostaszewo
Ostaszewo
Położenie na mapie Polski
Mapa lokalizacyjna Polski
Ostaszewo
Ostaszewo
Położenie na mapie województwa kujawsko-pomorskiego
Mapa lokalizacyjna województwa kujawsko-pomorskiego
Ostaszewo
Ostaszewo
Położenie na mapie powiatu toruńskiego
Mapa lokalizacyjna powiatu toruńskiego
Ostaszewo
Ostaszewo
Ziemia53°06′44″N 18°37′45″E/53,112222 18,629167
[www.solectwoostaszewo.republika.pl Strona internetowa]

W miejscowości znajduje się stacja kolejowa Ostaszewo Toruńskie na szlaku linii kolejowej nr 207 łączącej Toruń Wschodni z Malborkiem przez Grudziądz, Kwidzyn i Sztum.

W latach 1975–1998 miejscowość położona była w województwie toruńskim. Według Narodowego Spisu Powszechnego (III 2011 r.) liczyła 810 mieszkańców[1]. Jest czwartą co do wielkości miejscowością gminy Łysomice.

Krótki opisEdytuj

We wsi znajduje się pałac z końca XIX w. z parkiem, w którym znajduje się mauzoleum dawnych właścicieli, przekształcone w kaplicę.

W Ostaszewie zlokalizowana jest część Pomorskiej Specjalnej Strefy Ekonomicznej, na terenie której swoje zakłady otworzyły firmy: Sharp Corporation, Orion Electric oraz Sumika Electronic Materials.

W miejscowości znajduje się szkoła podstawowa, która liczy 6 klas oraz oddział przedszkolny[2].

Swoją siedzibę w Ostaszewie ma A-klasowa drużyna piłkarska LZS Mustang Ostaszewo, która powstała w 1948 roku, a także Klub Honorowych Dawców Krwi PCK. Prezesem od dnia powstania Klubu, tj. od 1986 roku, jest Czesław Karasiewicz[3]

HistoriaEdytuj

Pałac z 1898 r,

Pierwsza wzmianka o wsi Gross Ostaschew pochodzi z 1255 r. Za czasów krzyżackich były to ziemie rycerskie w 1314 r. należące do Bertolda von Ostaschow, zaś w 1341 r. Hermana de Palsath, posiadającego 3 włóki gruntów. W latach 1423-24 właścicielem był Clauko (Klawko) z Lindy, a następnie zapewne jego syn - Gircke von der Linde (w 1440 r. zapisany jako Gierko z Lindy). Pod koniec XV w. od dziedziczki - Katarzyny wieś nabyli Jakub Białobłocki, Arnold z Frący i Andrzej Łaszewski. Na pocz. XVI w. wieś należała do Jana, Franciszka i Katarzyny Eskenów, a następnie przeszła na własność benedyktynek chełmińskich. W okresie reformacji stała się własnością luteran. Gwoli ścisłości dodać należy, że w zapiskach spotykamy Ostaszewo i Ostaszewko, który to podział zanikł w latach późniejszych. Ówczesny biskup Piotr Kostka wraz z ksienią Mortęską podjęli starania o zwrot wsi u króla Stefana Batorego. Ten wydał stosowny dekret, z tym że heretycy mieli tu siedzieć do 1600 r., płacąc klasztorowi 40 zł. czynszu rocznie. Zakonnice przejęły folwark nieco wcześniej, bo w 1592 r., a 2 lata później Mortęska oddała Ostaszewo ojcom jezuitom z Torunia, w zamian za tzw. "Kepę" k. Papowa Toruńskiego. W 1667 r. dwór w Ostaszewie płacił 3 korce żyta i tyleż owsa mesznego. W tamtym czasie we wsi był sołtys i 5 "półrolników", posiadających po jednej włóce. Byli to: Olender, Tagiel, Wioteski, Doleżała i Kużawa. Płacili oni proboszczowi w Grzywnie po pół korca żyta i tyleż owsa. Źródła wymieniają też 5 gburów (chłopów). Byli to: Kozak, Labec, Gościnny, Piątek i Kuśnierz. Majątki w Ostaszewie i Ostaszewku krótko znajdowały się w rękach króla szwedzkiego, następnie wróciły w ręce jezuitów. Ci w XVIII w. wybudowali we wsi kaplicę. Po sekularyzacji dóbr, ok. 1791 r. folwark stał się własnością prywatną. Początkowo należał do Johanna Raeschke, dalej rodziny Sponnagel, a od 1858 r. do Wegnerów. Dla nich to wzniesiono obecny pałac oraz część zabudowań gospodarczych. Z czasem Wegner wykupił mniejsze gospodarstwa, znacznie powiększając dobra. W 1868 r. na Ostaszewo składała się wieś licząca 1355,6 mórg, 265 m-ców i 60 innych budynków oraz 673-hektarowe dobra. Do majątku przynależało 13 domów z 238 m-cami oraz 30 innych budynków. Posiadał on także mleczarnię, gorzelnię i cegielnię parową, wypalająca do 2,5 mln cegieł rocznie. Folwark specjalizował się w hodowli bydła i owiec rasy Rambouillet oraz produkcji masła, które eksportowano m.in. do Berlina. Majątek przynosił 11943 marki dochodu katastralnego. W XIX w. we wsi odnaleziono grób skrzynkowy, w całości wypełniony urnami. W okresie międzywojennym właścicielem 654-hektarowego majątku był Kurt Wegner, syn Hermanna (zmarłego w 1942 r.). Dobra dostarczały 11800 marek dochodu gruntowego, a na ogólny areał składało się 638 ha ziem uprawnych, 10 ha łąk i pastwisk i 6 ha nieużytków. Oprócz wcześniej wymienionych, majątek posiadał młyn parowy i specjalizował się w hodowli konia szlachetnego półkrwi i konia zimnokrwistego. Po 1945 r. dobra znacjonalizowano i stały się one własnością Skarbu Państwa Polskiego. Po przekształceniach 89/90 właścicielem została AWRSP (obecnie ANR) która później dzierżawiła obiekt, a następnie sprzedała.

Źródła:

Strona internetowa: www.solectwoostaszewo.republika.pl

Słownik Geograficzny Królestwa Polskiego i innych krajów słowiańskich... 1880-1902

Książka Adresowa Gosp. Rolnych pow. 50 ha Woj. Pomorskiego, 1929

Wszystkie prawa zastrzeżone!

Opis pałacuEdytuj

Pałac eklektyczny z elementami neoklasycystycznymi. Budynek wzniesiony na planie prostokąta, w dłuższej osi N-S, murowany z cegły na wysokiej kamiennej podmurówce i otynkowany. Składa się z dwóch zasadniczych brył, dwu i trój kondygnacyjnej. Bryły nakryte są dachami czterospadowymi. W fasadzie znajdują się nieznaczny ryzalit, poprzedzony schodami wejściowymi, a w elewacji ogrodowej taras na sześciokątnej przybudówce. Elewacje ozdobione są boniowaniem, gzymsami, a nad oknami znajdują się ozdobne przyczółki. Obiekt jest w trakcie prac remontowych.

Park pałacowyEdytuj

Park pałacowy z 2 poł. XIX w. o pow. 4,3 ha z zachowanym starodrzewem. W części przed fasadą (od str. wsch.) znajduje się jeden ze stawów, drugi zaś nieco na północ. Park jest zadbany i widać tu troskę obecnych właścicieli o przywrócenie go do dawnej świetności. W drzewostanie występują 34 gatunki drzew i krzewów w tym jarząb, jodła kaukaska oraz klon srebrzysty. W płn. części parku znajduje się mauzoleum dawnych właścicieli, przekształcone w kaplicę. Inne Zabudowania folwarczne z XIX/XX w. Oficyna z 1890 r. We wsi schrony z okresu 2. w. św.

tekst: Marek polskiezabytki.pl 2011

GaleriaEdytuj

Zobacz teżEdytuj

PrzypisyEdytuj